Editoryal

Indi malutos ni Marcos ang rebolusyonaryong pakig-away sang pumuluyo

, ,

Apat na ka tuig ang pag-antus sang pumuluyong Pilipino sa idalum sang papet, paantus kag pasista nga rehimen Marcos. Ano man nga pilit nga ilaragway ni Ferdinand Marcos Jr nga “nag-uswag” ang Pilipinas, indi niya matabunan ang kamatuoran nga nagalala ang kahimtangan sang pungsod kag pumuluyong Pilipino. Wala-tuo ang deklarasyon sang mga opisyal ni Marcos nga nalutos na ang rebolusyonaryong armado nga pakig-away, apang patarasak pa gihapon ang mga operasyon militar sa tanan nga larangan gerilya sa bug-os nga pungsod. Padayon nga ginagatungan ni Marcos ang kalayo sang inaway banwa.

Nagalala nga nagalala ang kahimtangan sang mga mamumugon, mangunguma, mangingisda kag iban pa nga sandigan nga sahi kag sektor nga nagabug-os sang mayoriya sang pumuluyo. Sa pihak nga bahin, ang pipila nga nagahari nga sahi, kahimbon ang imperyalistang US, nagahalabok sa manggad nga ginakamal halin sa pagpamigos kag pagpanghimulos sa masang anakbalhas, sa burukratikong korapsyon, pagpangkawkaw sa dunang manggad, kag sa pagpang-agaw sang duta kag palangabuhian. Yara sa katalagman ang kaluwasan sang bug-os nga pungsod sa pagpasugot ni Marcos nga gamiton sang US ang Pilipinas bilang dako nga base militar.

Nagasarurot ang pangabuhi sang pumuluyo sa atubang sang pagbutyog sang presyo sang lana, pagkaon kag mga adlaw-adlaw nga kinahanglanon. Wala pulos ang mga pakitang-tao nga tikang ni Marcos, kasubong sang mga palagwaon nga pagpanghatag sang bugas kag ayuda. Ang sweldo sang mga mamumugon kag sweldo sang kinaandan nga empleyado wala pa katunga sang balor para mabuhi sang desente ang lima ka tawo nga pamilya. Mas nga nagakalubong sa utang ang mga mangunguma sa atubang sang nagadako nga gasto sa produksyon kag pangabuhi.

Grabe ang krisis sang disempleyo. Minilyon ang wala sang palangabuhian, ilabi na ang mga pamatan-on. Linibo ka mamumugon nga Pilipino ang adlaw-adlaw nga nagakadto sa luwas sang pungsod para mangita sang trabaho. Resulta ini sang pagbagsak sang lokal nga produksyon, lunsay sa manupaktura kag agrikultura, tuga sang todo nga liberalisasyon sa pag-import kag pagbaha sang dumuluong nga mga baligya. Wala sang programa para mapundar ang lokal nga pungsodnon nga industriya para sa produksyon sang mga sandigan nga kinahanglanon sang pungsod. Labi nga ginalumos ni Marcos ang Pilipinas sa utang.

Samtang nagaantus ang pumuluyo, wala pugong ang kiskisanay sang magkasumpong nga paksyon para sa kurakot kag gahum. Malayo pa ang eleksyon 2028, apang nagasugod na ang maniobrahanay kag bulyahanay. Para upangan ang pagdalagan ni Vice President Sara Duterte, ginduso sang kampo ni Marcos ang impeachment. Ini bisan pa ang matuod nga handum diri sang pumuluyo ang hustisya kag pagpasabat sa tanan nga imbolbado sa korapsyon kag papangkawat sang pondo sang banwa, mas labi sa tanan ang pinakataas nga opisyal kag pasimuno sang burukrata-kapitalismo nga si Marcos.

Ginalapawan ni Marcos ang tanan nga nagligad nga papet nga presidente sa pagka-sunod-sunoran sa dikta sang imperyalismong US. Sa ekonomiya, todo-hatag si Marcos sang mga padya kag pribilehiyo para sa mga dumuluong kapitalista. Wala-tuo ang pagpang-agaw sang duta para sa mga plantasyon kag proyektong “renewable energy.” Samtang wala sang duta nga gintalana sa mga mangunguma, buksan ni Marcos ang 1,620 ektarya nga kadutaan para sa “economic security zone” para sa mga korporasyon Amerikano, sa balayon sang Pax Silica. Sa patag sang militar, wala sang tupong ang pagdako sang pwersang militar sang US sa sulod kag kadagatan sang Pilipinas, sa balayon sang paghanda sa imperyalistang gyera batuk sa China. Bulag nga nagapasugot si Marcos nga gamiton ang Pilipinas bilang dako nga base militar kag lunsaran sang gyerang agresyon kag pagpasilabot sang US. Wala sang labot si Marcos nga madalahig kag mag-antus ang mga Pilipino sa inaway nga ginapalupok sang US.

Ginasulsolan kag ginagatungan sang US ang pasistang pagpangsumpo sa Pilipinas para tapnaon ang lain-lain nga dagway sang kontra-imperyalista nga pakigbato sang pumuluyong Pilipino-armado kag indi.Masobra isa ka bilyon ka dolyar ang gintalana sang US para sa Armed Forces of the Philippines (AFP) sa masunod nga lima ka tuig. Todo larga ang pagpasilabot kag pagpangsulsol sang militar sang US sa gyera kontra-gerilya kag kampanyang pagpangsumpo kag pagpatuman sang layi militar sa kaumhan, sa tabon sang Salaknib kag iban pa nga “military exercise.” Ginasuplayan sang US ang mga yunit sang AFP sang mga hinganiban kag iban pa nga kagamitan ang mga ginagmay nga mga operasyon sa desperasyon nga tapnaon ang padayon nga paglapad kag paglapnag sang BHB.

Sa mata sang pumuluyo, ang rehimen Marcos katumbas sang wala sang tupong nga korapsyon, pag-antus kag kagutuman sang masa, pagyaob sa mga dumuluong, kag pasista nga pagpangsumpo. Sa malapad nga pumuluyo, maathag nga si Marcos ang nagatiglawas sang dunot kag hupas na nga sistema nga ginaharian sang imperyalistang US kag kahimbon nga pipila ka nagahari nga sahi. Si Marcos subong ang numero uno nga nagatulod sa pumuluyong Pilipino nga magbangon kag sulayon ang mabudlay nga banas sang pakig-away.

Sa lain-lain nga bahin sang pungsod, nagalinupok ang mga paghimakas masa para pangapinan ang ila duta kag puluy-an, ipakigbato ang makabuhi nga sweldo, batikuson ang korapsyon, pasabton ang mga kurakot, pangapinan ang ila mga kinamatarung, pakigbatuan ang pagwasak sang kapalibutan, iprotesta ang presensya sang mga dumuluong nga tropa kag depensahan ang kaluwasan sang pungsod. Ginatukod ang ila mga organisasyon kag ululupod sila nga nagahulag para ipakig-away ang ila kaayuhan kag ang interes sang bug-os nga pumuluyo.

Sa kaumhan, malig-on nga nagasulong kag nagalapad ang armadong paghimakas, sa paglapad sang mga sona kag larangan gerilya. Diin man magkadto, mainit nga ginasug-alaw sang masa ang mga Pulang hangaway sang Bagong Hukbong Bayan, kag hugot nga ginahakos bilang matuod nila nga Hukbo. Paagi sa BHB, nagalig-on ang balatyagon sang malapad nga masa nga mangunguma nga magtindog kag pakig-awayan ang mga pagpang-atake sa ila sang mga nagapang-agaw sang duta kaupod ang mga bayaran nila nga pasista.

Sa atubang sang ginaantus nga pagpangsumpo kag pagpamigos sa pumuluyong Pilipino, determinado ang Partido nga magserbe nga pwersa nga yara sa ubod kag nagapamuno sa ila paghimakas para tapuson ang pagpamigos, bag-uhon ang ila kapalaran kag ipundar ang bag-o nga pungsod nga hilway kag demokratiko. Sa espirito sang kahublagan panadlong, ginahalad sang mga kadre kag katapo sang Partido ang ila kaalam kag bug-os nga kusog para sa handum sang pumuluyo. Diin man ang masa, madalum kag malapad nga naga-ugat ang Partido para ubayan sila sa pag-usoy sa banas sang pakig-away.

Indi malutos ni Marcos ang rebolusyonaryong pakig-away sang pumuluyo