Niadtong Hunyo 15, gitaho sa Forbes magazine ang bahandi ni Enrique Razon Jr nga mikabat na sa $18.8 bilyon, ika-143 nga pinakadako sa tibuok kalibutan, ug isip pinakaadunahang Pilipino. Mikabat ang iyang katigayunan sa ₱1.27 trilyon, hinungdan nga gitawag siya nga unang “trilyonaryo” sa Pilipinas.

Pinakadakong negosyo ni Razon ang International Container Terminal Services, Inc (nga adunay kinatibuk-ang kita nga ₱177.3 bilyon), Manila Water Co. (₱66.6 bilyon) ug Bloomberry Resorts Corp (₱53.9 bilyon). Aduna usab siya’y mga negosyo sa sektor sa pagmina, renewable energy, kuryente, real estate, lana ug pamuhunan. Gipanag-iyahan usab niya ang anaa sa 60% sa upat ka gas-fired nga planta sa kuryente nga kanhi gikuptan sa mga Lopez.

Niadtong Marso, gipalit niya ang SierraCol Energy Limited, ang pinakadakong independydenteng kumpanya sa lana ug gas sa Colombia, gikan sa The Carlyle Group.

Kronyismo ni Razon

Iladong kroni ang pamilyang Razon niadtong panahon ni Marcos Sr, ug nagsilbing instrumento sa pagkawkaw sa diktador sa binilyong dolyar nga kantidad sa mga kabtangan. Gipadayon ni Razon ang pagka-kroni sa matag administrasyong milingkod, ilabi na gikan sa dekada 2000.

Pinakapaspas ang paglambo sa ICTSI ubos ni kanhi pangulong Gloria Arroyo, diin ang iyang bana nga si Mike dako og suod nga kalambigitan ni Razon. Nahimo siyang importanteng tawo sa mga Arroyo sa mga kontrobersyal nga mga kontrata, lakip ang pagpalit sa State Grid Corporation of China sa National Grid Corporation of the Philippines, ug sa napakyas nga NBN-ZTE deal. Kabaylo niini, gipondohan niya ang kandidatura ni Arroyo ug sa iyang mga kaalyado. Niadtong 2007, nagsilbi siyang tesorero sa Team Unity sa Lakas-Kampi ug sa ulahi, nahimong kabahin sa pagtukod sa National Unity Party.

Ubos sa rehimeng Duterte, sagunson nga gisakmit ni Razon ang Manila Water ug mga kumpanya sa kuryente, ang Apex Mining, mga casino ni Dennis Uy, ug uban pa. Halos nidoble ang iyang bahandi niadtong pandemya.

Ubos sa rehimeng US-Marcos, niabot sa ₱909.3 bilyon ang paglambo sa iyang kita, pinakadako sa dagkong burgesyang kumprador.

Mga kontra-katawhang proyekto

Ilado si Razon sa gikasilagang mga negosyo, kontra-katawhang mga proyekto ug paggamit sa militar ug binayrang mga goon aron pugngan ang pagsukol sa katawhan.

Kabahin niini ang mga dam nga gitukod sa mga yutang kabilin ug nagpahawa sa mga lumad ug mag-uuma. Lakip dinhi ang Wawa-Violago Dam sa Rizal, Jalaur Megadam Project sa Iloilo, Chico Hydropower Project sa Kalinga, ug Ahunan Dam sa Laguna.

Niadtong Pebrero 6, 2024, anaa sa 101 ka tawo, kadaghanan mga minero, ang namatay sa landslide sa Barangay Masara, Maco, Davao de Oro, nga anaa sulod sa operasyon sa Apex Mining. Una nang nahitabo ang dagkong landslide sa maong lugar niadtong 2008 ug 2012 tungod sa kaylap nga pagmimina sa lugar.

Niadtong Enero 8, 36 ang namatay sa nahugnong basurahan nga gipadagan sa Prime Integrated Waste Solutions Inc., kumpanya ni Razon. Dugay nang gireklamo sa mga residente sa Barangay Binaliw, Cebu City ang labayanan tungod sa grabeng baho ug epekto niini sa bukid ug mga suba sa palibot niini.

Sa Maynila, kapin sa 7,000 ka residente ang gibana-banang mawad-an og puy-anan sa Parola Compound, Delpan, Binondo tungod sa North–South Harbor Bridge Project. Human mapahibalo ang pagsugod sa proyekto niadtong Mayo 22, pagkasunod adlaw, nasunog ang tibuok komunidad.

Bahandi nga gikawkaw gikan sa katawhan

Ang padayong pagkaadunahan sa dagkong burgesya kumprador, agalong yutaan ug burukrata kapitalista wala’y amot sa pagpaasdang sa nasudnong industriyalisasyon ug pagtukod sa nagsalig sa kaugalingong ekonomya sa nasud. Imbes niini, bug-at kini nga palas-onon sa tibuok nasud, tungod kay katumbas niini ang pagtunhay sa nagharing sistema sa pagpangilog og yuta alang sa interes sa negosyo ug imperyalismong US.

Taliwala sa nagkagrabing inhustisya ug kawalay-kaangayan, labaw pang mitin-aw ang kahusto sa pag-asdang sa nasudnon-demokratikong rebolusyon aron pukanon ang imperyalismo, pyudalismo, ug burukratang kapitalismo. Ubos sa demokratikong gubyerno sa katawhan, bungkagon ang monopolyo sa yuta, igaasdang ang nasudnong industriya, ituboy ang gawasnong palisiya ug pasigurohan ang kaayohan sa katawhan.