Nagtirok ha Liwasang Bonifacio an mga membro han progresibo nga grupo hadton Marso 28 agud magtaud hin kandila, diri para igselebrar an ika-80 nga kaadlawan ni Rodrigo Duterte, kundi agud manawagan han baratunon ngan hustisya para ha mga biktima han pinakagrabe niya nga krimen kontra ha katawhan Pilipino. An demanda nira, masentensyahan hiya nga salaan ha krimen kontra ha katawhan han pagpatay ha hihimuon nga pagbista han International Criminal Court (ICC).

Naglalaum hira nga aarestuhon na liwat an iba pa nga kakunsabo ni Duterte hini nga mga krimen, labina hi Ronald “Bato” dela Rosa, ngan iba pa nga berdugo nga pinuno han pulis. Ginsukot liwat nira an administrasyon nga Marcos ha nagpapadayon pa gihapon nga mga pagtalapas ha tawhanon nga katungod ngan dara hini nga kakurian ha katawhan.

Prinsipal nga pinartisipar ha paggios an mga pamilya han mga biktima han ekstrahudisyal nga panmatay, mga parag-uma tikang ha Central Luzon, mga estudyante, magturutdo, ngan iba pa. Ginpangunahan an paggios han Bagong Alyansang Makabayan (Bayan). Naglansar liwat han protesta hiton nga adlaw an mga grupo ha Tarlac, Quezon, ngan ha Iloilo City.

Ha langyaw nga labnasan, iginlansar han Bayan-Europe an Duterte Panagutin Campaign Network ha The Hague, The Netherlands hadto liwat nga Mayo 28. Nagkamayda liwat han mga protesta ha Australia, Hongkong, Japan, Belgium, France, Switzerland, United Kingdom, Canada ngan United States.

Samtang, ginkuwestyon han mga migrante nga trabahador an panawagan han kampo han Duterte para ha “Zero Remittance Week” o paghunong ha pagpadara hin kwarta han mga OFW ha ira pamilya ha Pilipinas komo porma han pagsuporta kan Duterte. Lugod, nanawagan hira han suporta para ha katungod ngan kaupayan han mga OFW, ngan diri ha usa nga parupanmatay hin tawo.

Pag-unhan ha ICC

Dirudiretso nga naunhan an kaso ni Duterte ha ICC antes an utro niya nga pag-atubang ha Pre-Trial Chamber (PTC) 1 ha Septyembre.

Hadton Marso 21, ginmanduan han PTC-1 an Victims Participation and Reparations Section (VPRS) han ICC nga magsuhestyon han proseso han aplikasyon ngan pagparehistro han mga biktima. Pamaagi ini han ICC agud makagpartisipar an mga biktima ha bug-os nga proseso, tikang ha katikangan han imbestigasyon tubtub ha paghatag han kumpensasyon kahuman han sentensya.

Kaparte han mga buruhaton han VPRS an masunod: 1) paghatag han impormasyon ha mga biktima hiunong ha ira mga katungod ngan pagbulig ha ira nga pumartisipar ha proseso han ICC; 2) pagsuporta ngan paggiya ha mga biktima agud makuha an kumpensasyon o bayad-danyos ngan pagseguro nga may akses hira ha proseso han kumpensasyon nga poyde aada ha porma han kwarta, restitusyon, propyedad, rehabilitasyon o symbolic act; ngan 3) makigkoordinar ha Trust Fund for Victims agud tagan hin komprehensibo nga suporta an mga biktima ha bug-os nga hudisyal nga proseso.

Igin-atubang naman hadton Marso 24 han Office of the Prosecution an 181 nga kabug-os nga ebidensya ha kampo ni Duterte para ha ira pag-analisar. Prinsipal nga abogado ni Duterte hi Nicholas Kaufman, usa nga British-Israeli. An sugad nga paghatag hin mga ebidensya nasubay ha proseso han “pagbutad” nga ginseseguro nga iginpapahibaro an mga ebidensya ha akusado. Sigon ha mga prosekyutor, unod han dokumento nga iginpadara nira an mga materyal ngan report nga ginsering ha igin-gawas nga mandamyento de aresto kontra ha iya.

Samtang, ginsusnan han duha nga beterano nga abogado ha tawhanon nga katungod an panguwat ni Vice President Sara Duterte ha ginsering niya nga diri angay kasuhan han krimen kontra ha katawhan an iya amay tungod kay 43 la nga kaso an ginbasaran han mandamyento de aresto. Sering ni Atty. Kristina Conti, “simplistiko” an pahayag ni Duterte nga poyde makakumbinser han pira kundi diri han korte. Sering ni Conti, an 43 nga kaso nga iginpresentar han prosekusyon ha pag-aro hini han mandamyento nagrerepresentar la ha hiluagan nga pangtake, para la igawas an mandamyento de aresto. Ha kamatuoran, poyde pa madugngan an iginsalawad nga kaso kan Duterte ha utro niya nga pag-atubang ha korte ha Septyembre.

Samtang, wala-tuo liwat an pasalida ni Sen. Imee Marcos ha duha kabeses niya nga paglansar hin mga pagbista ha Senado hadton Marso 20 ngan Abril 3 hiunong ha pag-aresto ngan pagpriso kan Duterte han ICC. Karuyag pagawson han senadora nga sayop, talapas ha soberaniya ngan waray hustisya an pagdakop kan Duterte.