Marcos, numero unong dangan sa mga mag-uuma

,

Matag Oktubre, ginadumdum sa nasud ang bulan sa mga mag-uuma. Karong tuiga, doble ang paningkamot sa rehimeng Marcos sa pagpapogi human ang kapin tulo ka tuig sa mga palpak ug paantus nga mga programa sa agrikultura. Ginaila siya sa mga mag-uuma isip numero unong dangan, labaw pa sa mga katalagman nga miigo sa ilang umahan, nga nagpaantus sa ilang panginabuhian.

Sa sunud-sunod nga paghapak sa mga bagyo niadtong Setyembre, gibutang sa gubyerno ang kadaut sa agrikultura sa konserbatibong ₱2.3 bilyon. Pinakaapektado dinhi ang mga humayan. Kalabot niini, nagpakana si Marcos og “emergency palay procurement” aron kuno ayudahan ang mga mag-uuma sa humay.

Matud sa mga mag-uuma, ulahi na kaayo ang programa ni Marcos tungod kay naglisud na ang mga mag-uuma karong ting-ani. Sa lungsod sa Guimba sa Nueva Ecija, 80% sa humay ang naani na ug gibaligya sa ubos kaayong presyo. Sa rekord sa Kilusang Magbubukid ng Pilipinas, miubos hangtud ₱7 kada kilo ang palit sa basa nga humay samtag anaa sa ₱13-₱14 kada kilo ang presyo sa uga nga humay sa lain-laing bahin sa nasud.

“Labaw ming naglisud. Dili na mi makahaw-as, naglunang hangtud liog. Mas lisud pa ang among kahimtang kaysa sa kabaw nga nakalublob,” matud sa usa ka mag-uuma sa Guimba.

Samtang naunlod sa lunod ug kumunoy sa kalisud, tamparus sa mga mag-uuma ang nabutyag nga malukpanong korapsyon sa mga burukratang kapitalista sa pondo sa katawhan, partikular na sa mga proyektong flood control ug imprastruktura. Daghang lugar sa kabanikanhan ang grabeng nag-antus bunga sa wala gitun-an ug maanomalyang mga proyekto.

Ang ilang kalisud labaw pang gipasamot sa Rice Liberalization Law ug kaylap nga kawalay-yuta sa mag-uuma. Sa ulahing konserbatibong banabana sa estado, anaa sa 72% sa umahan ang wala hingpit nga gipanag-iyahan sa mga mag-uuma. Gipagrabe kini sa New Agrarian Emancipation Act ug Support to Parcelization of Lands for Individual Titling nga bag-ong pagpakete lamang sa dunot nga Comprehensive Agrarian Reform Program.

Kaylap ang pagpalayas ug pagpangilog para sa kumbersyon sa yuta subay sa Build-Better-More (BBM), mina, mga proyekto alang sa renewable o green energy, ug uban pa. Pagrabehon pa kining tanan sa bag-o lang gibalaod nga 99-year Foreign Land Lease.

Marcos, numero unong dangan sa mga mag-uuma