Mga Mindoreño, nagapakig-away sa pagwasak sa kapalibutan kag para sa palangabuhian
Naghulag ang masang Mindoreño sa duha ka separado nga higayon agud pamatukan ang pagpangwasak sa kapalibutan kag agud pangapinan ang ila palangabuhian.
Sadtong Marso 23, nagtipon ang mga residente sang Barangay Talabaan, Mamburao, Occidental Mindoro sadtong Marso 23 para sa isa ka prayer rally batuk sa mapangwasak kag mapaniplang nga operasyon nga dredging sang PERRC Construction and Development Corporation.
Suno sa Mindoro Forum Network (MFN), ginsugdan sang kumpaniya ang dredging sa tabon nga “river restoration” sang Suba sang Pagbahan. Apang, wala ini nagkutkot sa gintalana nga lugar sa bukana sang suba. Imbes, nagkutkot ini sa kadagatan nga pila ka kilometro halin sa baybay sang barangay.Tungod sini, indi makapanagat ang mga mangingisda. Wala na sila sang makuha tungod nagapalagyo ang mga isda sa gahod sang halos 18 ka oras nga pagkutkot sang barko sini.
Sadtong Pebrero 25, temporaryo nga ginpauntat sang Gobyerno sang Banwa sang Mamburao ang dredging sang kumpaniya pagkatapos makabaton sang mga reklamo halin sa mga residente sang Barangay Talabaan. Sa ila hublag, panawagan nila nga permanente nga ipauntat ang operasyon sang kumpaniya kag ipreserba ang kadagatan, ilabina ang mga bahura (bato kag balas sa higad baybay) diri. Nagapanawagan man sila sa gobyerno nga pangapinan ang mga mangingisda kag ila palangabuhian.
Samtang, ululupod nga nagsindi sang kandila ang mga katapo sang Samahan ng mga Magsasaka sa Guinobatan (SMG) kag MFN sa atubang sang city hall sang Calapan City, Oriental Mindoro sadtong gab-i sang Marso 28 para manawagan sa lokal nga gobyerno nga punggan ang pagkudal sang isa ka korporasyon sa Barangay Guinobatan. Isa ka adlaw antes sini, nag-abot ang mga tinawo sang MENAKOR Corporation kag pilit nga nagtukod sang kudal base sa permit nga ginhatag sang barangay. Gina-angkon sang MENAKOR, nga ginapanag-iyahan ni Jolly Lim Ting, ang 158 ektarya nga duta sa barangay.
Suno sa mga residente, wala sang ginpatigayon nga nagakaigo nga konsultasyon sa ila ang barangay. Tuman ka apektado sang pagpangkudal ang duta, palangabuhian kag puluy-an sang mga residente nga pila na ka henerasyon nga nagapuyo kag nagatrabaho diri.
Suno sa MSG, 1998 pa sang magsugod nga ipanagtag sang Department of Agrarian Reform (DAR) sa mga mangunguma sang Guinobatan ang Certificate of Land Ownership Award ukon CLOA. Apang tubtob subong, padayon nga naga-atubang sang pagpang-agaw sang duta ang mga mangunguma. Ginabana-bana nga 600 ka pamilya ang mapalayas sa pagpang-agaw nga ini.