Paghanda sa gyera sang Japan, panibag-o nga lebel sang militarismo

,

Sadtong Disyembre 26, 2025, gin-aprobahan sang gobyerno sang Japan, sa pagpanguna ni Prime Minister Sanae Takaichi, ang pagtalana sang 9 trilyon yen ukon US$58 bilyon para sa badyet sa depensa sang pungsod sa 2026. Katumbas ini sa 2% sang kabug-osan nga produksyon sang pungsod.Tungod sini, naglumpat ang Japan sa ikatatlo nga pwesto sa mga pungsod nga may pinakadako nga badyet para sa depensa sa kalibutan, sunod sa US kag China.

Ang pagsaka sang badyet sa militar nakabase sa National Security Strategy (NSS) nga ginhimo sang Japan sadtong 2022. Sa sulsol sang US, ginpadako sang Japan ang badyet sini sa depensa. Sa 2027 pa dapat abuton ang 2% nga pagsaka sang badyet para sa depensa. Apang tungod sa mabaskog nga duso sang US, temprano ini nga ginhimo sang gobyernong Takaichi.

Bilang imperyalista nga pungsod, madugay na nga ginahandum sang nagahari nga sahi sa Japan nga mabalik ang “sadto kasulhayan.” Sa pagpasaka sini sang gasto para sa militar, nagalaum man ang gobyerno sang Japan nga mabuhi sini ang iya ekonomiya, nga tatlo ka dekada na nga yara sa istagnasyon. Bilang imperyalistang gahum, kinahanglan sini nga palaparon ang iya kuluhaan sang hilaw nga materyales, maimpluwensiyahan kag matambakan sang sobra nga kapital.

Sadtong 2023 ginhimo sang Japan ang kaugalingon nga plano nga Free and Open Indo-Pacific agud hatagan sang dagway ang pagpabaskog sang kaugalingon nga presensya militar kag pagpalapad sang impluwensya sa Asia. Ginpirmahan sini kaupod si Marcos ang indi patas nga kasugtanan militar sa tunga sang Pilipinas kag Japan nga Reciprocal Access Agreement (RAA). Gin-endorso kag ginsuportahan ini sang Senado, lakip ang maka-US nga senador nga si Risa Hontiveros sang Akbayan.

Pagpabaskog sang kusog pang-gyera sang Japan

Kabahin sang NSS ang pagbakal kag pagpauswag sang mga sistemang misayl para sa pagpabaskog sang depensa sang pungsod. Sa duso sang US, ginbakal sang Japan ang isa ka “pakete” sang mga misayl nga nagabalor sang $3.64 bilyon sadtong Enero 2025. Sadtong Nobyembre 2025 liwat nagbakal ang Japan sang armas sa US, lakip ang mga bomba kag bala para sa eroplanong pang-gyera sang Japan Air Self-Defence Force sa balor nga US$82 milyon.

Tungod sa nagatigulang kag nagagamay nga populasyon, kag kabudlayan sa pagmentinar sang dako nga isip sang tropa, gintutok sang gobyerno sang Japan ang iya igtalupangod sa paghimo sang “unmanned weapons system” ukon armas nga indi na kinahanglan sang tawo. Agud pabaskugon ang depensa sa higad sang kadagatan, plano nga maghimo sang dako nga isip sang drones nga pagkahitaasan, kag para sa idalum kag ibabaw sang kadagatan para sa surbeylans kag depensa. Ang sistema gintawag nga SHIELD (Synchronized, Hybrid, Integrated and Enhanced Littoral Defence). Dugang diri ang mas dalagko nga mga drones bilang panagang sa kahitaasan ukon airspace, “standoff” missile kag mga surface to ship missiles. Masarangan sang mga misayl nga ini nga makaigo tubtob sa kalayuon nga 1,000 kilometro.

Tuyo man sang gobyerno sang Japan nga buhion ang industriya sa depensa paagi sa gin-isa nga mga proyekto kag pagbaligya sang armas sa iban nga pungsod. Subong 2026, plano sini nga magtalana sang 160 bilyon yen (US$1 bilyon) para magpauswag sang “6th generation fighter jet” kabulig ang Britain kag Italy sa idalum sang Global Combat Air Programme. Kaupod man sa mga proyekto ang mga drone nga kontrolado sang artificial intelligence agud maglupad kadungan sang mga jet.

Plano sang gobyerno sang Japan nga palutawon ang pondo para sa depensa halin sa pagpasaka sang buwis sang mga korporasyon kag sa tabako, kag pagpasaka sang buwis sa sweldo sang mga empleyado sa 2027.

Pakig-away sang pumuluyo sa Japan

Sang nagligad nga mga binulan, naglunsar sang mga aksyon ang pumuluyong Japanese batuk sa nagasingki nga militarismo sang ila gobyerno. Nagpakigbahin sa mga aksyon nga ini ang mga Pilipinong migrante sa idalum sang Bagong Alyansang Makabayan (Bayan) kag Migrante.

Nagapanawagan ang mga grupo sa tanan nga mamumugon nga Japanese, nagapalangga sa kalinong, kag tanan nga migrante kag imigrante sa Japan nga maghiliusa kag pakig-awayan ang militaristang habyog sang gobyernong Japan. Suno sa ila, indi dapat pabayaan ang mga nagahari nga sahi nga gamiton ang “nasyunalismo” para tunga-tungaon ang pumuluyo.

Paghanda sa gyera sang Japan, panibag-o nga lebel sang militarismo