Sungsungbatan ken hustisya kadagiti biktima ni Duterte
Naguummong idiay Liwasang Bonifacio dagiti kameng ti progresibo a grupo idi Marso 28 tapno agitugkel ti kandila, saan a tapno rambakan ti maika-80 a kasangay ni Rodrigo Duterte, nu di ket tapno agpanawagan ti sungsungbatan na ken hustisya para kadagiti biktima dagiti kakaruan a krimen na laban iti umili a Pilipino. Ti kiddaw da, mahusgaan isuna a nakabasol iti krimen iti sangkataw-an iti maiyaramid a panagusig ti International Criminal Court (ICC).
Mangnamnama da a maarestar metten dagiti dadduma pay a kakunsabos ni Duterte kadagitoy a krimen, nangruna ni Ronald “Bato” dela Rosa, ken dagiti dadduma pay a berdugo a hepe ti pulis. Siningir da met ti administrasyon ni Marcos iti agtultuloy pay laeng a panaglabsing iti karbengan-tao ken ti ituntunda daytoy a panagsagaba ti umili.
Kangrunaan a timmabuno iti tignay dagiti pamilya dagiti biktima ti ekstrahudisyal a pammapatay, dagiti mannalon manipud iti Central Luzon, dagiti estudyante, manursuro ken dadduma pay. Ti tignay ket inyuna ti Bagong Alyansang Makabayan (Bayan). Nagisayangkat met ti protesta idiay nga aldaw dagiti grupo idiay Tarlac, Quezon ken Iloilo City.
Iti ballasiw-taaw, insayangkat ti Bayan-Europe ti Duterte Panagutin Campaign Network idiay The Hague, The Netherlands idi met laeng Marso 28. Napasamak met dagiti protesta idiay Australia, Hong Kong, Japan, Belgium, France, Switzerland, United Kingdom, Canada ken United States.
Kabayatanna, kinuwestyon dagiti migrante a mangmangged ti panawagan ti kampo ni Duterte para iti “Zero Remittance Week” wenno panangisardeng ti panangipatulod ti kwarta dagiti OFW kadagiti pamilya da ditoy Pilipinas kas porma ti panagsuporta ken Duterte. Ketdi, nagpanawagan da ti suporta para iti karbengan ken pagimbagan dagiti OFW, ken saan a para iti maysa a mammapatay-tao.
Panagdur-as iti ICC
Tuloy-tuloy a dumurdur-as ti kaso ni Duterte iti ICC sakbay ti balbaliw a panagsango na iti Pre-Trial Chamber (PTC) 1 inton Setyembre.
Idi Marso 21, minandaran ti PTC 1 ti Victims Participation and Reparations Section (VPRS) ti ICC nga agisingasing ti proseso ti aplikasyon ken panagparehistro dagiti biktima. Wagas daytoy ti ICC tapno makipaset dagiti biktima iti intero a proseso manipud rugi ti imbestigasyon agingga iti pannakaipaay ti reparasyon kalpasan ti pannakahusga ni Duterte.
Paset dagiti rebbengen ti VPRS ti sumagannad: 1) panangited ti impormasyon kadagiti biktima panggep kadagiti karbengan da ken panagtulong kadakuada a makipaset iti proseso ti ICC; 2) panagsuporta ken panangtarabay kadagiti biktima tapno magun-od ti reparasyon wenno bayad-danyos ken panangisigurado nga adda akses da iti proseso ti reparasyon a mabalin nga iti porma ti kwarta, restitusyon (panangisubli iti kompensasyon ti danyos), sanikua, rehabilitasyon wenno simboliko a tignay ken 3) pannakikoordina iti Trust Fund for Victims tapno maikkan ti komprehensibo a suporta dagiti biktima iti sibubukel a hudisyal a proseso.
Insango met ti Office of the Prosecution idi Marso 24 ti 181 a pidaso ti ebidensya iti kampo ni Duterte para iti panagamiris da. Kangrunaan nga abugado ni Duterte ni Nicholas Kaufman, maysa a British-Israeli. Ti kastoy a panangited ti ebidensya ket umannurot iti proseso ti “panangibunannag” a mangisigsigurado a maipakaammo dagiti ebidensya iti akusado. Segun kadagiti taga-usig, lalaunen dagiti dokumento nga inpatulod da dagiti materyal ken ulat a nailanad iti nairuar a mandamyento de aresto laban kenkuana.
Kabayatanna, kinastigar ti dua nga eksperto nga abugado iti karbengan-tao ti panangallilaw ni Vice President Sara Duterte iti dinakamat na a saan a rumbeng a kasuan ti krimen laban iti sangkataw-an ti ama na gapu iti 43 laeng a kaso a nagbasaran ti mandamyento de aresto. Sungbat ni Atty. Kristina Conti a “simplistiko” ti pablaak ni Duterte a mabalin a makaallukoy ti sumagmamano ngem saan a ti korte (ICC). Kuna ni Conti, ti 43 a kaso a naidatag iti prosekusyon iti panagdawat daytoy ti mandamyento ket mangibagbagi laeng iti nasaknap nga atake, tapno laeng maiparuk-at ti mandamyento de aresto. Kinapudno na, mabalin pay kano a manayunan ti maipila a kaso ken Duterte iti balbaliw a panagsango na iti korte inton Setyembre.
Kabayatanna, agsusumbangir met ti palabas ni Sen. Imee Marcos iti dua a daras a panangisayangkat na a panagdengngeg iti Senado idi Marso 20 ken Abril 3 kanaig iti panangaresto ken panangibalud ti ICC ken Duterte. Gagem a paruaren ti senadora a kamali, labsing iti soberanya ken inhustisya ti panangkemmeg ken Duterte.