Balikatan 2026: Nagkadakong peligro sa katawhang Pilipino
Kada tuig, mas nagkaanam kapeligro sa katawhang Pilipino ang Balikatan. Niadtong Mayo 5, nagpalupad ang US og usa ka Tomahawk missile gikan sa sibilyang landinganan sa Tacloban City gamit ang Typhon Mid-Range Capability missile system.
Nilupad ang Tomahawk missile sulod sa 48 ka minuto sa gilay-ong 640 kilometros paingon sa target niini sa Laur, Nueva Ecija. Gitawag nga low-level skimming missile ang Tomahawk, mao nga duna kiniy katakus nga “mosaphig sa tereyn” o mosunod sa kurba sa yuta, o sa kaso sa mga syudad, sa espasyo sa tunga-tunga sa tag-as nga mga bilding. Niagi kini ibabaw sa mga lugar nga daghag lumulupyo sa tulo ka rehiyon, apil na ang Metro Manila, nga iresponsableng nagbutang sa peligro sa kinabuhi sa minilyon ka mga Pilipino. Wala naghatag og pasidaan ang US ug ang itoy niining rehimeng Marcos sa mga dapit nga agian sa misayl, gawas lang sa mga mangingisda sa duol nga pangisdaan sa Tacloban City nga gipahibal-an nga “hugot nga mag-amping sa paglawig” samtang ginahimo ang operasyong Tomahawk Land Attack Missile sugod Mayo 5 hangtod 7. Usa ka dako kaayong tamparus sa seguridad ug soberanya sa nasud ang pagpalupad sa US og usa ka “live-track” nga misayl nga walay kalibutan ang mga Pilipino.
Nagpasalig ang US nga walay peligro ang Tomahawk missile sa mga sibilyan. Apan, ang susamang misayl ang nidugmok sa usa ka eskwelahan sa Minab, Iran niadtong Pebrero 28, diin namatay ang kapin 170 ka tawo, kadaghanan mga batang babaye, sa giinsistir sa US nga usa lang ka “sayop” sa ilang programa.
Ang paggamit sa landinganan sa Tacloban City nahiuyon sa pagsulay sa militar sa US sa mga sibilyang pasilidad alang sa mga katuyuang militar nga maoy duso sa kasamtangang Balikatan. Sa wala pa kini, gigamit sab sa US ang sibilyang mga dungguanan sa Cebu ug Cagayan de Oro, ingon man ang mga komersyal nga barkong ro-ro para sa paspas nga pagbalhin sa mga gamit iggugubat gikan sa Mindanao paingon sa Luzon.
Ang Typhon missile system nga gigamit sa pagpalupad sa Tomahawk lakip sa mga gamit iggugubat nga gipalusot sa US sa Pilipinas niadtong 2024 ug gitagoan sa mga “gisekretong lokasyon” sa nagkalain-laing bahin sa nasud. Gilantaw sa China, pati na sa Russia, ang maong missile system isip opensibong armas ug hulga sa ilang seguridad, ug nagbahad batok sa presensya niini sa Pilipinas. Ang pagbutang sa wala gibutyag nga gidaghanon sa mga missile launcher sa Pilipinas nagpapaspas sa dagan sa gisulsolan sa US nga imperyalistang gubat batok sa China.
Opensibong mga maniobra
Ang pagpalupad sa Tomahawk lakip sa 500 ka “giusa nga aktibidad” nga ginalunsad sa US sa nasud karong 2026. Matod pa sa tigpamaba mismo sa US, kadaghanan sa niining mga aktibidad mga “discreet” o hilom para itago sa publiko ug malikayan nga mahimong “probokatibo.” Nakatahi kini sa dagkong mga war games nga giapilan sa 17,000 ka tropa gikan sa US, Pilipinas, Japan, France, Canada, Australia ug New Zealand. Sukwahi sa ginasulti sa US ug sa AFP, kining mga war games pulos mga opensibong maniobra, ug dili “pangdepensa” batok sa “manunulong nga kaaway.”
Lakip niini ang Multilateral Maritime Exercise ug Integrated Air and Missile Defense sa Subic Bay, Zambales niadtong Abril 20-29. Sa maong mga operasyon, pugsanong nisulod ang mga tropang Amerikano ug uban pa sa usa ka barko sa “kaaway” aron ilugon kini. Aron hatagag dalan ang simulasyon sa panggubat, gidid-an ang paglawig sa 6,000 ka mangingisda sa 21 ka barangay. Halos 10 ka adlaw silang gihikawan sa ilang panginabuhian.
Nagpahigayon ang US og mga “coastal defense” sa Palawan ug Batanes, gamit ang mga HIMARS ug NMESIS. Sa Ilocos Norte, gihimo ang usa ka adlaw nga kunohay operasyong “counter-landing” batok sa usa ka “sakyanan sa kaaway” gamit ang mga eroplano, helikopter, drone, misayl, bomba, armas ug uban pang gamit iggugubat sa gitawag nga “Distinguished Visitors’ Event.” Nahimong murag salida sa mga hinagiban ang Balikatan diin nagpakitang-gilas ang Japan, US, France ug Canada sa 17 ka gidapit nga “obserber” nga mga nasud.
Sa Cagayan, gipahigayon ang combined amphibious landing (pag-atake gikan sa dagat) sa mga lungsod sa Abulug, Ballesteros ug Aparri gamit ang mga amphibious nga sakyanan, barko ug eroplano. Gidid-an sab ang paglawig sa mga mangingisda sa Abulug samtang gihimong dulaanan sa amphibious ug ship-to-shore operations sa mga Amerikano ang ilang baybayon.