Duha ka kusog nga linog ang nitay-og sa mga probinsya sa Mindanao niadtong Hunyo. Una ang magnitude 7.8 niadtong Hunyo 8 nga ang episentro didto sa kadagatan sa Sarangani, ug ikaduha ang 6.6 magnitude nga linog niadtong Hunyo 26 nga didto sa kadagatan sa Davao Occidental ang episentro. Gisundan pa kini sa mga aftershock nga hapit na niabot sa 10,000 ang ihap. Taliwala niini, padayon ang pagkahugno sa panginabuhi sa masang apektado sa linog, dili lang tungod sa katalagman, kundi tungod sa kawalay pulos sa rehimeng Marcos.

Sa ulahing taho sa National Disaster Risk Reduction and Management Council niadtong Hulyo 1, niabot na sa 88 ang kumpirmadong namatay sa panahon sa linog. Adunay 24 nga wala pa makita samtang 1,316 ang nataho nga naangol. Samtang, dili maminos sa 319,275 ka pamilya o 1.68 ka milyong tawo sa 627 ka mga barangay ang dako ang naapektuhan sa linog. Anaa sa 18,360 ang hingpit nga nahugnong mga balay samtang 94,919 ang medyo naguba. Daghang dalan ug pangpublikong imprastruktura usab ang nangaguba.

Bisan pa, dugay kaayo ang rehimeng Marcos ug lokal nga mga gubyerno sa paghatag og mahinungdanong pag-atubang sa epekto sa linog. Nakapokus lang ang gubyerno sa dinalidaling pag-apod-apod og usahay ra nga limitadong ayuda, imbes nga komprehensibong mga tikang ug palisiya.

Wala nadad-an og tabang

Daghang lungsod na ang nagdeklara og “state of calamity” sa Mindanao aron dinaliang makapagawas og pondo para sa pag-atubang sa katalagman. Taliwala niini, daghang komunidad sa mag-uuma ang wala gihapon nakadawat niini. Sa pakighinabi sa Ang Bayan sa pipila ka mag-uuma sa apektadong mga probinsya, ilang gibutyag nga wala silay nadawat nga tabang ug kumpensasyon gikan sa gubyerno.

Sa usa ka komunidad, nangatumba ang tanom nga humay sa mga mag-uuma tungod sa linog nga mao unta’y kuhaan sa ilang pagkaon sa tibuok tuig. Sa pipila ka dapit, dili makadeliber ug makabaligya og produktong abaka ang mga mag-uuma tungod sa nangagubang dalan ug nakababag nga dagkong bato tungod sa pagdahili sa yuta.

Kinaugalingong naningkamot ang mga komunidad aron ayuhon ang ilang mga dalan aron makabiyahe og usab ang mga sakyanan. Sa pipila ka kahimtang, gibagtas na lang nila ang poblasyon gikan sa mga sityo aron makapanginabuhi. Dungan niini, giantos nila ang nangagubang mga balay ug kabtangan.

Misamot ang kapungot sa mga mag-uuma sa ilang nadunggan nga balita bahin sa pagpangurakot sa mga lokal nga upisyal sa ayuda nga angay untang i-apod-apod kanila. Sa usa ka lungsod sa Sarangani, gipagawas sa meyor nga gipanghatag sa pikas lungsod ang mga bugas nga gigahin alang sa mga residente apan nasakpan nga gipundo ug gitago lang diay kini sa lokal nga gubyerno.

Alang sa mga mag-uuma, dili na bag-o ang kakulang o dugay nga serbisyong katilingbanon sa gubyerno alang kanila. Sumala nila, wala pa gani ang linog, guba na ang ilang mga dalan.

Pagpalig-on sa nagkahiusang tingog

Todo nga naningkamot sa rebolusyonaryong pwersa sa Far South Mindanao, diin sakop ang Sarangani, aron hiusahon ug palig-onon ang nagkahiusang tingog sa mga mag-uuma ug katawhang naigo sa linog. Gipahibalo nila sa masang mag-uuma ang ilang mga katungod aron magkahiusa ug molihok sili sa pagsingil sa lokal nga gubyerno ug rehimeng Marcos.

Tungod niini, nagmaisogon ang pipila ka mga lider sa sityo nga moadto sa sentro sa barangay aron itaho ang kadaot sa ilang komunidad. Dungan niini ang ilang pagpangayo og kumpensasyon ug suporta. Ginadasig usab sa mga pwersang rebolusyonaryo ang mga residente nga magtukod og mga organisasyon aron magsilbing bukton sa pagduso sa ilang mga panawagan.

Sa pipila ka dapit, direkta nga nakahatag og tabang sa masa ang mga Pulang manggugubat sa Bagong Hukbong Bayan sa pagkuha sa dagkong mga bato sa kadalanan pagkahuman sa linog. Sa ingon niini nga mga higayon, napakita sa hukbong bayan nga sila kasaligan nga hukbo sa masang anak sa buhat.

Ang pagtabang ug pagtubag sa katawhang apektado o biktima sa kalamidad kabahin sa Programa sa Demokratikong Rebolusyon sa Katawhan sa Partido. Kaabag ang mga yunit sa hukbong bayan ug lokal nga gubyernong bayan, ginahimo sa rebolusyonaryong lihok ang nagkadaiyang porma sa pagsalbar, pagtabang ug pagpalihok sa katawhang biktima sa katalagman.