Atubangan sa pagpanumpo sa rehimeng Marcos Nakigbisog ang mga Pilipino para sa tawhanong katungod

,

Nakigduyog ang mga Pilipino sa pagdumdum sa ika-77 nga Internasyunal nga Adlaw sa Tawhanong Katungod niadtong Disyembre 10. Sa lain-laing bahin sa nasud, liboan ang nagmartsa aron panalipdan ang tawhanong katungod ug makmakon ang rehimeng Marcos sa walay puas nga paglapas niini sa katungod sa katawhan.

Gipasiugdahan sa Karapatan ug Bagong Alyansang Makabayan (Bayan) ang mga protesta sa Maynila ug 15 ka syudad ug prubinsya. Nagpadayag og suporta sa protesta ang International Coalition for Human Rights in the Philippines.

Sa Maynila, liboan ang misalmot sa panagtapok ug programa sa Liwasang Bonifacio ug sa martsa padulong sa Mendiola. Gawas sa mga organisasyong nakabase sa National Capital Region, miduyog sa protesta ang mga grupong gikan sa Southern Tagalog. Nagkahiusang panawagan nila: “Tapuson ang pasista, korap, ug paantus nga rehimeng US-Marcos Jr!”

Niadtong Mayo 2025, pormal nga gipatuman sa rehimeng Marcos ang National Action Plan for Unity, Peace, and Development 2025-2028. Nagsilbi kining gambalay sa gipagrabeng pulitikanhong pagpanumpo sa katawhan. Nag-una kining ginapatuman sa National Task Force-Elcac.

Sa rekord sa Karapatan, dili moubos sa 11 ka milyong Pilipino ang nahimong biktima sa paglapas sa tawhanong katungod sa mga pwersa sa estado ilalum sa rehimeng Marcos. Lakip kanila ang mga biktima sa ekstra-hudisyal nga pagpatay, pugos nga giwala, arbitraryong pag-aresto, pugos o pekeng pagpasurender, paturagas nga pagpamusil ug pagpamomba, pugos nga pagbalhin ug pagpanghulga, intemidasyon ug pagpanghadlok, lakip ang Red-tagging.

Nagpabiling piniriso ang dili moubos sa 696 ka bilanggong pulitikal, 163 giaresto ilalum ni Marcos. Sa mga bilanggong pulitikal, 136 ang babaye, 93 ang tigulang, ug 89 ang masakiton. Aduna usay 12 ka konsultant ug istap sa National Democratic Front of the Philippines alang sa negosasyong pangkalinaw ang napriso.

Sa pagkahuman sa protesta sa Mendiola, gisunog sa mga grupo ang effigy nilang Marcos ug Sara Duterte nga gihulagway isip hari ug reyna sa pasismo ug korapsyon. Gipakita sa effigy nga adunay bitbit nga armalayt si Marcos ug Duterte samtang nakalingkod sa mga maleta nga simbolo sa korapsyon.

Susamang mga protesta ug aktibidad usab ang gilunsad sa Baguio City, Tabuk City sa Kalinga, Mountain Province, Laoag City sa Ilocos Norte, Tarlac, Nueva Ecija, Bulacan, Legazpi City sa Albay, Naga City sa Camarines Sur, Iloilo City, Kalibo City sa Aklan, Roxas City sa Capiz, Bacolod City, Cebu City, ug Davao City.

Pagpanalipud sa tawhanong katungod sa simbahan ug mga magbabalaod

Gikan pa sa panahon sa kanhing rehimeng Duterte, pinakamaduguon ang rekord sa estado sa paglapas sa tawhanong katungod sa Mindanao. Labing grabe kini niadtong gipahamtang ang balaod militar gikan Mayo 2017 hangtud 2019.

Niadtong Disyembre 9-10, gilunsad sa Davao City ang Mindanao Human Rights Summit. Gisalmutan kini sa 242 ka delegado gikan sa simbahan, ingonman sa mga abugado, tigpanalipud sa tawhanong katungod ug organisasyong masa sa Mindanao.

Sa ikaduhang adlaw sa aktibidad, gipahigayon ang asembliya ug paglunsad sa Pakighiusa sa Anawim-Mindanao (Panaw-Mindanaw). Ang bag-ong natukod nga grupo naglaraw nga hatagag tingog ug hustisya ang mga biktima sa mga paglapas sa tawhanong katungod sa Mindanao.

Sa Kongreso, subling gilunsad ang Mambabatas para sa Karapatang Pantao o Makatao Coalition niadtong Disyembre 9. Tumong sa koalisyon nga iasdang ang mga balaod nga manalipud sa tawhanong katungod. Una kining gitukod sa mga magbabalaod, lakip ang Makabayan Bloc, niadtong 2018 aron babagan ang mga ekstra-hudisyal nga pagpatay sa kanhing rehimeng Duterte. Kasamtangan kining gipangulohan ni Rep. Leila de Lima.

Nakigbisog ang mga Pilipino para sa tawhanong katungod