Kadagiti mangngalap ken mannalon nga agindeg kadagiti base militar ken pakaang-angayan dagiti war games ti US, saan nga adayo a posibilidad ti imperyalista a gera. Tatta pay laeng, mapadpadasan dan ti riribuk ken dangran nga ituntunda daytoy iti pagbiagan ken komunidad da.

Kabilang daytoy iti adu a naidokumento ti 35-katao a delegasyon manipud iti US a nagrikus kadagiti komunidad asideg kadagiti base militar wenno EDCA site idi Nobyembre. Iti unos ti dua a lawas, nagsina a rinikus da ti Cagayan Valley, Ilocos, Central Luzon, Cagayan de Oro, Marawi City ken Cebu City. Napan da met kadagiti lugar nu sadinno a masansan a maang-angay ti nasasaknap a war games kas ti Balikatan.

Dinayo ti delegasyon ti Pilipinas iti tengnga ti umar-arangkada a militarismo ti rehimen Trump iti Asia. Iti napalabas a dua a tawen laeng, nagikabil ti US kadagiti long-range missile iti Pilipinas, naganunsyo ti panagitakder kadagiti pabrika ti bala ken drone ken nagilukat ti adu pay a lokasyon tapno agbalin nga imbakan, outpost ken sangladan dagiti tauhan ken barko nga Amerikano. Nagisayangkat daytoy ti awan ressat a war games, nagiyaramid kadagiti live-fire exercises iti kabaybayan ken dagiti simulado a kombat nga opensiba ken depensiba.

Kadagiti komunidad a napanan ti delegasyon, ammo dagiti residente a dagiti base militar ken war games ket mangikabkabil kadakwada ken iti Pilipinas iti sentro ti imperyalista a gera iti baet ti US ken China. Inamin mismo dagiti upisyal ti US a dagiti EDCA site ket direkta a nakasilpo iti “depensa ti US iti Taiwan.” Induron dagitoy nga upisyal nga “ilako” ti US dagiti EDCA site iti Taiwan kas “non-weaponry support service.”

Pudno a dangran iti simulado a gubat

“Ti ammo mi ket gubaten,” ti kadawyan a dakdakamaten dagiti residente a nakauman ti delegasyon kadagiti baryo iti Cagayan Valley. Adu kadakwada ti makigkigtot iti kellaat a panagsangpet dagiti gangannaet a tropa, dadakkel a lugan ken nariringgor nga eroplano iti lugar da tunggal adda war games ti US.

“Awan ti pakdaar. Awan ti nangibaga nu anya ti mapasamak, wenno nu kasano kabayag,” salaysay ti nakauman ti delegasyon. Kellaat a mapaspasardeng ti pagbiagan da tapno ikkan dalan dagiti “simulasyon” ti panagraut ti tropa manipud iti kabaybayan. Dumandanon dagiti maniobra a pangkombat ti tropa kadagiti dalan, taltalon, pagkalapan ken arubayan.

Arig na nakakulong dagiti residente kadagiti balbalay da bayat a “bumanbanesbes” ti “simulado a gubat” iti ruar dagiti ridaw da. Awan ti ayuda tapno makalasat da iti inaldaw. Awan ti kumpensasyon kadagiti aldaw a saan da a makasapul. Kalpasan ti “gubat,” agibatbati pay dagiti tropa ti basura a basyo ti bala ken dadduma pay nga amunisyon kadagiti igid-baybay a pagay-ayaman dagiti ubbing.

Peggad iti kabaybayan

Direkta nga ipegpeggad ti presensya ti US ken dagiti war games dagiti mangngalap a Pilipino. Daytoy Disyembre laeng, nagisayangkat ti US ti sunson a maritime cooperative activity (MCA) kas panangipakita iti bileg kadagiti pagiinnagawan nga isla ken pormasyon iti South China Sea. Ti umuna (Disyembre 9-10) ket naiyaramid iti laud ti Zambales, asideg iti tradisyunal a pagkalapan ti Scarborough Shoal. Nagpatayab ditoy ti US ti nadumaduma a klase ti jetfighter ken nagiparada ti higante nga aircraft carrier a USS Rafael Peralta.

Ti aktibidad ket inbilang ti China kas probokasyon a mangpangpangato ti tensyon iti kabaybayan. Nagresulta daytoy iti panagdinnusag dagiti pwersa a Chinese ken Pilipino idi Disyembre 11-12, nu sadinno a nairaman ti mano a mangngalap a Pilipino.

Inaramat ti US ti insidente tapno ikalintegan ti napaspas a panangisayangkat ti sumaruno nga MCA (Disyembre 15-16). Inpatulod daytoy ti USS Robert Smalls, maysa a guided-missile cruiser, tapno pabaraen ti bimtak a dinnusag ken parwaren nga isuda ket “mangisalakan” iti Pilipinas. Dagitoy a serye dagiti insidente ket paset ti nalawlawa a padron ti panagsugsog ti US, bales ti China ken pannakadangran ti pagbiagan ken pagsayaatan dagiti mangngalap a Pilipino.