Makigbisog agud matalwas an Pilipinas ha panmilitar nga kontrol han US
Ginpapapintas gud yana han imperyalismo nga US an imperyalista nga sumpakiay ha bug-os nga kalibutan. Diri pala maiha nga igindeklara han imperyalista nga gubyerno han US an gintawag hini nga “deterrence strategy” o “estratehiya han pagpugong” kontra ha “agresyon han China” ha South China Sea, agud kunuhay “kab-uton an kamurayawan pinaagi han kusog” ngan “likyan an gerra.”
Ginhimo an deklarasyon ni Defense Sec. Pete Hegseth han US han binisita ha Pilipinas hadton urhi nga semana han Marso. Diri mapugngan an pagkiwil-kiwil han ikog ni Marcos ngan mga niyutiyo han Amerikano nga upisyal ha pangunguna ni Defense Sec. Gilbert Teodoro, nga nagtanyag ha US nga gamiton an nasud para ha estratehiya hini. Kahuman ini hira saaran nga igpapadayon an plano nga paghatag hin $500 kamilyon nga panmilitar nga ayuda.
Kataliwan hin pira kaadlaw, ha mando han US, igin-anunsyo ni Gen. Romeo Brawner, hepe han Armed Forces of the Philipines (AFP), nga pahihiluagon an lupgop han operasyon han AFP lahos pa ha durho nga isla han Mavulis ha Batanes. Ginmanduan niya an Northern Luzon Command nga mangandam ingkaso mayda “pag-atake ha Taiwan.” An tinuod, karuyag han US nga igdeploy didto an mas damo nga sundalo nga Pilipino agud magserbe nga kabulig ha mga tropa nga Amerikano nga plano igpusisyon hirani ha Taiwan.
Kinahanglan pursigido nga igsalikway ngan atuhan han katawhan Pilipino an pagpapagamit han rehimen Marcos ha estratehiya han imperyalismo nga US ngan pagpapadanas ha Pilipinas ha mga panmilitar nga operasyon han US. Waray ini iba nga igbubunga kundi an pagdeploy hin tikadamo nga tropa, nabal nga barko ngan higamit pangerra han US ha Pilipinas, kapareho han ginhimo hini ha Japan, South Korea ngan iba pa. Nakapokus ini ha pagpapintas han pangandam ngan pagsulsol han US ha gerra ha Asia-Pacific nga rehiyon, subay ha estratehiko nga katuyuanan hini nga “pugngan” an pagrabong han poder han karibal hini nga China.
An pagligis han US han estratehiya hini nagtatamas-tamas ha soberaniya han Pilipinas. Igin-gagapos hini an Pilipinas ha mga plano han US ngan gintatanggalan an nasud hin kapas nga maghimo hin kalugaringon nga pagdesisyon ha mga pan-gawas nga karukayaknon. Ha pag-abuyon ni Marcos ha mga panmilitar nga plano han US, ginseserrahan niya an magkalain-lain nga posible nga dalan, labina an mamurayaw ngan diplomatiko nga dalan, han pag-atubang ha China agud solbaron an mga sumpakiay para ha mutwal nga benepisyo. Bisan pa ibutang ha kadelikaduhan an kinabuhi han gatus kayukot nga Pilipino, nagpapagamit yana hi Marcos ngan an AFP ha US ha plano hini nga papintason an sitwasyon ha Taiwan ha pag-atentar nga kayeron an China nga maghimo hin agresibo nga panmilitar nga pitad.
Gintutuyangan ni Marcos nga pahugton han US an kontrol ha AFP pinaagi han gintatawag nga joint trainings agud bumulig ha mga tropa nga Amerikano ngan magin dependyente ha mga suplay tikang ha militar han US. Ginpapagawas nira nga “magkasugbong” hira han mga AFP, kundi an kamatuoran gin-gagamit han US an AFP komo mga pyesa ha estratehiya hini nga ig-imponer an hegemoniya o poder ha Asia.
An “estratehiya han pagpugong” han US usa la nga tahub agud tagan rason an pagdeploy han mga panmilitar nga tropa hini ha magkalain-lain nga parte han kalibutan. Imbes nga pugngan, dugang la hini nga ginpapahitaas an posibilidad nga lumarab an gerra. Iginpapakita han kasaysayan nga an pira katuig nga agresibo nga pagdeploy han US han mga pwersa militar ngan mga higamit pangerra ha sinirangan nga parte han Ukraine, ha ngaran han pagpugong ha ekspansyunismo han Russia, nagduso han gerra hadton 2022.
Dugang la hini nga iginduduso an kumpetisyon ha armas, kun diin nagtitikadako nga pampubliko nga rekurso an ginmamalgastar ha pagpapauswag ngan produksyon han mga armas pangerra, imbes nga ig-alotaga ha mga panginahanglan nga pankatilingban nga serbisyo.
An palisiya nga “pagpugong” han US nasubay ha gintatawag hini nga Indo-Pacific Strategy agud palibutan an China pinaagi han pagdeploy han panmilitar nga kusog, partikular na ha mga kadagatan ha sinirangan nga parte hini. An sugad nga estratehiya dugang la nga mahihingadto ha tikagrabe nga panmilitar nga tensyon ha South China Sea ngan iba pa nga parte han rehiyon, kadungan han panalinguha han China nga tugbangan an mga aksyon han US pinaagi han pagdeploy han kalugaringon hini nga mga pwersa nga nabal ngan pankadagatan. Natikadako an posibilidad han sayop nga kalkulasyon nga poyde kumadto ha paglarab hin armado nga banggaay.
Gin-gagamit han US an Pilipinas nga dako nga base militar para ha forward deployment o abante nga pagposisyon han mga opensibo nga pan-gerra nga armas. Hadton naglabay nga tuig, iginpusisyon han US an Typhon missile system, ha norte nga dapit han Luzon. Ginsikreto ha publiko an pagbalhin hini ha iba nga lokasyon, ngan ginkakabarak-an nga aada ha usa nga isla ha Batanes. Ha tiarabot nga Balikatan war exercises, nga nakatalaan nga partisiparan hin maabot ha 10,000 nga tropa nga Amerikano, plano nga igpusisyon han US an armas nga NMESIS (Navy Marine Expeditionary Ship Interdiction System), usa nga kontra-barko nga missile system, nga akos magpalupad han misayl ha distansya nga 185 kakilometro. Plano liwat dad-on ngan gamiton han US Navy ha Pilipinas an mga “unmanned surface vehicle.”
Kun tutuuron an mga pahayag ni Hegseth, nakatalaan nga ipokus han US ha ilarum han gubyerno nga Trump an tikadako nga atensyon hini ha Asia, kalakip an ha Middle East, ngan igbabalhin dinhi an tikadamo nga pwersa tikang ha Europe. Usa ini ha rason nga karuyag na nga tangpuson ni Trump an gerra ha Ukraine agud diri na ini mahigot didto.
Atubangan hini nga sitwasyon, kinahanglan mahugot nga magkaurusa an katawhan Pilipino ngan makusog nga ipahayag an patriyotiko nga guliat agud umalinggawas tikang ha panmilitar nga kontrol han US. Ini nga panmilitar nga kontrol aada ha porma han presensya han yukut-yukot nga mga tropa nga Amerikano ha mga base militar hini ha Pilipinas, paggamit ha nasud para ha paglalansar hin susrunod ngan waray hunong nga mga pagpapahiara ha gerra, pagpusisyon han mga armas pan-gerra ha mga EDCA site, paghatag hin panmilitar nga ayuda ha kampanya han panmomba ngan pag-istraping han AFP kontra ha BHB ngan masa nga parag-uma, ngan pagdikta ha “AFP modernization” nga nag-oobligar ha AFP nga ha US la pumalit hin higamit, rason nga dugang ini nga nakahigot ngan nakasarig ha US.
Kinahanglan ubos-kusog nga magprotesta an katawhan Pilipino kontra ha plano nga Balikatan war games, nga dugang nga magdadanas ha nasud ha imperyalista nga sumpakiay han US ngan China. Kinahanglan pursigido nga iduso an demanda para ha demilitarisasyon han South China Sea, ngan an pagresolba han mga pankadagatan nga sumpakiay pinaagi han murayaw nga erestorya. Kinahanglan manindugan an katawhan para ha dagmit nga pagbungkag han mga base militar, pagpalayas ha ngatanan nga tropa nga Amerikano, pagpabasura ha Enhanced Defense Cooperation Agreement (EDCA) ngan ngatanan nga diri pantay nga panmilitar nga kasarabutan, ngan pagpaundang ha panmilitar nga ayuda ha mapanmuypoy ngan pasista nga rehimen Marcos.