Labi nga ginahublasan sang panibag-o nga reporma sang rehimen US-Marcos sa general education ukon GE ang dunot nga sistema sa Pilipinas. Ginaduso sang Commission on Higher Education (CHED) ang hagna nga Reframed General Education Curriculum Component (RGECC). Tuyo sini nga buhinan ang rekisito sang asignatura nga GE halin sa subong nga 36 padulong sa 18 ka yunit na lang. Target ini nga ipaidalum sa “pilot” (ekspermento) nga pagpatuman sa akademiko nga tuig 2026-2027, kon diin liwat nga buhinan ang mga kurso tuhoy sa kasaysayan, literatura, kag etika.

Ang GE mga kurso nga nagahatag sang sandigan nga pundasyon sa kolehiyo kasubong sang Filipino, literatura, kasaysayan, pilosopiya, kag etika nga ginasiling makabulig sa paghorma sa kritikal nga panghuna-huna. Ang RGECC kasugpon sang pagbag-o sadtong 2013 (CHED Memorandum Order No. 20) nga nagpanubo sang GE yunit halin 42-64 padulong sa 36 santo sa kumpas sang “globalisasyon,” K-12, kag integrasyon sa ASEAN, nga nagakakas sa Filipino kag Literatura bilang mga yabi nga asignatura.

Pagpamatuk sang mga akademiko kag manunudlo

Ang sunod-sunod nga porum kag hublag sadtong Mayo ang nagduso sa CHED nga ianunsyo ang pagpaiway sa ekspermento nga pagpatuman sa RGECC sadtong Mayo 13. Antes sini, nagpangalap sang pirma para sa petisyon kontra RGECC ang sektor. Nagpirma ang mga pungsodnon nga alagad sa arte, propesor, kag tighimo sang layi.

Suno sa General Education Movement (GEM), ang pagpaiway kadalag-an sang kolektibo nga pakigbato, apang indi ini bastante tungod nagapabilin ang sentral nga problema: ang pagbag-o sa istruktura sang edukasyon santo sa merkado kag neoliberalismo. Katuyuan sang RGECC nga himuon nga “handa sa trabaho” ang mga estudyante kag hormahon sila bilang kontrolado kag masinulundon nga kusog pangabudlay para sa mga dumuluong nga korporasyon kag mga dalagko nga burgesya-kumprador, samtang ginakuha ang mga aspeto nga “makatawo” nga matun-an. Peligro man ini sa palangabuhian sang ginabana-bana 60,000-90,000 ka libo nga kontraktwal, partaym, kag indi permanente nga manunudlo nga posible makakas sa trabaho.

Ginaduso sang GEM ang lubos nga pagbasura sa RGECC. Panawagan man nila ang matuod kag pungsodnon nga pag-analisa sa subong nga kurikulum sa GE, pagbalay sang bag-o nga kurikulum sa demokratiko nga pamaagi kag pagdumili sa tanan nga porma sang pagkakas sa trabaho nga ginabunga sang rebisyon sa GE.

Oryentasyon sang sistema sa edukasyon

Ginalaragway sang rebolusyonaryong grupo nga Katipunan ng mga Gurong Makabayan (Kaguma) ang reporma bilang “pinaka-agresibo” nga pagbag-o sang istruktura sa edukasyon sa balayon sang neoliberalismo. Samtang ginakilala ang nagalapad nga paghulag batuk sa reporma, ginapahayag sang grupo nga indi dapat mahulog ang pumuluyo sa siod nga manawagan nga “magbalik” sa ubod nga katuyuan sang GE.

Ang GE halin sa programang Great Book nga ginatawag nga Contemporary Civilization sang Columbia University. Ini ang nangin modelo sang GE sa bug-os nga kalibutan nga sabat sang burgesya sa “barbarismo” nga kuno nagresulta sang Una nga Inaway Pangkalibutanon. Gingamit ang GE sa pagsigahum nga makatuga ini sang isa ka “mas malinong, makatawo kag patas nga sosyedad” sa tunga sang nagaluntad nga imperyalistang mga banggi-anay.

Sa kaidadalman, hungod nga gintorse ang oryentasyon sang GE sa Pilipinas tungod sa pundasyon kag kasaysayan sini. “Ang solo nga bulong sa komersyalisado kag pagpangkuga nga ini sang mga korporasyon isa ka militante kag indi magpalupig nga kilusang masa nga nagasulong sang edukasyon nga nakadesenyo para sa pungsodnon nga industriyalisasyon kag matuod nga pungsodnon nga kahilwayan,” pahayag sang grupo.

Nagapakig-isa sa paghimakas batuk sa dunot nga sistema sang edukasyon ang Kabataang Makabayan (KM). Suno diri, dapat padayon nga pahulagon ang pamatan-on nga Pilipino agud upangan ang reporma sa GE nga labi nga magalubong sa kagaguhan sang mga pamatan-on. “Dapat ipakigbato sang mga pamatan-on ang edukasyon nga naga-alagad sa interes sang pungsod kag pumuluyo,” pahayag sang KM.

Ginasulong sang Kaguma, KM kag sang bug-os nga National Democratic Front of the Philippines ang isa ka pungsodnon, syentipiko kag makamasa nga edukasyon bilang pangbulos sa kolonyal, komersyalisado kag mapiguson nga edukasyon sa pungsod. Lubos nga maagum kag mapatuman lang ang amo sini nga tipo sang edukasyon sa pagkapukan sang subong nga dunot nga mala-kolonyal kag mala-pyudal nga sosyedad Pilipino paagi sa demokratikong rebolusyon sang banwa.