Paggamit sang militar sang US sa mga sibilyan nga pasilidad sa Pilipinas, makatalagam
Garapalan ang imperyalismong US sa paggamit kag pagbutang sa peligro sini sa mga sibilyan nga pasilidad kag lugar sa mga operasyon sini sa Pilipinas. Kabulig ang ido-ido nga Armed Forces of the Philippines (AFP), nagapahambog pa ang mga opisyal sini sa ginahimo nga “pinakauna” nga pagtambak sang mga gamit-militar sa Mindanao kag pagsaylo sang mga ini padulong sa Luzon gamit ang mga barko nga sibilyan. Kabahin ini sang ginapatigayon nga sampaw-sampaw nga mga war games halin Enero nga ang pinakatuktok ang ginasiling nga pinakamasangkad nga Balikatan subong nga Abril.
Sadtong Marso 12-15, ginpwesto sang US ang mga salakyan panggyera sa sibilyan nga pantalan sang Cagayan de Oro City, kag ginsaylo ang mga ini padulong sa Subic Freeport gamit ang mga komersyal nga barko nga ro-ro. Kahimbon ang 5th ID, likom nga ginpatigayon ang gintawag sini nga “rehearsal” ukon pag-ensayo sang madasig nga pagsaylo kag pagpalapta sang mga gamit pang-gyera sa bug-os nga kaislahan. Tampa sa nawong sang mga Cagayanon nga ginpatigayon ang pagpwesto sang mga gamit sa pantalan nga likom sa ila ihibalo pagkatapos sila magpahayag sang ila pagkahangawa sa presensya sang US sa ila syudad.
Gingamit naman sang US ang Cebu South Port sa gintawag sini nga Wartime Repair and Maintenance Exercise ukon SWARMEX sadtong Marso 25. Imbolbado sa war games nga ini ang USS Ashland (LSD-48), isa ka island-class landing ship, nga nagdungka sa pyer para kuno ipatigayon ang “wartime repair” ukon pagkumpuni sang mga guba nga tuga sang inaway. Ginatan-aw sang US nga himuon nga kabahin ang Cebu sa ginalatag sini nga “unsinkable repair network” sang mga barkong panggyera sini sa Asia.
Ang Cagayan de Oro Port kag Cebu South Port lunsay mga sibilyan nga pasilidad. Sentro ang mga ini sang komersyo kag transportasyon sang mga produkto kag byahero sa Visayas kag Mindanao. Dako nga kahalitan sa lokal nga mga ekonomiya kon madalahig ang mga ini sa gyera sang US. Sa subong ginagamit na sang US bilang “EDCA site” ang paluparan sa duha ka syudad.
Sining Abril, ginbuksan sang US ang bidding para sa konstruksyon sang oil depot sa Davao Gulf. Sadto pa Agosto 2025 gin-anunsyo ang plano nga pagtukod sang oil depot nga kabahin sang estratehikong pagtambak sang lana para sa mas madasig nga pagmaniobra sang mga pwersang US sa oras sang isa ka “high intensity missile environment.” Buot silingon, ano man oras pwede nga maglupok ang masingki nga armadong kagamo sa tunga sang US kag mga kasumpong sini, gamit ang mga misayl kag iban pa nga armas nga nakatuon na sa mga base militar sini sa Asia Pacific.
Ginpili sang US ang Cagayan de Oro, Cebu kag Davao tungod sa relatibo kalayuon sang mga ini sa nakatungdan nga bahin sang pungsod, kon diin nakapwesto ang mga dalagko nga Amerikano nga base militar. Sa pagbana-bana mismo sang US, mapuslanon ang mga lokasyon tungod segurado nga una nga targeton sang mga kasumpong sini ang Subic, Clark kag iban pa nga base militar sini sa Luzon.
Dispersal sang mga gamit pang-gyera
Ang war games ng US sa Cagayan de Oro kag Cebu, subong man ang plano nga oil depot sa Davao, nakabalay sa konseptong “distributed maritime operations” (DMO). Sa idalum sini, ginalapta sang US ang mga gamit, panggatong, tropa kag armas sa mga isla para “dingutan sang target” ang mga kasumpong sini. Katuyuan sang mga “rehearsal” nga ini ang paghanas sa madasig nga pagsaylo-saylo sang mga gamit militar (salakyan, misayl, kanyon kag iban pa) gamit ang mga “host-nation infrastructure” ukon mga pasilidad sang Pilipinas, lunsay sa militar kag sibilyan.
Indi bag-o ang paggamit sang US sang mga sibilyan nga gamit kag serbisyo sa mga operasyon militar sini. Ginatawag nga “21st Century Foraging,” aktibo nga nagapangita ang US sang sibilyan nga mga pasilidad, rekurso kag serbisyo imbes nga “magsalig sa mga tradisyunal nga linya sang suplay militar.” Ginabug-os sini ang ginatawag nga “hybrid nga militar-sibilyan” nga linya sang suplay.
Sa Pilipinas, may nakalatag na subong nga “hybrid” nga linya sang suplay sa Clark Airbase kag Subic Freeport, sadto mga base militar nga sa subong ginapadalagan sang mga ahensya nga sibilyan. Ginapalapad ini sang US paagi sa pagtukod sang mga pabrika kag bodega sa mga export processing zone sa Aurora kag Cagayan.
Target sang mga kaaway sang US
Hungod nga ginabutang sa peligro sang US ang Pilipinas sa paggamit sini sang mga sibilyan nga imprastruktura kag komunidad sa paggamit sang mga ini sa mga katuyuan militar. Ginapaburon sini ang pagkatuhay sang sibilyan sa militar, kag ginahimo nga target ang mga sibilyan nga kabuhi, komunidad kag pagkabutang. Bisan pa ginahambal sini nga mga “rehearsal” lang ang ginapatigayon nga mga war games sa Cagayan de Oro kag Cebu, maathag nga ginatilawan sini ang ikasarang sang mga pantalan kag kadagatan bilang paghanda sa ginapalupok sini nga imperyalistang gyera sa Asia.
Sa idalum sang internasyunal nga makatawo nga layi, hugot nga gina-dumilian ang pagtarget sa mga sibilyan nga pagkabutang sa panahon sang gyera. Apang ang mga ini, kon gamiton sa katuyuan militar, pwede nga targeton bilang target militar. Tungod ginagamit sang militar sang US para magdul-ong sang mga tangke, misayl kag iban pa nga gamit pang-gyera, ang mga sibilyan nga barge ukon ro-ro, pati na ang mga pantalan kag paluparan pwede nga targeton sang mga kaaway sang US kon maglupok ang gyera, kag magabutang sa peligro bisan sa mga mamumugon nga nagapadalagan sang mga ini. Ginhimo ini sang mismo militar sang US sa pagpangbomba sini sa mga sibilyan nga imprastruktura sa Iran sa rason nga nagaserbe ang mga ini sa mga katuyuan militar sang pungsod.