Editoryal

Pandayon ang kusog sang pumuluyo sa tunga sang malala nga pangpulitika nga krisis sang rehimen US-Marcos

, ,

Ginatay-og sang malala nga krisis pangpulitika ang rehimen Marcos. Ini sunod sang pagbuyagyag sang sadto alyado niya kag suluguon sa kongreso nga si Marcos mismo ang yara sa putok-putokan sang sindikato sang dalagko nga burukrata kapitalista sa gobyerno nga naga-kolekta sang kikbak kag suhol sa ginatos ka bilyon ka piso nga mga proyektong imprastruktura. Wala na nakibot ang pumuluyo sa pagbuyagyag nga ini, pero mas gingatungan sini ang ila nagabalingaso nga kaakig sa engrande nga iskema sang korapsyon kag pagpangawat ni Marcos sa pondo sang pungsod.

Tungod siya ang gin-ipit kag gindagdag ni Marcos, naghambal si anay kongresman Zaldy Co nga mismo si Marcos ang nagsugo sa iya, bilang pinuno sang komite sa badyet sa kongreso, nga magsingit sang ₱100-bilyon nga proyekto sa badyet sang 2025. Ginbuyagyag niya nga siya mismo ang nagdala sang minaleta nga kikbak sa balay ni Marcos kag sa Malacañang.

Nagasanto kag kapareho ini sa nauna nga testimoniya sa senado ni Roberto Bernardo, sadto mataas nga opisyal sang Department of Public Works and Highways (DPWH) nga binilyon ka piso nga kikbak sa mga proyektong pang-imprastruktura ang gin-deliber niya sa mga yabe nga opisyal sang Malacañang.

Ginsakyan sang mga lider sang Iglesia ni Cristo ang malapad nga kahublagan protesta batuk sa korapsyon. Ginhakot sa Luneta ang mga tumuluo sini para magpakitang-gilas kag paandaman si Marcos nga indi pag-ipiton ang mga negosyo sini nga nabuyagyag nga kasosyo sang mga Discaya sa maanomaliya nga proyekto. Nagsakay man ang mga Duterte kag iban pa nga naka-alyado sini nga hubon kontra-Marcos para magpadihot sang rali sa pagtilaw nga sulsolan ang mga opisyal militar nga talikdan si Marcos.

Sa desperado nga pagtinguha nga tinluan ang mahigko nga nawong ni Marcos, ginpaguwa subong nga wala siya nakahibalo sa binilyon ka piso nga kikbak nga ginadala sa palasyo, kag nga gingamit lang ang iya ngalan sang mga malapit niya nga opisyal. Sa pagka-tarantar, dali-dali nga ginkakas ang pinakamatag-as nga opisyal sang gabinete, tiglikom sa badyet kag pila ka yabe nga opisyal, bagay nga nagadugang kag nagapadalum sa mga biak sa hubon Marcos.

Nagasala-sala subong ang Malacañang nga taguon ang bukid sang kwarta nga ginkurakot ni Marcos sa pondo sang pungsod. Kabulig niya ang pila ka grupo nga kaangay sang Akbayan nga nagapostura nga kontra-korapsyon pero nagabulig sa iya sagang paagi sa pagkwestyon sang pagbuyagyag nga mismo siya imbolbado kag yara sa putok-putokan sang pagpangkurakot. Ginapanghadlok nila ang posibilidad nga magbulos ang kapareho nga bulok nga si Sara Duterte para punggan ang panawagan sang pumuluyo nga tapuson na ang rehimen US-Marcos.

Nagabantay ang imperyalismong amo ni Marcos. Paagi sa kontrol sini sa AFP, padayon nga nagapabilin nga bug-os ang suporta sang US kay Marcos. Dala sini ang linya nga padihot sang China ang “destablisasyon” batuk kay Marcos. Subongman, handa ini nga isaylo ang suporta sa iban nga paksyon nga padayon nga magatib-ong sa interes sa ekonomiya, pulitika kag militar sang US sa pungsod. Hugot ini nga nakaangot kag nagahatag sang pondo sa grupong Akbayan bilang reserba nga kabayo sini, bisan pa nagapabilin nga opsyon nga papungkuon ang paksyon nga mas militarista, ilabi na para direkta nga sumpuon ang nagabaskog nga progresibo kag makipungsodnon nga kahublagan masa.

Wala naga-untat ang pagragasa sang mga protestang kontra-korapsyon. Padayon ang mga walkout kag aksyon protesta sang mga pamatan-on estudyante sa lain-lain nga bahin sang pungsod. Naga-usbong ang malapad nga paghulag sang mga mamumugon, mga imol sa komunidad, kag lain-lain nga demokratikong sahi kag sektor. Pasista nga kalakasan kag pagpanghadlok ang ginasugata sang rehimen Marcos agud busalan ang nagabaskog nga tingog sang pumuluyo.

Sa Nobyembre 30, adlaw sang pagdumdom kay Andres Bonifacio, baganihan sang Pilipinong anakbalhas, ginasigahum ang pagbaha liwat sang pumuluyo sa Luneta kag lain-lain nga bahin sang pungsod agud ipakita ang kaakig sa korapsyon. Santo sa panawagan nga pasabton ang tanan nga imbolbado sa korapsyon, nagabaskog nga nagabaskog ang singgit sang pumuluyo agud palayason ukon papanaugon si Marcos kag si Duterte.

Nagalapnag subong ang panawagan para tukuron ang isa ka “transition council” ukon konseho pang-transisyon, nga magadumala sa estado kag maghanda sang proseso sa pagtukod sang bag-o nga gobyerno. Laragway ini sang madalum nga pagkadismaya kag kawad-on sang pagsalig sang malapad nga pumuluyo sa mga proseso nga ligal sang nagahari nga estado kag sa mga napilian nga mga opisyal sang gobyerno. Samtang nagalawig ang krisis sang nagahari nga sistema sa idalum ni Marcos, segurado nga magabaskog ang konsensus para diri sang lain-lain nga saray sang katilingban Pilipino.

Ibun-ag kag hormahon ang potensyal sang sining konseho sang proseso sang pagpalayas sa rehimen US-Marcos. Kon malab-ot, mangin bag-o ini nga patag sang awayan para sa ginahandum nga pagbag-o. Dapat igiit sang pumuluyo ang demokratiko nga pagtiglawas batuk sa dominasyon diri sang mga nagahari nga sahi. Ang kusog sang demokratikong sektor nga ginpundar sang kahublagan kontra-korapsyon kag burukrata kapitalismo mangin kapital sa mga awayan sa palaabuton.

Kon amo, tuman ka malahalon, nga pabaskugon sang pumuluyong Pilipino ang ila organisadong kubay kag ang malapad nga kahublagan protesta agud palayason sanday Marcos kag Duterte. Krusyal ang pila ka sulit nga pagpagsik kag paglapad sang pakigbahin sang masang mamumugon, imol sa syudad kag mangunguma sa kaumhan, nga sila ang naga-antus sang pinakalala nga paglatigo sang korapsyon. Ini ang segurado nga magatay-og sa paghari ni Marcos. Dako ang hangkat sa mga estudyante nga magkadto sa pabrika, komunidad kag kaumhan, agud magbulig sa pagpukaw kag pagpahulag sa minilyon ka pumuluyo.

Ipasaka ang kamuklatan sang pumuluyo tuhoy sa makasahi nga pag-analisa sa mala-kolonyal kag mala-pyudal nga sistemang pang-sosyedad sa Pilipinas. Kinahanglan nga padalumon ang pangkasaysayan nga ihibalo bahin sa pakig-away sang pumuluyo sa dunot nga reaksyonaryong estado, kag kakinahanglanon para sa rebolusyonaryong paghimakas agud lubos nga bag-uhon ang sistema.

Tuman ka paborable sang sitwasyon para sa Partido kag mga rebolusyonaryong pwersa. Dapat sakmiton ang higayon agud pabaskugon ang Partido kag ang kabulig sini nga mga likom nga organisasyon masa, agud magserbe nga salsalon nga ubod kag malig-on nga taludtod sang pangmalawigon nga paghimakas. Dapat pabaskugon ang panawagan nga magkadto sa kaumhan agud didto padayon nga ipundar ang organisado kag armado nga kusog sang pumuluyo, kag itanum ang binhi sang gobyerno sang pumuluyo kag sang hilway kag demokratikong sistema.

Pandayon ang kusog sang pumuluyo sa tunga sang malala nga pangpulitika nga krisis sang rehimen US-Marcos