Dugang nga ginhuhukasan han panibag-o nga reporma han rehimen US-Marcos ha general education o GE an dunot nga sistema ha Pilipinas. Iginduduso han Commission on Higher Education (CHED) an proposisyon nga Reframed General Education Curriculum Component (RGECC). Tuyo hini nga ibanan an rekisito nga asignatura nga GE tikang ha presente nga 36 ngadto ha 18 kayunit na la. Target ini nga igpailarum ha “pilot” (eksperimento) nga pagpapatuman ha akademiko nga tuig 2026-2027, diin utro nga iibanan an mga kurso hiunong ha kasaysayan, panitikan, ngan etika.

An GE amo an mga kurso nga naghahatag hin batakan nga pundasyon ha kolehiyo sugad han Filipino, panitikan, kasaysayan, pilosopiya, ngan etika nga ginsesering nga nakakabulig ha pagmolde ha kritikal nga panhunahuna. Kasumpay an RGECC han pagbabag-o hadton 2013 (CHED Memorandum Order No. 20) nga nag-ubos han GE yunit tikang 42-64 ngadto 36 subay ha kumpas han “globalisasyon,” K-12, ngan integrasyon ha ASEAN, nga nagtanggal ha Filipino ngan Panitikan komo mga yawe nga asignatura.

Pagtipa han mga akademiko ngan magturutdo

An susrunod nga porum ngan paggios hadton Mayo an nagduso ha CHED nga ig-anunsyo an pag-ugsod ha eksperimento nga pagpapatuman ha RGECC hadton Mayo 13. Antes hini, nangalap han pirma para ha petisyon kontra RGECC an sektor. Pinirma an mga nasyunal nga alagad han sining, propesor, ngan mambaralaud.

Sigon ha General Education Movement (GEM), an pag-ugsod, kadaugan han kolektibo nga pag-ato, kundi diri ini sadang tungod kay nagpapabilin an sentral nga problema: an pagbabag-o ha istruktura han edukasyon subay ha merkado ngan neoliberalismo. Katuyuanan han RGECC nga himuon nga “andam ha trabaho” an mga estudyante ngan hurmaon hira komo tiniyupi ngan mahuyo nga kusog pagtrabaho para ha mga langyaw nga korporasyon ngan dagko nga kumprador burgesya, samtang gintatanggal an aspeto nga “makatawo” han paghibaro. Hulga liwat ini ha pakabuhian han gintatantiya nga 60,000-90,000 nga kontraktwal, partaym, ngan diri permanente nga magturutdo nga posible nga matanggal.

Iginduduso han GEM an hul-os nga pagbasura ha RGECC. Panawagan liwat nira an tinuod ngan nasyunal nga pag-analisar ha presente nga kurikulum ha GE, pagbabalayan ha bag-o nga kurikulum ha demokratiko nga pamaagi ngan pagdiri ha ngatanan nga porma han pagtanggal ha trabaho nga igbubunga han rebisyon ha GE.

Oryentasyon han sistema ha edukasyon

Iginladawan han rebolusyunaryo nga grupo nga Katipunan ng mga Gurong Makabayan (Kaguma) an reporma komo “pinaka-agresibo” nga pagbabag-o han istruktura ha edukasyon ha balayan han neoliberalismo. Samtang ginkikilala an natikahiluag nga paggios kontra ha reporma, iginpahayag han grupo nga diri kinahanglan mahulog an katawhan ha lit-ag nga manawagan nga “bumalik” ha sentro nga katuyuanan han GE.

Nagtikang an GE ha programa nga Great Book nga gintawag nga Contemporary Civilization han Columbia University. Ini an nagin modelo han GE ha bug-os nga kalibutan nga baton han burgesya ha “barbarismo” nga kunuhay nagresulta han Syahan nga Gerra Mundyal. Gin-gamit an GE ha pag-antum nga makakahimo ini hin usa nga “mas murayaw, makatawo ngan patas nga katilingban” ha butnga han naeksister nga imperyalista nga mga sumpakiay.

Ha sentro hini, tuyo nga igbirikis an oryentasyon han GE ha Pilipinas tungod ha pundasyon ngan kasaysayan hini. “An tambal gud la ha sobra nga komersyalisado ngan ini nga paninilo han mga korporasyon amo an usa nga militante ngan diri napaperdi nga kagiusan masa nga napasulong han edukasyon nga nakadisenyo para ha nasyunal nga industriyalisasyon ngan tinuod nga nasyunal nga pagtatalwas,” pahayag han grupo.

Kausa ha pakigbisog kontra ha dunot nga sistema han edukasyon an Kabataang Makabayan (KM). Sering hini, kinahanglan padayon nga pagiuson an kabatan-unan nga Pilipino agud ulangon an reporma ha GE nga pursigido nga magbubutang ha katapangan ha mga kabatan-unan. “Kinahanglan ipakigbisog han mga kabatan-unan an edukasyon nga nagseserbe ha interes han nasud ngan katawhan,” pahayag han KM.

Iginpapasulong han Kaguma, KM ngan bug-os nga National Democratic Front of the Philippines an usa nga patriyotiko, siyentipiko ngan makamasa nga edukasyon komo pansaliwan ha kolonyal, komersyalisado ngan mapan-gipit nga edukasyon ha nasud. Hul-os nga makakab-ot ngan mahipapatuman la an sugad hini nga tipo han edukasyon ha pagpapabagsak ha presente nga dunot nga bagakolonyal ngan bagapyudal nga katilingban Pilipino pinaagi han demokratiko nga rebolusyon han katawhan.