Iginbasura han Sandiganbayan Special Division hadton Hunyo 2 an Civil Case 0141, an nasasalin nga kaso kontra ha kinawat nga karikuhan han pamilya nga Marcos, tungod ha grabe nga pagkadelatar han pagsasalawad han ebidensya han prosekusyon. Iginsalawad an kaso hadton Disyembre 17, 1991 ngan masobra 30 katuig na nga nakahunong. Gindadabihan ini han ₱50 kabilyon nga kinawat nga karikuhan han mga Marcos. Nagdesisyon an korte kahuman ipahayag han Presidential Commission on Good Governance (PCGG) nga waray na ini igsasalawad nga kadugangan nga ebidensya.

Igintukod an PCGG hadton Pebrero 1986 kahuman mapatalsik hi Ferdinand Marcos Sr. Komo syahan nga mando ngan komisyon nga igintukod han gubyerno ni Corazon Aquino, deklarado nga katuyuanan han ahensya nga bawion an tanan nga kinawat nga karikuhan han pamilya nga Marcos ngan han mga kroni hini nga gintatantiya nga aada ha sumobra-kumulang ₱589 kabilyon ($10 kabilyon).

Ha sakob han upat kadekada, sumobra-kumulang ₱280 kabilyon la an nabawi han ahensya ha porma han kwarta ngan propyedad, kalakip an $658 kamilyon nga Swiss deposits, $3.37 kamilyon nga igintago ha New York, mga alahas ni Imelda Marcos, ganansya tikang ha pagbaligya han mga obra nga nabalor han $17 kamilyon, ngan 57.68 kaektarya nga tuna ha Palawan nga igindeklara nga kinawat nga karikuhan hadton 2024.

Sugadpaman, damo nga kaso an waray na lanaton han PCGG, samtang an iba iginbasura han korte tungod ha kakulangan han ebidensya o paghunong han ahensya ha pagbibiling han ebidensya ngan pagsasalawad han mga ginkikinahanglan nga aksyon.

Utro nga pagbawi ha mga kinawat nga karikuhan

Ha sakob han haros upat kadekada, waray gud magpursige an mga naglabay nga rehimen nga bawion an kinawat nga karikuhan han mga Marcos. Hadton 1992, nakig-areglo hira Ferdinand Marcos Jr ngan Imelda Marcos ha administrasyon nga Ramos agud tungaon an ira karikuhan ngan iglibre ini ha kumpiskasyon—usa nga pitad nga igindeklara nga “mapanhibang” han korte. Tungod dinhi, ginpatukan hira han contempt ngan multa nga $353 kamilyon, nga gintatantiya nga inabot na ha $18 kabilyon durot han pagbalewaray han mag-iroy ha desisyon.

Naperdi liwat an pamilya Marcos ha pira nga kaso tikang 2013 tubtub 2021, kalakip an pagdesisyon kan Imelda Marcos hadton 2018 nga salaan ha pito nga ihap han graft. Ginsentensyahan hi Imelda Marcos han 42-77 katuig nga pagkakapriso, butang nga waray igpatuman tikang hadto.

Ha pagbabalik han pamilya ha pulitika, ginpasulong nira an rehabilitasyon han ira imahe ngan papitad-pitad nga ginbawi an ira karikuhan. Ha ilarum han pagkapresidente ni Marcos Jr, mas nagpaspas an pagbasura han mga kaso kontra ha ira. Inabot ha 28 nga kaso nga kriminal ngan 43 nga kaso han sibil an iginsalawad ha ira hadton 1986-1995. Tikang han liningkod hi Ferdinand Marcos Jr ha poder hadton 2022, diri mamenos ha siyam nga kaso na an iginbasura han Sandiganbayan, diin imbewlto an aada ha ₱400 kabilyon nga karikuhan.

Diri nahingangalimot an katawhan

Ginkundena han Campaign Against the Return of the Marcoses and Martial Law (CARMMA) an pagbasura han Sandiganbayan ha kaso han pagkukumpiska ha ₱50 kabilyon nga kinawat nga karikuhan han pamilya nga Marcos. Sering hini, nakab-ot ni Marcos Jr an katuyuanan niya nga mahibalik an mga propyedad han iya pamilya nga ginkumpiska han estado, samtang padayon nga nagpupulos ha presente nga korapsyon.

Nakig-usa an Partido Komunista ng Pilipinas (PKP) ha katawhan Pilipino ha pagsukna ha desisyon han Sandiganbayan. Sering hini, kaparte an desisyon han nahiuna na nga serye han mga desisyon han mga korte nga pabor ha mga Marcos.

Sigon kan Marco Valbuena, puno nga upisyal ha impormasyon han PKP, pamatuod an mga nakalabay nga desisyon han Sandiganbayan ngan Korte Suprema kun tipaunan-o gin-gagamit han mga Marcos an pampulitika nga poder agud maghakin han ura-ura kadako nga balor han karikuhan tikang ha kwarta han katawhan. Sering niya, ini nga mga pitad nahatag wada ha labaw pa nga pribilehiyo ngan korapsyon, nga dugang nga nagpapangalas ha katawhan nga diri nahingangalimot ha bilyun-bilyon nga kinawat nga karikuhan ngan yukut-yukot nga biktima han pangangabuso han diktadura.