Kada tuig, mas nangin peligroso sa pumuluyong Pilipino ang Balikatan. Sadtong Mayo 5, nagpalupad ang US sang isa ka Tomahawk missile halin sa sibilyan nga sa paliparan sa Tacloban City gamit ang Typhon Mid-Range Capability missile system.

Nilupad ang Tomahawk missile sang 48 minuto sa distansya nga 640 kilometro pakadto sa target sini sa Laur, Nueva Ecija. Ginkabig nga low-level skimming missile ang Tomahawk, amo nga may kinaiya ini nga “nagausoy sa tereyn” o nagasunod sa kurba sang duta, ukon sa kaso sang syudad, sa espaso sa tunga sang lagba nga mga istruktura. Niagi ini sa ibabaw sa mga populado nga lugar sa tatlo ka rehiyon, lakip na sa Metro Manila, nga iresponsableng nagbutang sa peligro sa kabuhi sang minilyon nga Pilipino.

Wala naghatag sang paandam ang US kag ang tuta sini nga rehimeng Marcos sa mga manug-agi nga misayl, magluwas sa mga mangingisda sa lapit nga pangisdaan sa Tacloban City nga ginpaandan nga “hugot nga maghalong sa pagpanagat” samtang ginahimo ang operasyong Tomahawk Land Missile Atatck halin Mayo 5 tubtub 7. Dako nga sagpa sa seguridad kag soberanya sa pungsod ang pagpalupad sang US sa isa ka “live-track” nga misayl nga wala sang

Ginahambal sang US nga wala sang peligro ang Tomahawk missile sa mga sibilyan. Bisan pa man, ang kaangay sini nga misayl ang nagpulbos sa isa ka eskwelahan sa Minab, Iran sadtong Pebrero 29, kon diin nautas ang kabuhi sang sobra 170, kalabanan mga batang babaye, sa ginapilit sang US nga isa ka “kasipyatan” sa programa sini.

Ang paggamit sang paliparan sa Tacloban City nagasantu sa pagtilaw sang militar sa US sa mga sibilyang pasilidad para sa mga katuyuan militar nga amo ang pokus sa kasamtangan nga Balikatan. Antes sini, gingamit man sang US ang sibilyan nga mga pantalan sang Cebu kag Cagayan de Oro, subongman sa mga komersyal nga barkong roro para sa mas madasig nga pagbalhin sang mga gamit pang-gyera halin Mindanao pakadto Luzon.

Ang Typhon missile system nga gingamit sa pagpalupad sang Tomahawk lakip sa mga gamit panggyera nga ginpasulod sang US sa Pilipinas sadtong 2024 kag sekreto nga gintago sa mga “sekretong lokasyon” sa nagkalain-lain nga bahin sang pungsod. Ginakabig sang China, kag sang Russia, ang amo nga missile system isip opensibang armas kag hulga sa ila seguridad, kag nagpaandam batok sa presensya sini sa Pilipinas. Ang pagbutang sang indi maisip nga kadamuon sang mga missile launcher sa Pilipinas ang nagapadasig sa kumpas sang pagpanulsul sang US sa imperyalistang gyera batok sa China.

Opensiba nga mga maniobra

Ang pagpalupad sang Tomahawk kabahin sa 500 nga “ginakombina nga mga aktibidad” nga ginalunsar sang US sa pungsod sa 2026. Suno sa tigpamaba mismo sang US, masami sa mga aktibidad sini “discreet” o hipos para itago sa publiko kag makalikaw nga mangin “probokatibo.” Nakatahi ini sa mga dalagkuan nga war games nga ginaintrahan sang 17,000 nga tropa sang US, Pilipinas, Japan, France, Canada, Australia, kag New Zealan. Baliskad sa ginahambal sang US kag AFP, ang mga war games nga ini mga opensibang maniobra, kag indi “pangdepensa” sa “nagasulong nga kaaway.”

Lakip diri ang Multilateral Maritime Exercise at Integrated Air and Missile Defense sa Subic Bay, Zambales noong Abril 20-29. Sa ini nga mga operasyon, pwersahan nga ginsulod sang mga tropang Amerikano kag iban pa ang isa nga barko sang “kaaway” para agawon ini. Para hatagan sang dalan ang simulan sang panggyegyera, ginabawal ang pagpangisda sang 6,000 ka mangingisda sa 21 ka barangay. Halos 10 ka adlaw sila nga ginhikawan sang ila pangabuhian.

Naghimo man ang US sang mga “coastal defense” sa Palawan kag Batanes, gamit ang mga HIMARS kag NMESIS. Sa Ilocos Norte, ginlunsar man ang isa ka adlaw nga pakuno-kuno nga operasyong “counter-landing” batok sa isa ka “kaaway nga salakyan” gamit ang mga eroplano, helikopter, drone, misayl, bomba, armas-luthang, kag iban pa nga gamit panggyera sa ginakabig nga “Distinguished Visitors’ Event.” Daw pasundayag ini sang mga sanda sa Balikatan kon diin nagpadayaw ang Japan, US, France, kag Canada sa 17 nga mga gin-imbitahan nga “obserber” sa pungsod.

Sa Cagayan, naghimo sang combined amphibious landing (pagsulong halin sa dagat) sa mga banwa sang Abulog, Ballesteros, kag Aparri gamit ang mga amphibious nga sakyanan, barko, kag eroplano. Ginbawal man ang pagpangisda sang mga mangingis sa Abulog samtang ginahimong hampangan sang mga amphibious kag ship-to-shore operations sang mga Amerikano ang ila mga baybayon.