Butaray an imperyalismo nga US ha paggamit ngan pagbutang hini ha kadelikaduhan ha mga pansibilyan nga pasilidad ngan lugar ha mga operasyon hini ha Pilipinas. Kabakyang an niyutiyo nga Armed Forces of the Philippines (AFP), naghinambog pa an mga upisyal hini nga ginhimo nga “pinakasyahan” nga pag-iistak han higamit militar ha Mindanao ngan pagbabalhin hini ngadto ha Luzon gamit an mga pansibilyan nga barko. Kadungan ini han iginlalansar nga sagunson nga mga war games tikang Enero nga mapungkay ha ginsesering nga pinakahiluagan nga Balikatan yana nga Abril.

Hadton Marso 12-15, iginposisyon han US an mga pan-gerra nga sarakyan ha sibilyan nga duongan han Cagayan de Oro City, ngan iginbalhin ini ngadto ha Subic Freeport gamit an mga komsersyal nga barko nga ro-ro. Kakunsabo an 4th ID, sikreto nga iginhimo an gintatawag hini nga “rehearsal” o pagtreyning han madagmit nga pagbabalhin ngan pagsasarang han mga higamit pan-gerra ha bug-os nga kamurupud-an. Tampalo ha nawong han mga Cagayanon nga iginhimo an pagpoposisyon han mga gamit ha duongan nga diri hira maaram kahuman hira magpahayag han ira kabaraka ha presensya han US ha ira syudad.

Gin-gamit naman han US an Cebu South Port ha gintawag hini nga Wartime Repair and Maintenance Exercise o SWARMEX hadton Marso 25. Dabi hini nga war games an USS Ashland (LSD-48), usa nga island-class landing ship, nga dinuong ha pyer para kunuhay himuon an “wartime repair” o pangayad han mga destroso nga durot han gerra. Gintatan-aw han US nga himuon nga kaparte an Cebu ha iginlalatag hini nga “unsinkable repair network” han mga bokis de gerra hini ha Asia.

An Cagayan de Oro Port ngan Cebu South Port ngaduha mga pansibilyan nga pasilidad. Sentro ini han komersyo ngan transportasyon han mga produkto ngan biyahero ha Visayas ngan Mindanao. Dako nga destroso ha lokal nga mga ekonomiya kun mahiamong ini ha gerra han US. Gin-gagamit na yana han US komo “EDCA site” an mga erport ha duha nga syudad.

Hini nga Abril, gin-abrihan han US an bidding para ha konstruksyon han oil depot ha Davao Gulf. Hadton Agosto 2025 pa igin-anunsyo an plano nga pagtitindog han oil depot nga kaparte han estratehiko nga pag-iistak han lana para ha mas madagmit nga pagmaniobra han mga pwersa han US han usa nga “high intensity missile environment.” Karuyag sidngon, anuman nga oras poyde bumuto an grabe nga armado nga sumpakiay giutan han US ngan mga kasumpaki hini, gamit an mga misayl ngan iba pa nga armas nga nakatadong ha mga base militar hini ha Asia Pacific.

Ginpili han US an Cagayan de Oro, Cebu ngan Davao tungod ha relatibo nga distansya hini ha weste nga parte han nasud, diin nakaposisyon an dagko nga base militar han Amerikano. Ha pagtantiya mismo han US, mahinungdanon an mga lokasyon tungod kay piho nga syahan nga tatargeton han mga pangontra hini an Subic, Clark ngan iba pa nga base militar hini ha Luzon.

Dispersal han mga higamit pan-gerra

An war games han US ha Cagayan de Oro ngan Cebu, sugad liwat an plano nga oil depot ha Davao nakabalayan ha konsepto nga “distributed maritime operations” (DMO). Ilarum hini, iginsasarang han US an mga gamit, sungo, tropa ngan armas ha mga isla para “hikawan han target” an mga pangontra hini. Katuyuanan hini nga mga “rehearsal” an pagpapahiara ha madagmit nga pagbarubalhin han mga higamit militar (sarakyan, misayl, kanyon ngan iba pa) gamit an mga “host-nation infrastructure” o mga pasilidad han Pilipinas, ngaduha militar ngan sibilyan.

Diri bag-o an paggamit han US han mga sibilyan nga gamit ngan serbisyo ha mga panmilitar nga operasyon hini. Gintatawag nga “21st Century Foraging,” aktibo nga nagbibiling an US han pansibilyan nga pasilidad, rekurso ngan serbisyo imbes nga “lumaum ha mga tradisyunal nga linya han panmilitar nga suplay.” Ginbubug-os hini an gintatawag nga “hybrid nga militar-sibilyan” nga linya han suplay.

Ha Pilipinas, mayda na nakalatag nga sugad nga “hybrid” nga linya han suplay ha Clark Airbase ngan Subic Freeport, hadto mga base militar nga yana ginpapadalagan han mga pansibilyan nga ahensya. Ginpapahiluag ini han US pinaagi han pagtitindog han mga pabrika ngan bodega ha mga export processing zone ha Aurora ngan Cagayan.

Target han mga pangontra han US

Tuyo nga iginbubutang ha kadelikaduhan han US an Pilipinas ha paggamit hini han mga pansibilyan nga imprastraktura ngan komunidad ha paggamit hini ha mga panmilitar nga katuyuanan. Ginlulubog hini an pagkakaiba han sibilyan ha militar, ngan ginhihimo nga target an mga sibilyan nga kinabuhi komunidad ngan propyedad. Sidngon man hini nga mga “rehearsal” la an iginhimo nga mga war games ha Cagayan de Oro ngan Cebu, klarado nga gintetesting hini an kapas han mga duongan ngan kadagatan komo pangandam ha ginpapalarab hini nga imperyalista nga gerra ha Asia.

Ha ilarum han internasyunal nga makatawo nga balaud, mahugot nga igindidiri an pagtarget ha mga sibilyan nga propyedad ha panahon han gerra. Kundi kun gin-gamit ini ha panmilitar nga katuyuanan, poyde ini puntiryahon komo militar nga target. Tungod kay gin-gagamit han militar han US para magdul-ong han mga tangke, misayl ngan iba pa nga higamit pan-gerra, an mga sibilyan nga barge o ro-ro, hasta na ang mga duongan ngan erport poyde targeton han mga pangontra han US ingnkaso bumuto an gerra, ngan magbubutang ha peligro bisan ha mga trabahador nga nagpapadalagan hini. Ginhimo ini mismo han militar han US ha panmomba hini ha mga pansibilyan nga imprastraktura ha Iran ha pagrarason nga nagseserbe ini ha mga panmilitar nga katuyuanan han nasud.