Samtang mibalibad ang rehimeng Marcos nga hatagan og gamay nga kahupayan ang katawhan pinaagi sa pagwagtang sa VAT ug uban pang pabug-at nga buhis, nagkapuliki kini sa paghatag og mga insentibo ug mga tax break o kun pribelihiyo nga dili mobayad og buhis sa mga dagkong langyawng kumpanya.

Usa sa mga gipasiugdan sa rehimen mao ang 2026 Strategic Investment Priority Plan (SIPP), usa ka “roadmap” o plano sa pagpamuhunan nga gigambalay sa Board of Investments (BOI) niadtong Enero. Gipirmahan kini ni Ferdinand Marcos Jr niadtong Mayo 21 ug gipagawas sa publiko niadtong Hunyo 3. Gipunting sa maong roadmap ang mga luna sa pagpamuhunan diin dili mobayad og buhis ang mga langyaw nga tigpamuhunan sulod sa 14-17 ka tuig.

Hingpit nga pagtugyan sa soberanya ug pagbaligya sa barato nga kusog-pamuo sa mga Pilipino ngadto sa mga langyaw ang unod niining SIPP. Naglangkob kini sa mga luna sa pamuhunan nga kanhi nang gitugyan sa mga langyaw. Gidugang pa ang maong mga luna sa ubos sa rehimeng Duterte hangtod sa rehimeng Marcos, diin gitugotan ug gipadali ang 100% nga pagpanag-iyang langyaw sa mga estratehikong sektor sama sa telekomunikasyon, transportasyon sa kahanginan, lokal nga pagbapor, ug renewable energy (RE).

Industriya alang sa imperyalistang gubat

Dugang nga gihatagan og insentibo sa SIPP ang mga operasyon sa mga kumpanya nga mosulod sa semi-processing sa kritikal nga mineral ug uban pang “serbisyong may kalabutan sa mga kalihukang pangdepensa.” Kini adunay espesyal nga kategorya sa gitawag nga “frontier technologies” sama sa artificial intelligence (AI), cybersecurity, enerhiya nga nukleyar, ug abanteng panukiduki ug pag-ugmad. Kini nga mga subsektor kasamtangang giduso sa imperyalismong US ubos sa Luzon Economic Corridor ug inisyatiba nga Pax Silica. Makatagamtam ang mga kumpanyang mosulod dinhi og labing dako ug labing dugay nga libreng buhis ug uban pang insentibo.

Sukwahi sa gipamugos sa rehimen, layo sa kamatuoran nga ang SIPP maoy modala sa kalambuan sa ekonomya. Sa kasaysayan sa Pilipinas, wala bisan kanus-a nagresulta sa industriyalisasyon ang direktang pagpamuhunan sa mga langyaw. Ubos sa neoliberal nga mga palisiya sa miaging mga dekada, padayon ang pagkunhod sa pagmanupaktura. Gani, padayon nga nagkunhod ang bahin niini sa tibuok ekonomya (GDP), gikan sa kanhing 20-25% niadtong dekada 1950 hangtod sa 2.5% niadtong 2025, maoy pinakaubos sulod sa kapin 70 ka tuig.

Walay mausab sa padaus-os    nga direksyon sa lokal nga ekonomya. Gidisenyo ang SIPP alang sa “global supply chain” ug dili para sa pagtukod og kaugalingong nasudnong industriya. Labaw pa niining ihigot ang nasud isip tigsuplay sa baratong hilaw nga materyales, ug gipahimuslang kusog-pamuo alang sa tipik nga pagproseso sa mga imported nga produkto para sa subling pag-esksport.

Haw-ang nga saad nga trabaho

Gipasigarbo sa rehimen nga makamugna og minilyon nga trabaho ang SIPP, diin 420,000 kuno gikan sa RE sektor pa lang. Usa ka milyon usab kuno ang mamugna nga trabaho sa Luzon Economic Corridor.

Sukwahi niini ang tinuod nga mahitabo. Karon pa lang, walag tuo na ang pagpahawa sa masang mag-uuma ug lumad nga giilogan og yuta aron tukuran og mga proyekto nga solar ug onshore windfarm. Liboan ka mga mananagat ang mawad-an og pangisdaan aron mahatagan og dalan ang mga higanteng turbina sa mga offshore windfarm. Dili lang diha-diha ang pagkaguba sa panginabuhian apan malungtaron kini tungod sa kadaot nga gidumala sa pagtukod og mga higanteng proyekto nga RE sa kayutaan ug kadagatan.

Ingon man, dili kalambuan kun dili dugang pang pagpahimulos sa kusog-pamuo ang gipasigarbo nga mga trabahong mamugna sa “abanteng pagmanupaktura” ug “mindfacturing.” Suyupon lang sa mga langyaw nga kumpanya ang kahibalo ug kaalam sa mga Pilipino alang sa ilang ekonomikanhon ug militar nga paggamit.

Samtang, magpabilin ang mapig-uton ug mapahimuslanong mga palisiya sa mga engklabo nga gipahimutangan sa langyaw nga kapital. Bisan pa    taas ang ang-ang sa produktibidad sa mga empresa sa sulod niini, kasagaran sa mga mamumuo dinhi gadawat lang og minimum nga sweldo. Halos tanan sila mga kontraktwal ug adunay minimum nga mga benepisyo. Bisan ang mga regular walay ikasukol sa kalit nga pagsira sa mga pabrika ug pagbalhin sa mga operasyon sa mga kumpanya sa laing nasud.