Waray mauwat ni Ferdinand Marcos Jr an katawhan ha larang ngan pagawas nga kampanya nga kontra-korapsyon han iya rehimen tikang han igdeklara ini hadton Hulyo 2025. Maaram an katawhan nga buwa an mga pulong niya nga “Maawod naman kamo!” tungod kay nakapokus la ini ha mga kasumpaki ha pulitika samtang diri ginpapabaton an iya kalugaringon, mga alipures ngan kaalyado. Pangangandam liwat ini ni Marcos ha tiarabot nga eleksyon 2028 nga katuyuanan nga ig-etsapwera an mga pangontra, kumuha han dugang nga mga alyado ngan maghakin han kadugangan nga kurakot ngan kikbak para ha iya mga kandidato.

Diri mahililikaw nga hi Marcos an hadi han korapsyon, utok, ngan pinakadako nga buaya ha hiluagan nga korapsyon ha gubyerno. Kadungan han paghakin han bag-o nga kurakot, nahimo liwat niya nga hul-os nga igbalik an masobra ₱300 kabilyon nga kinawat nga karikuhan han iya pamilya nga ginkumpiska han estado ha nakalabay.

An agos han kurakot

Tikang 2022 tubtub 2025, nag-alutaga hi Marcos han ₱545 kabilyon para ha mga proyekto nga flood control nga nagin sentro han iskandalo han kurakot. Nabuksas liwat nga ginkukuha niya an pondo tikang ha unprogrammed appropraitions (UA) ha badyet para hini. Yana nga 2026, ha luyo han kabuksas ha korapsyon nag-alutaga pa gihapon hiya han ₱274.9 kabilyon para ha mga kapareho nga proyekto.

Utro nga naghakin hi Marcos yana nga 2026 han ₱4.6 kabilyon nga confidential ngan intelligence fund. Napabilin niya an pork barrel nga ₱243.4 kabilyon para ha UA. Nag-alutaga liwat hiya han ₱1 kabilyon para ha iya mga byahe ha gawas han nasud, kaupod an iya pamilya ngan mga alipures.

Nakubra liwat hi Marcos ha sistema han pork barrel fund ha porma han mga “allocable” nga balor nga mahingangadto ha kada kongresista nga pandistrito. Ini an gintatawag nga Baselined-Balanced-Managed (BBM) Parametric Formula han DPWH. Nakalakip ini ha National Expenditure Program han presidente ha ilarum han badyet han DPWH nga aaprubaran han presidente. Ha imbestigasyon han Philippine Center for Investigative Journalism (PCIJ), ginawas nga hi Rep. Sandro Marcos, anak han pangulo, an mayda pinakadako nga allocable (₱15.79 kabilyon) hadton 2023-2025. Ikaduha ha iya an iya batâ nga hi Rep. Martin Romualdez nga nakahakin han ₱14.43 kabilyon.

Iginbuksas liwat ni hadto anay Ako Bicol Partylist Rep. Elizalde Co, hadto anay pinuno han House of Appropraitions Committee, an iba pa nga iskema han mga Marcos ha pangungurakot. Kalakip dinhi an butaray nga pagmamando ni Marcos ngan iya mga kaurupdan nga maglusot han pondo para ha kikbak ha nasyunal nga badyet. Sering niya, hiya mismo an nagduduhol han marumaleta nga kwarta ha mga Marcos ngan kan Romualdez. Iginbuksas liwat niya nga dabi an asawa ni Marcos nga hi Liza Araneta-Marcos ha hiluagan nga ismagling han bugas, isda ngan utanon.

Para depensahan an kalugaringon ha akusasyon han korapsyon ngan igdiriher an direksyon han imbestigasyon, ginbug-os ni Marcos an Independent Commission for Infrastruc- ture. Ginpagios liwat niya an mga kongresista para layon nga igbasura an reklamo nga impeachment nga iginsalawad ha iya hadton Enero.

Tulo an basaranan ha reklamo nga pagtraydor ha pagtapod han katawhan: 1) pagigin mastermind ha sistematiko nga korapsyon ha sakob han gubyerno (ha formula han “allocables” o BBM Parametric Formula, 2) pangabuso ha unprogrammed funds, ngan 3) direkta nga pagkakadabi ha wala-tuo nga insertion ngan sistema han kikbak.

Tubtub yana, pipira nga gudti nga personalidad pa la an iginpapapriso ha kaso nga pandambong ngan korapsyon nga ngatanan mga karibal ha pulitika han mga Marcos. Target liwat ni Marcos yana an reyna han korapsyon nga hi Vice President Sara Duterte. Samtang hi Co, nga damo an akusasyon ha mga Marcos, tuyo nga ginpapalagiw han rehimen.

Nabuksas liwat ha naglabay nga tuig an paggapil kan Marcos han pira nga mga nagpakilala nga progresibo nga grupo sugad han Akbayan Partylist. Aktibo nga gindedepensahan han grupo hi Marcos tikang ha baratunon ngan panunukot kan katawhan.

Nasalwak nga kangalas han katawhan

Susrunod nga protesta an iginlansar han magkalain-lain nga sektor agud papagbatunon hi Marcos, hi Vice President Duterte ngan ngatanan nga dabi ha korapsyon. Pinakadako ha mga protesta an Baha sa Luneta hadton Septyembre 21, 2025 diin nagpartisipar an 100,000 katawo, ngan hadton Nobyembre 30, 2025 nga ginpartisiparan han masobra 20,000. Ngaduha ginpangunahan han Kilusang Bayan Kontra Kurakot.

Iginkasa liwat an mga militante nga paggios sugad han ha upisina ha Pasig City han St. Gerrard Construction, pananag-iya han mga Discaya, nga usa ha mga kontratista nga dabi ha korapsyon. Sinamwak an mga paggios ha Black Friday Protest ha Metro Manila ngan iba pa nga prubinsya diin ginkadto ha pira nga higayon an upisina han DPWH ngan ICI. Iginlansar liwat an mga protesta para iduso an impeachment nira Marcos ngan Duterte.

Linarab an kagiusan nga walk-out han mga kabatan-unan nga estudyante ha mga unibersidad ngan kampus hadton Septyembre tubtub Oktubre han 2025. Ha kabug-usan, gintatantiya nga masobra 40,000 nga estudyante ngan kabatan-unan ha bug-os nga nasud an nagpartisipar dinhi. Ha atubangan han Mendiola, sobra 5,000 nga kabatan-unan ngan estudyante an nagmartsa hadton Oktubre 17, 2025 ha panawagan nga “Marcos-Duterte, Tanggalon! Dunot nga sistema, bag-uhon!”

Ha pagsulod han 2026, padayon nga nanukot an katawhan ha ngatanan nga dabi ha korapsyon. Masobra 12,000 an nagrali ha ika-40 nga anibersaryo han Pag-aalsa nga EDSA hadton Pebrero 2025. Hadton Hunyo 28, utro nga ginpaparayhak an kagiusan kontra-korapsyon ha pag-urupod han pira kayukot katawo tikang ha magkalain-lain nga pagtuo ngan demokratiko nga organisasyon ha martsa para ha kamatuoran, baratunon ngan hustisya ha EDSA People Power Monument ha pangunguna han White Ribbon Movement.