Pangandam ha gerra han Japan, panibag-o nga balitang han militarismo
Hadton Disyembre 26, 2025, gin-aprubahan han gubyerno han Japan, ha pangunguna ni Prime Minister Sanae Takaichi, an pag-alutaga han 9 katrilyon yen o US$58 kabilyon para ha badyet ha depensa han nasud ha 2026. Katugbang ini han 2% han kabug-usan nga produksyon han nasud. Tungod hini, linukso an Japan ha ikatulo kapuwesto ha mga nasud nga may pinakadako nga badyet para ha depensa ha kalibutan, kasunod han US ngan China.
An paghitaas han badyet ha militar nakasubay ha National Security Strategy (NSS) nga ginbug-os han Japan hadton 2022. Ha sulsol han US, ginpadako han Japan an badyet hini ha depensa. Ha 2027 pa kinahanglan abuton an 2% nga paghitaas han badyet para ha depensa. Kundi tungod ha makusog nga duso han US, temprano ini nga ginhimo han gubyerno nga Takaichi.
Komo imperyalista nga nasud, maiha na nga ginhihingyap han naghahadi nga klase ha Japan nga mahibalik an “hadto anay kahimayaan.” Ha paghitaas hini ha kagarastuhan para ha militar, naglalaum liwat an gubyerno han Japan nga mabubuhi hini an iya ekonomiya, nga tulo kadekada na nga aada ha istagnasyon. Komo imperyalista nga poder, kinahanglan hini pahiluagon an iya surok han hilaw nga materyales, maiimpluwensyahan ngan mabubutangan han sobra nga kapital.
Hadton 2023 ginbug-os han Japan an kalugaringon nga plano ngan Free and Open Indo-Pacific para ha tagan porma an pagpapakusog han kalugaringon nga panmilitar nga presensya ngan pagpapahilaug han impluwensya ha Asia. Ginpirmahan hini kaupod hi Marcos an diri pantay nga kasarabutan militar ha giutan han Pilipinas ngan Japan nga Reciprocal Access Agreement (RAA). Igin-endorso ngan ginsuportahan ini han Senado, kaupod an maka-US nga senador nga hi Risa Hontiveros han Akbayan.
Pagpapadig-on han pan-gerra nga kusog han Japan
Kaparte han NSS an pagpalit ngan papauswag han mga sistema nga misayl para ha pagpapadig-on han depensa han nasud. Ha duso liwat han US, ginpalit han Japan an usa nga “pakete” han mga misayl nga nabalor hin $3.64 kabilyon hadton Enero 2025. Hadton Nobyembre 2025 utro nga pinalit an Japan hin armas ha US, kalakip an mga bomba ngan bala para ha pan-gerra nga edro han Japan Air Self-Defence Force ha balor nga US$82 kamilyon.
Tungod ha natikalagas ngan natikaguti an populasyon, ngan kakurian ha pagmentinar han dako nga ihap han tropa, gintagan-atensyon han gubyerno nga Japan an pagbubug-os han “unmanned weapons system” o armas nga diri kinahanglan an tawo. Agud pakusgon an depensa ha ligid han dagat, plano nga magbug-os han dako nga ihap han drones nga pankahanginan, ngan para ha ilarum ngan igbaw han kadagatan para ha sarbeylans ngan depensa. Gintatawag an sistema nga SHIELD (Synchronized, Hybrid, Integrated and Enhanced Littoral Defence). Dugang dinhi an mas dagko nga drone komo pansagang ha kalarakan o airspace, “standoff” missile ngan mga surface to ship missiles. Kaya hini nga mga misayl tubtub ha distansya nga 1,000 kakilometro.
Tuyo liwat han gubyerno han Japan nga buhion an industriya ha depensa pinaagi han gintig-ob nga mga proyekto ngan pagbabaligya han armas ha iba nga nasud. Yana nga 2026, plano hini nga mag-alutaga han 160 kabilyon yen (US$1 kabilyon) para magpauswag han “6th generation fighter jet” kabakyang an Britain ngan Italy ha ilarum han Global Combat Air Programme. Kalakip liwat ha mga proyekto an mga drone nga kontrolado han artificial intelligence agud lumupad kadungan han mga jet.
Plano han gubyerno han Japan nga palutawon an pondo para ha depensa tikang ha paghitaas han buhis han mga korporasyon ngan ha tabako, ngan paghitaas han buhis ha suhol han mga empleyado ha 2027.
Pag-ato han katawhan ha Japan
Ha nagbalay nga mga bulan, naglansar han mga paggios an katawhan nga Japanese kontra ha natikapintas nga militarismo han ira gubyerno. Pinartisipar hini nga mga paggios an mga Pilipino nga migrante ilarum han Bagong Alyansang Makabayan (Bayan) ngan Migrante.
Nanawagan an mga grupo ha tanan nga trabahador nga Japanese, nahigugma ha kamurayawan, ngan tanan nga migrante ngan imigrante ha Japan nga magkaurusa ngan atuhan an militarista nga huyob han gubyerno nga Japan. Sering nira, diri angay tugutan an mga naghahadi nga klase nga gamiton an “nasyunalismo” agud buhagon an katawhan.