Duha ka mga mabaskog nga linog ang nag-igo sa mga probinsya sang Mindanao sadtong Hunyo. Una ang magnitude 7.8 nga linog sadtong Hunyo 8 kon diin yara sa kadagatan sang Sarangani ang episentro, kag ikaduha ang 6.6 magnitude nga linog sadtong Hunyo 26 nga yara sa kadagatan sang Davao Occidental ang episentro. Ginsundan pa ini sang mga aftershock nga halos naglab-ot na sa isip nga 10,000. Sa atubang sini, padayon ang pagkarumpag sang palangabuhian sang masang apektado sang linog, indi lang tungod sa kalamidad, kundi bunga sang pagka-inutil sang rehimen Marcos.

Sa ulihi nga nalista sang National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC) sadtong Hulyo 1, naglab-ot na sa 88 ang kumpirmado nga napatay sa panahon sang linog. May yara pa 24 nga indi makita samtang 1,316 ang nalista nga napilasan. Samtang, indi magnubo sa 319,275 ka pamilya ukon 1.68 milyon ka tawo sa 627 ka mga barangay ang nahalitan sang linog. Yara sa 18,360 ang lubos nga narumpag nga mga balay samtang 94,919 gamay lang ang naguba. Madamo nga karsada kag pangpubliko nga imprastruktura man ang nagkalawasak.

Sa pihak sini, daw bao ang paghulag sang rehimen Marcos kag lokal nga mga gobyerno para signipikante nga sabton ang epekto sang linog. Nakatutok lang ang gobyerno sa lunsay pagpanagtag sang isahan ukon limitado nga ayuda, imbes nga kumprehensibo nga mga tikang kag patakaran.

Indi malab-ot sang bulig

Madamo nga banwa na ang nagdeklarar sang “state of calamity” sa Mindanao para gilayon nga makapaguwa sang pondo para sa pag-atubang sa kalamidad. Sa pihak sini, madamo nga mga komunidad sang mangunguma ang indi malab-ot sini. Sa pakig-estorya sang Ang Bayan sa pila ka mangunguma sa apektado nga mga probinsya, ginpaambit nila nga wala sila sang nabaton nga bulig kag kumpensasyon halin sa gobyerno.

Sa isa ka komunidad, natumba ang tanum nga humay sang mga mangunguma tungod sa linog nga tani kuhaan nila sang pangkonsumo para sa bug-os nga tuig. Sa pila ka erya, indi maka-deliber kag makabaligya sang produkto nga abaka ang mga mangunguma tungod a lubak-lubak nga dalan kag nakabalandra nga mga dalagko nga bato tungod sang pagkatiphag sang duta.

Iya-iya nga pagpanginguha ang mga komunidad agud ayuson ang ila mga karsada para makabyahe liwat ang mga salakyan. Sa pila ka kaso, ginalakat na lang nila ang poblasyon halin sa mga sityo para makatrabaho. Kadungan sini, ginaagwanta nila ang naguba nga mga balay kag kagamitan.

Labi pa nga ginakadismaya sang mga mangunguma ang nakalap nila nga balita sang pagpangkurakot sang mga lokal nga opisyal sa ayuda nga dapat ginapanagtag sa ila. Sa isa ka banwa sa Sarangani, ginapaguwa sang meyor nga ginpanagtag sa pihak nga banwa ang mga bugas nga natalana para sa mga residente apang natukiban nga gintambak kag gintago lang ini sang lokal nga gobyerno.

Para sa mga mangunguma, indi na bag-o ang kawad-on ukon mahinay nga serbisyo sosyal sang gobyerno sa ila. Estorya pa nila, wala pa ang linog lubak-lubak na daan ang ila mga karsada.

Pagpabaskog sang nagahiliusa nga tingog

Lubos ang pagpaninguha sang rebolusyonaryong pwersa sa Far South Mindanao, kon diin kabahin ang Sarangani, agud hugpongon kag pabaskugon ang nagahiliugyon nga tingog sang mga mangunguma kag pumuluyo nga gin-igo sang linog. Ginapamuklat nila ang masang mangunguma sa ila mga kinamatarung para maghugpong kag maghulag nga sukton ang lokal nga gobyerno kag rehimen Marcos.

Bunga sini, nangisog ang pila ka mga lider sang sityo nga magkadto sa sentro sang barangay agud e-report ang kahalitan sa ila komunidad. Kadungan sini ang pag-giit nila sang kumpensasyon kag suporta. Gina-engganyo man sang mga pwersang rebolusyonaryo ang mga residente nga magtukod sang mga organisasyon para magserbe nga butkon sa pag-giit sa ila nga panawagan.

Sa pila ka erya, direkta man nga kabulig sang masa ang mga Pulang hangaway sang Bagong Hukbong Bayan para makakas ang mga dalagko nga bato sa mga karsada pagkatapos sang linog. Sa amo sini nga higayon, mapakita sang hukbo sang banwa nga sila masaligan nga hukbo sang masang anakbalhas.

Ang pagbulig kag pagsabat sa pumuluyo nga apektado kag biktima sang kalamidad kabahin sang Programa sa Demokratikong Rebolusyon sang Banwa sang Partido. Kabulig ang mga yunit sang hukbo sang banwa kag lokal nga gobyerno sang pumuluyo, ginapatigayon sang rebolusyonaryong kahublagan ang lain-lain nga dagway sang pagluwas, pagbulig kag pagpahulag sa pumuluyo nga biktima sang kalalat-an.