Dagiti Mindoreño, lumablaban iti panangdadael iti aglawlaw ken para iti pagbiagan
Nagtignay ti masa a Mindoreño iti dua a nagsina a gundaway tapno labanan ti panangdadael iti aglawlaw ken tapno salakniban ti pagbiagan da.
Idi Marso 23, nagtitipon dagiti residente ti Barangay Talabaan, Mamburao, Occidental Mindoro idi Marso 23 para iti maysa a prayer rally laban iti managdadael ken manangallilaw nga operasyon a dredging ti PERRC Construction and Development Corporation.
Segun iti Mindoro Forum Network (MFN), rinugyan ti kumpanya ti dredging iti linged ti “river restoration” ti Karayan ti Pagbahan. Nupay kasta, saan a nagkali daytoy iti naituding a lugar iti bukana ti karayan, nu di ket nagkali daytoy iti kabaybayan a mano a kilometro manipud iti igid-baybay ti barangay. Gapu ditoy, saanen a makatapog dagiti mangngalap. Awanen ti makalapan da gapu ta maab-abog dagiti ikan iti napigsa nga ungor ti dandani 18 oras a panagkalkali ti barko ti kumpanya.
Idi Pebrero 25, temporaryo nga inpasardeng ti lokal a gubyerno ti Mamburao ti dredging ti kumpanya kalpasan a makaawat kadagiti reklamo dagiti residente ti Barangay Talabaan. Iti panagtignay da, panawagan dagiti residente a permanente nga isardengen ti operasyon ti kumpanya ken ipreserba ti kabaybayan, nangruna dagiti kadilian (coral reefs) ditoy. Nagpanawagan da met iti gubyerno a salakniban dagiti mangngalap ken ti pagbiagan da.
Kabayatanna, aggigiddan a nagitugkel ti kandila dagiti kameng ti Samahan ng mga Magsasaka sa Guinobatan (SMG) ken MFN iti sango ti city hall ti Calapan City, Oriental Mindoro idi rabii ti Marso 28 tapno agpanawagan iti lokal a gubyerno ditoy a lapdan ti panagalad ti maysa a korporasyon iti Barangay Guinobatan. Maysa nga aldaw sakbay daytoy, simmangpet ti tauhan ti MENAKOR Corporation ken pwersaan a nagitakder ti alad iti bileg ti permit nga inted ti barangay. Tagtagikuaen ti MENAKOR, a tagikua ni Jolly Lim Ting, ti 158 ektarya a daga iti barangay. Palalo nga apektado ti panagalad dagiti daga, pagbiagan ken pagtaengan dagiti residente a manon a henerasyon nga agin-indeg ken agtrabtrabaho ditoy.
Segun iti SMG, 1998 pay idi nangrugi nga iwaras ti Department of Agrarian Reform (DAR) kadagiti mannalon ti Guinobatan ti Certificate of Land Ownership Award wenno CLOA. Ngem agingga tatta, agtultuloy a sumangsango iti panag-agaw ti daga dagiti mannalon. Mapatta-patta a 600 pamilya ti mapadisi iti daytoy a panag-agaw.