Kasugtanan GRP-MILF, ginalabugay sang rehimen Marcos
Wala nalipay ang liderato sang Moro Islamic Liberation Front (MILF) sa pagtalana ni Ferdinand Marcos Jr kay Abdulraof Macacua bilang bag-o nga temporaryo nga pinuno nga ministro sang Bangsamoro Transition Authority (BTA). Suno sa pahayag nga ginpaguwa sang Komite Sentral sini, wala sang ginhimo nga konsultasyon si Marcos kag supak ini sa rekomendasyon nga ipabilin ang subong nga pinuno nga ministro nga si Ahod Ebrahim (Al Haj Murad). Mas malapit sa rehimen Marcos si Macacua, nga isa man ka lider sang MILF.
Sa mando ni Marcos, si Murad ginpili nga isa na lang sa 80 ka pang-rehiyon nga tiglawas, bagay nga wala niya ginbaton. Gintalana si Murad sa BTA sadtong 2019 sang sadto presidente Rodrigo Duterte. Siya ang subong nga pinuno sang MILF kag commander-in-chief sang Bangsamoro Islamic Armed Forces, ang armado nga kamot sang MILF.
Supak sa pinal nga kasugtanan pangkalinong nga ginpasar nga layi bilang Bangsamoro Organic Law (BOL) ang lubos nga pagpasilabot sang rehimen Marcos sa internal nga proseso sang MILF. Ginlabugay sini ang mga probisyon kon diin nakasulat ang “prinsipyo sang awtonomiya” sang grupo. Napasar ang layi nga ini sa panahon pa sang rehimen Aquino, apang tubtob subong wala pa ini lubos nga napatuman tungod wala pa nalunsar ang una nga eleksyon para sa pagtukod sang awtonomiya nga gobyernong Bangsamoro.
Supak man sa BOL ang pagtalana ni Marcos sa 34 lang sa 41 ka tinawo sang MILF sa BTA. Nakasulat sa BOL nga ang BTA pagapamunuan mayor sang MILF, sekundaryo sang mga pwersa sang Moro National Liberation Front kag mas malayo nga pang-tatlo ang mga indi Moro nga mga tumandok nga pumuluyo. Nadula ang mayoriya nga pusisyon sang MILF sang ilisan ni Marcos ang 70 ka tinawo sini sadtong Marso 3.
Sa pagpasilabot sang rehimen sa BTA, ginapahuyang ni Marcos ang kredibilidad sang pamunuan sang MILF. Sa pagtalikod kag pagbalewala sini sa mga rekomendasyon sang MILF, epektibo nga ginkuhaan ni Marcos sang kinamatarung ang MILF nga pamunuan ang BTA nga subong nagadumala sa BARMM. Ginaguba man sini ang pagsalig sang pumuluyong Moro sa proseso sang kalinong.
Sa pagbalewala sang Gobyerno sang Pilipinas sa mga probisyon sang BOL, ginpakita sini ang pagkatuso sang GRP, kag sa partikular ang rehimen Marcos, sa ginsudlan sini nga mga kasugtanan sa negosasyon sa kalinong.