Ginkalipay sang mga rebolusyonaryo kag progresibo nga siyentista, inhinyero, teknolohista, mga propesyunal kag pamatan-on estudyante sa sektor sang syensya kag teknolohiya ang ika-50 nga anibersaryo sang Liga ng Agham para sa Bayan (LAB) sadtong Disyembre 26, 2025. Sa nagligad nga lima ka dekada, naagum sini ang lain-lain nga kadalag-an sa organisasyon, pakigbahin sa armadong paghimakas, kag pag-athag sa mga isyu sang syensya, teknolohiya kag praktikal nga serbe sang mga ini sa rebolusyon. Sa subong, nagapanikasog ang LAB sa liwat nga pagtuon sa kasaysayan sang paghimakas sini agud padayon nga palig-unon ang mga kabaskugan kag tadlungon ang mga pagkulang sang nagligad nga mga tinuig.

Isa sa mga tikang sang LAB ang paghimo sang kabug-osan nga imbestigasyon padulong sa labi pa nga pagpauswag sang kinaalam sa sektor. Sa okasyon sang anibersaryo sini, nagpaguwa ang LAB sang ispesyal nga report kaangot sa kahimtangan sang syensya kag teknolohiya sa pungsod. Yara sa idalum ang pagsuma sa mga punto nga ginlahad sa amo nga imbestigasyon.

Imperyalistang kontrol

Ang mga higante nga imperyalistang korporasyon ang may monopolyo sa kapital, pagpanalawsaw, produksyon kag pagpanagtag sang syensya kag teknolohiya.Ginakontrol sang mga ini ang pangkalibutanon nga komunikasyon, lakip ang internet kag social media (Facebook, Youtube, X/Twitter) kag higante nga kumpaniya kasubong sang Meta, Microsoft kag Apple nga nakabase sa US. Ginakitaan nila ang mga teknolohiya nga ini, kadungan nga ginagamit sa pagpaniktik, surbeylans, kag disimpormasyon agud tapnaon ang paghimakas sang pumuluyo.

Ginadikta sang mga imperyalistang gahum ang direksyon sang pangkalibutanon nga pagpanalawsaw sa syensya kag teknolohiya. Wala ginapahanugutan sang mga ini ang pag-uswag sang sektor sa mga mala-kolonyal nga mga pungsod tungod magaresulta ini sa kumpetisyon taliw-as sa interes kag guwa sa balayon sang imperyalismo.

Kahimtangan sang syensya kag teknolohiya sa Pilipinas

Ang Pilipinas nagapabilin nga tigsuplay sang hilaw nga materyales kag barato nga kusog pangabudlay, kag tig-import sang human nga produkto kag teknolohiya sang mga dumuluong nga kumpaniya.

Tuman ka nubo sang galastuhon sa pagpanalawsaw kag pagpauswag sang syensya kag teknolohiya: 0.16% lang sang gross domestic product sa panahon 2020–2022. Tuman ka gamay sang badyet sang Department of Science and Technology (₱28.7 bilyon sadtong 2025).

Ang lokal nga industriya limitado sa pagbusisi sa produkto kag pagbag-o sang mga proseso. Wala sang sandigan nga mga pagpanalawsaw ukon pagpauswag sang mga produkto sa pungsod. Ginapunggan ang pagpauswag sang mga produkto, butang nga nagatapna sang pagkamatinugahon sang lokal nga sektor. Ginapabilin nga tig-gamit kag tig-kumpuni lang sang gina-import nga teknolohiya ang mga lokal nga teknisyan.

Sa agrikultura, manubo ang mekanisasyon. Nakatum-ok ang pagpanalawsaw agud magpabilin nga nagasalig sa dumuluong nga kemikal, abono, binhi, kag genetically-modified nga mga pananum (ukon mga GMO) agud padakuon ang kita sang mga dalagko nga kumpaniya.

Manubo ang kalidad sang edukasyon nga STEM (Science, Technology, Engineering, kag Mathematics). Kulang ini sang mga pasilidad, laboratoryo kag kwalipikado nga manunudlo. Pipila lang ang nagakuha sang kurso sa natural sciences tungod sa manubo nga sweldo kag kakulangan sang trabaho tungod sang kawad-on sang sandigan nga mga industriya.

Kunol (wala nagataas) kag palasalig sa dumuluong

Tambakan sang hupas na kag makahalalit nga teknolohiya ang Pilipinas—halin sa Green Revolution tubtob sa mga planta nga nukleyar kag diesel, kag megadams. Mahuyang ang imprastruktura nga digital. Sadtong 2019, 82% sang mga kabalayan wala sang internet, mahinay ini nga yara sa 6.05 Mbps lang, kumparar sa pangkalibutanon nga abereyds nga 11.03 Mbps. Labi pa nga nagalala ang cybercrime, scam, surbeylans, kag mga data leak sa idalum sang mga layi kasubong sang SIM Registration Act kag Cybercrime Prevention Act.

Paagi sa kontrol sa teknolohiya, eksklusibo ang kontrol sa suplay kag pagpresyo sini, padayon nga nagahugakom sang ganansiya ang mga kumpaniyang US. Ginapasulod naman sang US ang teknolohiyang militar sini sa Pilipinas bilang paghanda sa inter-imperyalistang gyera sini sa China. Ginapahanugutan na sang papet nga rehimen Marcos ang pagtukod sang pabrika sang bala kag mga tambakan sang gamit pang-gyera sa pihak sang peligro nga dala sang mga ini sa pungsod.

Sa pangkabilugan, ang atrasado nga agrikultura kag industriya ang nagapakunol kag nagapabilin nga palasalig ang sektor sang syensya kag teknolohiya. Kabulig sang imperyalismo ang reaksyonaryong estado sa pagkontrol sini. Ang matuod nga pag-uswag sang syensya kag teknolohiya mahitabo lang paagi sa pungsodnon nga industriyalisasyon kag modernisasyon sang agrikultura, nga maagum sa pungsodnon-demokratikong rebolusyon nga may sosyalistang perspektiba.