Sa mga mangingisda ug mag-uuma nga nanimuyo duul sa mga base militar ug gilunsaran sa mga war games sa US, dili layong posibilidad ang imperyalistang gubat. Karon pa lang, nasinati na nila ang kaguliyang ug kadaut nga bunga niini sa ilang panginabuhian ug komunidad.

Lakip kini sa daghang nadokumento sa 35-katawong delegasyon gikan sa US nga milibot sa mga komunidad duul sa mga base militar o EDCA site niadtong Nobyembre. Sulod sa duha ka semana, magkabulag nilang gituyok ang Cagayan Valley, Ilocos, Central Luzon, Cagayan de Oro, Marawi City ug Cebu City. Miadto usab sila sa mga lugar kung asa sagad ginalunsad ang malangkubong war games sama sa Balikatan.

Giduaw sa delegasyon ang Pilipinas taliwala sa gakahitabong militarismo sa rehimeng Trump sa Asia. Sa milabayng duha ka tuig lang, naghatag ang US og mga long-range missile sa Pilipinas, nag-anunsyo sa pagtukod og mga pabrika sa bala ug drone, ug nag-abli og daghan pang lokasyon aron mahimong bodega, outpost ug dugguanan sa mga tropa ug barkong Amerikano. Naglunsad kini og walay puas nga mga war games, naghimo og mga live-fire exercises sa kadagatan ug simuladong mga kombat opensiba ug depensiba.

Sa mga komunidad nga giadtuan sa delegasyon, sayod ang mga residente nga ang mga base militar ug war games nagbutang kanila ug sa Pilipinas sa sentro sa imperyalistang gubat tali sa US ug China. Giangkon mismo sa mga upisyal sa US nga ang mga EDCA site direktang nakasumpay sa “depensa sa US sa Taiwan.” Giduso sa maong mga upisyal nga “ibaligya” sa US ang mga EDCA site sa Taiwan isip “non-weaponry support service” sa nasud.

Tinuod nga kadaut sa simuladong gubat

“Abi namog gubat na,” ang sagad masulti sa mga residente nga nakahinabi sa delegasyon sa mga baryo sa Cagayan Valley. Daghan kanila ang natugaw na lang sa kalit pagdagsang sa langyawng tropa, dagkung sakyanan ug alingogngog nga eroplano sa ilang lugar matag adunay war games ang US.

“Walay pahimangno. Walay nagsulti kung unsay mahitabo, o kung unsa ka dugay,” saysay sa nakahinabi sa delegasyon. Kalit nga natanggong ang ilang trabaho aron hatagag dalan ang mga “simulasyon” sa pag-atake sa tropa gikan sa kadagatan. Miabot ang mga maniobrang pangkombat sa tropa sa mga kalsada, umahan, pangisdaanan ug sa tugkaran.

Daw piniriso ang mga residente sa tagsa-tagsa nilang mga panimalay samtang “naghaguros” ang “simuladong gubat” gawas sa ilang mga pultahan. Walay ayuda para makasugakot sila sa inadlaw-adlaw. Walay kumpensasyon sa mga adlaw nga dili sila makatrabaho. Human sa “gubat,” nagbilin pa ang mga tropa og basurang basyo sa bala ug uban pang amunisyon sa mga baybay, kung asa nagadula ang mga bata.

Peligro sa kadagatan

Direktang gibutang sa presensya sa US ug mga war games niini ang mga mangingisdang Pilipino sa peligro. Niining Disyembre lamang, naglunsad ang US og sunson nga maritime cooperative activity (MCA) isip “power projection” sa giilugang mga isla ug pormasyon sa South China Sea. Ang una (Disyembre 9-10) gilunsad sa kasadpan sa Zambales, duul sa tradisyunal nga pangisdaanan sa Scarborough Shoal. Nagpalupad dinhi ang US og lain-laing klase sa jetfighter ug nagparada og higanteng aircraft carrier nga USS Rafael Peralta.

Giila sa China ang aktibidad isip probokasyon nga nagpataas sa tensyon sa kadagatan. Nagresulta kini sa panagbingkil tali sa mga pwersang Chinese ug Pilipino niadtong Disyembre 11-12, kung asa nalambigit ang pipila ka mangingisdang Pilipino.

Gigamit sa US ang insidente aron hatagag katarungan ang paspas nga paglunsad sa kasunod nga MCA (Disyembre 15-16). Gipadala niini ang USS Robert Smalls, usa ka guided-missile cruiser, aron paypayan ang miulbong banggaay ug pagawasong sila “tigluwas” sa Pilipinas. Ang serye sa maong mga insidente kabahin sa mas lapad nga padron sa pagpanulsol sa US, balos sa China ug pagkadaut sa panginabuhian ug kaayuhan sa mga mangingisdang Pilipino.