Komo pagdakila ha kinabuhi nga iginhalad han mga bayani ngan martir han katawhan Pilipino, an iginbilin nira nga mga armas ngan responsabilidad yana mahugot nga katin han mga bag-o nga turok nga mga kadre, mangaraway, aktibista ngan masa nga napasulong han kawsa para ha nasyunal nga katalwasan ngan demokrasya.

Ginkikilaa han rebolusyuanryo nga kagiusan an ira kamabayanihon. Yana nga semana, Abril 17-24, iginlalansar han National Democratic Front of the Philippines (NDFP) an Semana han Paghinumdom ngan Pagpasidungog ha Mga Bayani ngan Martir han Katawhan Pilipino. Ha naglabay nga tuig, pira kanapulo nga kadre han Partido ngan Pula nga mangaraway ngan kumander han BHB an namartir ha pakigbisog ha pasista-terorista nga rehimen Marcos. Mayda pira nga kasama nga namatay ha sakit o namatay ha prisuhan. Tubtub ha ira urhi nga pagginhawa, tangkod hira nga nagseserbe ha katawhan.

Mga susbaranan nga lider ngan kumander

Hi Kasamang Luis Jalandonie (Ka Louie) namatay ha edad nga 90 anyos hadton Hulyo 7, 2025 ha Utrecht, the Netherlands. Diri kan-o man mahingangalimtan an mga amot niya ha pagpapakusog han Partido ngan NDFP ngan ha pagpapasulong han rebolusyunaryo nga armado nga pakig-away. Komo hadto anay pinuno nga negosyador ngan tinaglawas han NDFP, ginkilala hiya komo madig-on nga tag-undong han kamurayawan, internasyunalista ngan rebolusyunaryo.

Ginhinumdum liwat an mga amot ni Patricia Corazon Casambre (Ka Alice), 79. Ha sakob han damo nga tuig, naghatag hiya hin mga importante nga kontribusyon ngan namuno ha magkalain-lain nga natad han pakigbisog. Nagpatuman hiya han buruhaton ha pag-oorganisa, ha edukasyon, paghuhubad ngan reproduksyon han mga sinurat ha ilarum han Aklat ng Bayan, ngan binakyang ha buruhaton ha negosasyon pankamurayawan han NDFP.

Ha Visayas, dako nga kawarayan an iginbilin han kamartir nira Roberto Moises Cabales (Ka William) han Panay ngan Reynaldo Erecre (Ka Amek) han Negros Island. Ngaduha hira nangunguna nga mga lider ngan kadre han Partido ngan mga kumander han BHB ha ira mga rehiyon.

Ha Mindanao, diri hingangalimtan han mga kablas ngan trabahador, ngan han mga Lumad, Moro ngan masa nga parag-uma ha kabaryuhan an hinumduman ni Anthony Narvasa (Ka Magaw). Ginios hiya komo organisador ngan Pula nga mangaraway ha Northern, Southern ngan ha Far South Mindanao, diin nagserbe hiya nga namumuno nga kadre han komite han Partido.

Ha Bicol, nakaukit ha kasingkasing han mga parag-uma ngan paraglukad an ngaran ni Roberto delos Santos (Ka Bogs/Ino) komo ira lider ngan mangaraway. Maiha hiya nga nagserbe ha masa nga Sorsoganon ngan hini nga urhi ha Camarines Norte.

Ha Southern Tagalog, namartir an Pula nga kumander nga hi Jordan Mopon (Ka Sy). Nagserbe nga puno nga kumander hi Mopon han BHB-Rizal (Narciso Antazo Aramil Command) ngan kagawad liwat han BHB ha Southern Tagalog (Melito Glor Command).

Mga bayani han katawhan ngan mga nasyunal nga minoriya

Tikang ha tribo nga Butbut han Kalinga, iginhalad ni Victor Daligdig (Ka Changli) an haros 20 katuig han iya kinabuhi ha pagseserbe ha igkasi Igorot ngan masa han Cordillera komo Pula nga mangaraway han BHB-Kalinga (Lejo Cawilan Command). Antes hini, membro ngan organisador hiya han Kabataang Makabayan-Demokratiko nga Alyansa ti Agtutubo iti Kordilyera nga aada ha ilarum han Cordillera People’s Democratic Front.

Maupay nga lider han katutubo nga Mangyan-Buhid ngan kumander han BHB ha Mindoro (Lucio de Guzman Command) hi Oma Dag-od (Ka Nixao). Ha kagiusan na hiya nahibaro magsurat, magkwenta ngan magbasa kaupod an iba pa nga Buhid. Usa hiya nga maisugon ngan maungod nga Pula nga kumander nga diri gin-aatrasan an mga buruhaton ha rekoberi, reaktibasyon ngan ekspansyon.

Anak han minoriya nga Dulangan Manobo, ginpanday hi Rosa Kian (Ka Roxanne) ha mga pakigbisog ha kabukiran han Daguma antes umapi ha BHB. Nakigbuligay hiya ha mga Lumad agud palayason an mapanhibang nga mina, pagtotroso ngan mga korporasyon ha enerhiya nga nanlulupot ha ira mga ansestral nga tuna. Han magin Pula nga mangaraway, gintimpag niya an duha nga pader han paniniyupi—an patriyarkiya ngan nasyunal nga pananalumpigos.

Sakripisyo han mga edaran ngan kabatan-unan

Waray edad an kaandaman nga maghalad han kinabuhi para ha masa nga Pilipino. Ha naglabay nga tuig, naghalad han kinabuhi para ha masa an pira nga edaran ngan mga kabatan-unan nga Pula nga mangaraway.

Ha Negros Oriental, naghalad han kinabuhi para ha mga Negrosanon an mag-asawa nga Pula nga mangaraway nga hira Pedro Gemodo, 61, ngan Juliana Arculo Gemodo, 63. Antes umapi ha BHB an mag-asawa nga Gemodo duha kadekada nga membro han asosasyon han parag-uma ha Guihulngan City tubtub 2010. Tungod ha pan-gigipit ngan pananarhug han militar ha ira kinabuhi, nagdesisyon hira nga umapi ha BHB.

Ha Kabankalan City ha Negros Occidental, namartir an tulo nga kabatan-unan nga Pula nga mangaraway nga hira Ritchell Verano (Ka Makoy), 26, Milky Sampini (Ka Gorting), 29, ngan Joedil (Ka Junjun), 21. Nagin martir liwat an hadto anay lider-estudyante nga nagin Pula nga mangaraway nga hi Dee Supelanas (Ka Dahlia), nga kaparte han Tapi 7. Halipot man an nahalad nira nga panahon ha pagpasulong han rebolusyon, waray katugbang an mga amot nira ha rebolusyunaryo nga buruhaton ha isla.

Ha Samar, an kababaihan nga kabatan-unan nga hi Jennifer Paclita (Ka Jenny), 18, nagin susbaranan han kadig-on. Komo baton niya ha mga kag-anak nga pirit hiya nga ginpapasurender, makurimot niya hira nga gin-esplikaran han katukmaan han armado nga pakig-away.

An mga martir han katawhan Pilipino diri mapupuo nga mga bantayog han nasyunal-demokratiko nga rebolusyon. Iginpakita nira an diri mamemenos nga determinasyon nga makigbisog kabakyang han masa nga Pilipino kontra ha imperyalismo, pyudalismo ngan burukrata kapitalismo.

Waray iba nga pinakamaupay nga pagpapasidungog ha ira kundi an padayon nga hasugon an hilaba pa ngan makuri nga dalan ngadto ha hul-os nga kadaugan. Amkon an ira rebolusyunaryo nga diwa, padayon nga magpupursige ha pagpapasulong han demokratiko nga rebolusyon han katawhan agud kab-uton an malamrag nga kabubwason.