Gibasura sa Sandiganbayan Special Division niadtong Hunyo 2 ang Civil Case 0141, ang nahabiling kaso batok sa kinawat nga bahandi sa pamilyang Marcos, tungod sa grabeng kalangan sa pagpresenta og ebidensya sa prosekusyon. Gipasaka ang kaso niadtong Disyembre 17, 1991 ug kapin na sa 30 ka tuig nga nalangan. Naglambigit kini sa ₱50 bilyon nga kinawat nga bahandi sa mga Marcos. Nidesisyon ang korte human nipadayag ang Presidential Commission on Good Governance (PCGG) nga wala na kiniy iatubang nga dugang ebidensya.

Gitukod ang PCGG niadtong Pebrero 1986 human napalagpot si Ferdinand Marcos Sr. Isip unang mando ug komisyon nga gitukod sa gubyerno ni Corazon Aquino, gideklara nga tinguha sa ahensya nga bawion ang tanang kinawat nga bahandi sa pamilyang Marcos ug sa mga kroni niini nga gibanabanang anaa sa kapin kun kulang ₱589 bilyon ($10 bilyon).

Sulod sa upat ka dekada, kapin kun kulang ₱280 bilyon lang ang nabawi sa ahensya sa porma sa kwarta ug kabtangan, apil na ang $658 milyon sa Swiss deposits, $3.37 milyon nga gitago sa New York, mga alahas ni Imelda Marcos, kita gikan sa halin sa mga dibuho nga nagkantidad og $17 milyon, ug 57.68 ka ektaryang yuta sa Palawan nga gideklarang kinawat nga bahandi niadtong 2024.

Sa pikas bahin, daghang kaso ang wala na gigukod sa PCGG, samtang ang uban gibasura sa korte tungod sa kakulang sa ebidensya o pag-undang sa ahensya sa pagpangita og ebidensya ug pagsang-at og kinahanglanong mga aksyon.

Pagbawi pag-usab sa mga kinawat nga bahandi

Sulod sa halos upat ka dekada, tinuyo nga wala gipursigi sa mga nangaging rehimen nga bawion ang kinawat nga bahandi sa mga Marcos. Niadtong 1992, nakig-areglo silang Ferdinand Marcos Jr ug Imelda Marcos sa administrasyong Ramos aron tungaon ang ilang bahandi ug luwason kini sa pagkumpiska—usa ka lakang nga gideklarang “makadaot” sa korte. Tungod niini, gipahamtangan sila og contempt (paglapas sa kamandoan sa korte) ug multang $353 milyon, nga gibanabanang mokabat na sa $18 bilyon tungod sa pagpasagad nila sa hukom.

Napildi sab ang pamilyang Marcos sa pipila ka kaso gikan 2013 hangtod 2021, lakip dinhi ang paghukom kang Imelda Marcos niadtong 2018 nga sad-an sa pito ka ihap sa graft. Gisentensyahan si Imelda Marcos og 42-77 ka tuig nga pagkapriso, butang nga wala gipatuman sukad kaniadto.

Sa pagbalik sa pamilya sa pulitika, giduso nila ang rehabilitasyon sa ilang imahe ug hinay-hinay nga pagbawi sa ilang bahandi. Sa ilawom sa pagkapresidente ni Marcos Jr, mas nipaspas ang pagbasura sa mga kaso batok kanila. Niabot sa 28 ka kasong kriminal ug 43 ka kasong sibil ang gipasaka kanila niadtong 1986–1995. Sukad nilingkod si Ferdinand Marcos Jr sa gahum niadtong 2022, dili mokubus sa siyam ka kaso na ang gibasura sa Sandiganbayan, nga naglambigit sa anaa sa ₱400 bilyon nga bahandi.

Wala nakalimot ang katawhan

Gikundena sa Campaign Against the Return of the Marcoses and Martial Law (CARMMA) ang pagbasura sa Sandiganbayan sa kaso sa pagkumpiska sa ₱50 bilyon nga kinawat nga bahandi sa pamilyang Marcos. Matud pa nila, natuman ni Marcos Jr ang tinguha niya nga mabalik ang mga kabtangan sa iyang pamilya nga gikumpiska sa estado, samtang padayong nakapahimulos sa kasamtangang korapsyon.

Nakighiusa ang Partido Komunista ng Pilipinas (PKP) sa katawhang Pilipino sa pagkundena sa desisyon sa Sandiganbayan. Sumala niini, ang desisyon kabahin sa nauna nang serye sa mga desisyon sa mga korte nga pabor sa mga Marcos.

Matud ni Marco Valbuena, punong upisyal sa impormasyon sa PKP, ang mga nangaging desisyon sa Sandiganbayan ug Korte Suprema nagpamatuud kung giunsa paggamit sa mga Marcos ang pulitikanhong gahum aron makakaw ang hilabihan kadakong kantidad sa bahandi gikan sa kwarta sa katawhan. Sumala niya, kining mga lakang naghatag og dalan sa mas dagkong pribilehiyo ug korapsyon, nga samot nagpasuko sa katawhan nga wala nakalimot sa binilyon nga kinawat nga bahandi ug linibo ka biktima sa pagpangabuso sa diktadurya.