Militarisasyon sa isla sang Mindoro, nagsingki sa bag-ong tuig

,

Nagpahayag sang bug-os sa taguipusoon nga pakig-unong ang National Democratic Front (NDF)-Mindoro sa pamilya, mga abyan kag palangga sa kabuhi ni Jerlyn Rose Doydora pagkatapos siya mapatay sang atakehon sang balatian tungod sang patarasak nga pagpangbomba sang Armed Forces of the Philippines (AFP). Isa pa ka pamatan-on nga nagapanalawsaw, si Chantal Anicoche, ang indi makita sang naseparar sa iya mga kaupod sa panahon sang pagpangbomba. Natabo ang pagpangbomba sa Sityo Mamara, Barangay Cabacao, Abra de Ilog, Occidental Mindoro sadtong Enero 1.

Si Doydora kabahin sang isa ka grupo sang pamatan-on nga nagpadangat sang ila kagustohan nga maka-estorya ang mga tumandok kag mangunguma sa Mindoro kag ang Pulang hangaway sang Bagong Hukbong Bayan (BHB). Luyag nila nga hibaluon ang kongkreto nga kahimtangan sang masa, ang kabangdanan sang armadong kagamo kag ang matuod nga solusyon agud malab-ot ang kalinong. Si Doydora estudyante sang Unibersidad sa Syudad sang Manila. Si Anicoche gradweyt sang University of Maryland, Baltimore County sa US.

Napatay man sa pagpangbomba ang tatlo ka mga bata nga Mangyan-Iraya samtang napilasan ang ila iloy. Nahalitan ang palangabuhian sang mga tumandok kag mangunguma sa komunidad. Napatay sa bomba ang mga ginasagod nga kasapatan, lakip ang duha ka baka kag tatlo ka baboy.

Napwersa naman nga magbakwit ang 188 ka pamilya kag magtiner sa Cabacao High School tungod sa masingki nga militarisasyon. Magluwas diri, may 15 ka pamilya nga temporaryo nga nagatiner sa ila mga malapit nga himata.

Sa kabug-osan, 12 ka bomba ang ginhulog halin sa apat ka attack helicopter sang AFP sa atake nga nagdugay sang tatlo ka oras. Pagkatapos sang pagpangbomba patarasak ini nga nang-istraping sa lugar. Lubos ini nga paglapas sa internasyunal nga makatawo nga layi nga nagahatag sang pinakataas nga paghalong sa kabuhi kag palangabuhian sang mga sibilyan.

Sa tunga sang ginatos ka tropa nga ginbubo sang AFP, aktibo nga nakadepensa ang yunit sang BHB nga yara sa lguar. Duha ka soldado ang napatay kag duha man ang napilasan sa duha ka sunod-sunod nga engkwentro. Nakamaniobra palayo ang yunit nga wala sang dugang nga kahalitan.

Masingki nga militarisasyon

Suno sa NDF-Mindoro, ang naagihan nga terorismo sang mga residente kag tumandok sa Abra de Ilog sadtong bag-ong tuig isa lang sa indi maisip nga paglapas sa tawhanon nga kinamatarung sang AFP, PNP kag CAFGU sa komunidad sa mga nagligad nga tinuig.

Nakadeploy subong sa isla ang yara sa 10 kag tunga ka batalyon sang gin-isa nga AFP, PNP kag CAFGU. Lakip diri ang 76th IB, 1st IB, 59th IB, kag 5th Scout Ranger Batallion sa idalum sang 203rd IBde kag 2nd ID.

Nagaserbe ang mga ini nga protektor sang mga dumuluong kag lokal nga burgesya kumprador nga pila ka dekada na nga nagapang-agaw sang dutang ginpanubli sang mga tumandok nga Mangyan. Kakunsabo naman sang mga kumprador ang lokal nga gobyerno kag mga ahensya kaangay sang National Commission on Indigenous Peoples kag Department of Environment and Natural Resources.

Isa sa mga proyekto nga plano nga itukod sa Abra de Ilog amo ang US$25 milyon nga natural gas power plant sang Rise Capital Group Nash Oil, Gas, and Power Inc., isa ka kumpaniya nga Amerikano. Plano man nga magtukod sang 40 megawatts nga wind farm, nga may kalaparon nga 18,711 ektarya sa Barangay Wawa ang kumpaniya nga Alternergy Holdings Corporation nga ginpondohan sang Asian Development Bank.

Sa Sityo Malatabako, Barangay San Vicente, pwersa nga ginpalayas sang Pieceland Corporation ang mga Mangyan-Iraya sa komunidad. Plano sang kumpaniya nga tukuran sang subdibisyon ang 36 ka ektarya nga dutang ginpanubli.

Samtang, sa Barangay Monteclaro, San Jose, ang komunidad sang Mangyan-Buhid sa malawig nga panahon nagaantus sang pagpang-agaw sang duta. Makita diri ang operasyon kwari kag mina sang Tamaraw Reservation Expansion Project nga ginadepensahan sang militar.

Suno sa NDF-Mindoro, sa pihak sang todo-todo nga terorismo sang estado, maisog nga nagapakig-away ang mga Mindoreño para sa ila kaayuhan kag kinamatarung. Pamatuod ang ila paghimakas sa nagapadayon nila nga paghandum sang hustisya sosyal, kahilwayan kag demokrasya.

Militarisasyon sa isla sang Mindoro, nagsingki sa bag-ong tuig