Sa pagbusikad sa korapsyon sa burukratikong kapitalistang sistema, dili ikatingala ang dungan nga pag-alingasaw sa baho sa mga burukrata-kapitalista sa han-ay sa militar. Nabutyag bag-o lang ang kahiwian sa proyektong imprastraktura nga gikalambigit sa Armed Forces of the Philippines (AFP) kakunsaba ang mga korap nga kontraktor. Nabutyag usab nga kini adunay dakung bahin (₱50 bilyon) sa unprogrammed appropriations alang sa 2026 gikan sa pork barrel sa presidente.

Mokabat og ₱15 bilyon ang gikawat ug giusik-usikan sa 944 ka imprastrakturang militar ubos sa Tatag ng Imprastraktura para sa Kapayapaan ug Seguridad (TIKAS) Convergence Program gikan 2023 hangtud karon. Nabutyag sa hearing sa senado nga 421 niini mga ghost project samtang ang 648 nga gilista isip “nahuman na” bisan og mihunong ang konstruksyon sa sinugdanang ang-ang ug dili mapuslan.

Ginailad sa hepe sa AFP nga si Romeo Brawner Jr ang katawhan sa pagsulting walay kalambigitan ang militar sa pagpangawkaw sa pondo sa TIKAS, bisan pa nga ang mga kumander sa AFP Unified Command ug ang mga rehiyonal nga direktor sa Department of Public Works and Highways (DPWH) mao ang nagtakda kung unsa ug asa itukod ang mga proyekto niini. Parehong ginadumalahan sa Department of National Defense (DND) ug DPWH ang pagtino sa mga sumbanan, pagplano, ug pagmonitor sa implementasyon pinaagi sa TIKAS Central Technical Working Group. Ingonman, tanang proyekto sa TIKAS nahimutang sulod o palibot lamang sa mga kampo sa militar.

Korapsyong kinaiyanhon sa burukrasya

Sama sa pareho nilang mga korap sa sibilyang burukrasya, gigamit sa mga burukrata-kapitalista sa militar ang ilang posisyon sa estado aron makakawkaw og bahandi. Gitukod sa imperyalismong US ang pasistang AFP niadtong 1935 aron magsilbing haligi sa gubyernong Komonwelt, nauna pa sa gitukod niining papet nga estado niadtong 1946. Midaku kini ubos sa diktaduryang Marcos Sr ngadto sa 142,000-sundalo alang sa bangis nga pagpatuman sa balaod militar. Sukad niadto, padayon kining gipatagbaw sa sweldo, kontrata, ug pabor sa nagpulipuling mga nagharing paksyon gikan kang Corazon Aquino hangtud sa kasamtangang rehimen.

Sa milabay nga mga dekada, nadokumento ang paghakop sa mga heneral sa sobra ka mahal nga mga kontrata sa pagpalit sa mga himang militar, sama sa mga pusil, howitser, armored vehicle, jetfighter, helikopter, ug barko. Nabutyag nga ang mga heneral nakakolekta og 10-30 porsyentong kikbak sa mga kontrata alang sa bala ug pusil. Kaylap ang mga ghost delivery sa mga suplay, peke nga mga transaksyon alang sa mga armas ug kagamitan, ug pakigkonsabo sa mga supplier ug kontraktor. Niadtong 2011, nabutyag ang kahiwian sa tradisyon sa “pabaon,” diin kada tuig ginatigum ang ₱1.5 bilyon nga badyet sa DND isip ganti sa mga retiradong heneral. Bisan ang pensyon sa mga sundalo nga hingpit nga gipondohan sa estado gikawat pinaagi sa pagbayad sa libo-libong “ghost retiree.”

Ganahan ang mga heneral sa pagpatukod og mga magarbong upisina ug pagpanindot sa mga kampo nga tinubdan nila sa dagkung kikbak. Nabantog usab sila sa kanunay nga pagbakasyon sa gawas sa nasud kauban ang ilang mga pamilya, mahalon nga mga sakyanan ug balay, ug sa kinatibuk-an, magarbong estilo sa kinabuhi.

Niadtong 2018, laing senador ang nagbutyag sa lapad nga korapsyon sa “Davao Group,” usa ka grupo sa mga heneral nga suud kang Rodrigo Duterte, sa pagpalit og mga armas ug gamit-militar sa ngalan sa “modernisasyon” sa AFP. Karong Oktubre, gipasakaan og kaso sa Ombudsman ang koronel nga nagsilbing hepe sa grupo sa seguridad ni Sara Duterte tungod sa iyang kalambigitan sa pagpangawkaw sa bise presidente sa ₱125 milyong confidential and intelligence funds.

Kunsabuhay sa AFP ug NTF-Elcac

Daku usab ang ginabulsa sa mga upisyal sa militar gikan sa mga programang kontra-insurhensya sama sa E-CLIP nga ginagamit alang sa pekeng programa sa “pagpasurender” sa mga sibilyan ug mga proyektong imprastraktura sa Barangay Development Program sa NTF-Elcac.

Sa kaso sa BDP, ang mga yunit sa AFP mao ang nagatada kung asa nga mga barangay ibutang ang farm-to-market road (FMR). Daghan niini mga ghost project, samtang ang uban duplikasyon, gipasobraan ang presyo, ubos ang kalidad, ug gibutang sa dili luwas o dili haum nga mga bahin sa barangay. Ang mga batalyon sa AFP mao ang nagsilbing gwardya niining mga proyekto.

Sa Northern Mindanao, pananglitan, gihatagan og ₱17.6 bilyong pondo ang AFP ug NTF-Elcac alang sa 142 ka FMR niadtong 2020. Daghan sa mga barangay nga natanyagan niini adunay mga kampo, detatsment, o presensya sa RCSP sa AFP. Ang pinakamahal niining mga FMR nagkantidad og ₱67.5 milyon kada kilometro, lima ka pilo nga mas mahal kung itandi sa nasudnong aberids. Halos tanang mga kontrata gihakop sa Ulticon Builders, nga suud sa kanhing rehimeng Duterte.

Sa Samar, miabat og upat ka tuig ayha nahuman sa NTF-Elcac niadtong 2024 ang pagsemento sa 400-metros nga kalsada nga gibutang sa mga sundalo sa tunga-tunga sa basakan. Ang proyekto nagkantidad og ₱14 milyon, o ₱35,000 kada metro. Misangko lamang ang kalsada sa tumoy sa kasikbit nga barangay ug layo kaayo sa mga sentro sa lungsod.

Sa samang higayon, gikurakot usab sa mga sundalo ang pondo alang sa mga gipasurender nilang mga sibilyan. Bisan ang mga ayudang bugas ug delata gipapiktyuran lang nga kunuhay giapod-apod pero bawion ra usab human sa mga parada ug pasundayag nga mga seremonya batok sa rebolusyonaryong kalihukan.