Tapuson ang 80 ka tuig nga malakolonyal nga paghari sang imperyalismong US
Labaw sa tanan sa kasaysayan sang Pilipinas, mas labi subong ang kinahanglanon nga maghimakas sang bug-os kapagsik agud abuton ang madugay na nga ginahandum sang pumuluyong Pilipino nga matuod nga kahilwayan halin sa malakolonyal nga kontrol kag dominasyon sang mga imperyalistang Amerikano.
Ginatay-og ang bug-os nga kalibutan sang nagadalum nga pangkalibutan nga krisis sang sistemang kapitalista kag nagasingki ang agresyon militar sang US, sa maitum nga padihot nga ipatuman ang hegemoniya sa lain-lain nga bahin sang kalibutan para kontrolon ang mga ginakuhaan sang hilaw nga materyales kag mga merkado para sa pagtambak sang iya sobra nga baligya.
Sa Pilpinas, mas nga nagabug-at ang pagpilpil sang imperyalismong US sa pumuluyong Pilipino. Yara ang permanente nga presensya kag lapnagon nga pag-operasyon sang linibo ka pwersang militar sang US sa lain-lain nga bahin snag pungsod, bilang hayagan nga pagpakita sang ila kontrol kag dominasyon sa Pilpinas. Wala pugong ang pagwara-wara sang US sang pwersa militar sa dagway sang sunod-sunod nga paghanas pang-gyera. Nagpalupad sang sini lang sang Tomahawk missile gikan sa sibilyan nga paluparan sa Tacloban City padulong sa Nueva Ecija, nga nagabutang sa peligro sa minilyon ka Pilipino sa Manila kag iban pa nga lugar nga gin-agihan sang manubo nga paglupad sini.
Ginagamit sang US ang kontrol sini sa Armed Forces of the Philippines (AFP), partikular sa Philippine Navy, pati sa Philippine Coast Guard, para magserbe nga eskort ukon bantay sa mga pwersang nabal sang US nga nagamaniobra sa kadagatan sa palibot sang China. Halos pirme may nakadungka ukon nagapalawod nga higante nga aircraft carrier sang US sa kadagatan sang Pilipinas. Lakip diri ang USS Abraham Lincoln nga nagsulod sa mga isla sang Pilipinas padulong sa South China Sea antes ini nagpalawod sa Middle East para magsuporta sa paglusob sang US sa Iran. Sang sini lang, “nagpatrolya” ang US Coast Guard sa Scarborrough Shoal, nga pila ka libo ka milya ang kalayuon sa baybayon sang US, para manghangkat kag manggarit-garit sa China.
Mas hugot nga ginakontrol sang imperyalismong US ang papet nga rehimen Marcos kag ang patakaran pangluwas sang pungsod. Daw pikoy ang mga maka-US nga opisyal sang rehimen Marcos sa pagsulit-sulit sang propaganda sang US agud hatagan rason ang estratehiyang “palibutan” kag “punggan ang paglapad” sang kusog sang China. Ginhatagan ligwa man sang rehimen Marcos ang liwat nga pagbalik sang mga tropa sang Japan sa Pilipinas agud suportahan ang US, nga direkta nga pagtampalas sa singgit sang pumuluyong Pilipino para sa hustisya sa lapnagon nga mga krimen sang mga soldado sang Japan sang ginsakop ang Pilipinas sadtong Ikaduha nga Inawang Pangkaibutanon.
Sa ekonomiya, mas masupog nga ginaduso subong sang US ang pagpahugot sang kontrol sang mga kapitalistang Amerikano sa dunang manggad sang pungsod, sa balayon sang Pax Silica. Ginagiit sang US ang ispesyal nga pagtrato sa mga kumpaniyang Amerikano nga magnegosyo sa ginbuksan nga “economic security zone” sa Pampanga kag Tarlac, para sa pagproseso sang mga mineral kag pagtukod sang mahakog sa tubig nga imprastruktura para sa artificial intelligence (AI). Ang mga kumpaniyang Amerikano (pati na ang kasosyo nga kumpaniyang militar sang Israel) nga maga-operasyon diri wala sang pagabayaran nga buwis, wala sang arkila sa duta kag hilway sa kontrol kag pagdumala sang gobyerno sang Pilipinas. Santo sa plano sang US, ginatarget kag ginapasira sang rehimen Marcos, sa pagpanguna sang AFP kag Department of Defense, ang mga kumpaniya sang China nga may mga pabrika sa Pilipinas.
Sa militar, pagapasingkion ang pagpasilabot sang US sa lokal nga gyerang pagpangsumpo kag pag-gatong sa pasismo sang reaksyonaryong estado batuk sa pumuluyo nga nagahimakas. Sa balayon sang Salaknib military exercises, ginapatigayon ang mga paghanas sang mga tropang Amerikano sa “jungle warfare” kag “small unit operations” nga nagatutok mayor sa mga operasyon kontra-gerilya. Ginaarmasan sini ang AFP sang mga jetfighter, helikopter, mga bomba, kanyon, drone, anti-drone, GPS tracker kag iban pa nga hinganiban sa desperasyon nga papason ang BHB, nga isa sa pinakadako nga upang sa lubos nga pagpinagusto sang gahum sang US sa Pilipinas. Tayuyon nga nagasulod ang mga tropang Amerikano sa mga interyor nga lugar sa kaumhan, lakip ang sa Central Luzon, Bicol kag lain-lain nga probinsya sa Mindanao.
Ginagatungan sang imperyalismong US ang pasistang pagpangsumpo sang mga armadong gaway sang rehimen Marcos. Nagadamgo nga nagabugtaw ang imperyalismong US kag ang mga buang nga militaristang opisyal nga madala sa pasistang pagpangsumpo ang paglutos sa armado kag indi armado nga pagpakig-away sang malapad nga masa sang pumuluyo nga nagahimakas para sa matuod nga kahilwayan. Ang padayon nga pagpanikasog kag mabaskog nga pagbawi sang kusog sang BHB, kag ang ginaagum sini nga malapad nga pagsuporta sang masa sa lain-lain nga bahin sang pungsod, pamatuod nga indi bisan san-o man maupos ang handum sang pumuluyong Pilipino para sa matuod nga kahilwayan kag demokrasya.
Halos walo ka dekada na halin sadtong Hulyo 4, 1946 sang “ihatag” sang imperyalismong US sa Pilipinas ang peke nga kahilwayan, kag gintukod ang papet kag pasista nga estado. Kahimbon ang nagahari nga sahi sang mga dalagko nga burgesya kumprador, mga dalagkong agalon mayduta kag burukrata-kapitalista, ginalubong sang imperyalismong US ang Pilipinas sa mala-kolonyal kag mala-pyudal nga tindog.
Sa idalum sang 80 ka tuig nga mala-kolonyal nga paghari sang US, nalubong ang Pilipinas sa wala katapusan nga krisis sa ekonomiya, tungod sa pagdingot sa Pilipinas sang higayon nga magtindog sa kaugalingon nga tiil. Ginapabilin sini ang atrasado nga sistemang pyudal kag ginapaserbe ang pungsod nga tig-eksport sang barato nga hilaw nga materyales. Ginalumsan ang pungsod sa dumuluong nga pautang para sa temporaryo nga pagpasikad sang ekonomiya kabaylo sang pagsabwag sang mga patakaran neoliberal nga nagkalbo sa mga kagulangan, nagkawkaw sa mga kabukiran, nagkamkam sang mga mineral, nag-angkon sang ginatos ka libo nga ektarya nga kadutaan. Gingamit ang Pilipinas nga dako nga base militar agud ipatuman sang US ang gahum sa pungsod kag lain-lain nga bahin sang kalibutan.
Sa “Adlaw sang Independensya” sa Hunyo 12, wala sang kapuslanan nga magsaulog sa atubang sang pag-antus sang pumuluyo kag pagpangsumpo sang dumuluong nga pwersang militar. Sa 80 ka tuig nga paghari sang mala-kolonyal nga US, gin-angkon sang mga monopolyo kapitalistang Amerikano ang manggad sang pungsod samtang ginpigos kag gingutom ang malapad nga masang mamumugon kag mangunguma. Dapat tapuson ang tsapter nga ini sang kasaysayan sang pungsod nga wala sang iban nga padulungan kundi ang labi nga pagpamigado kag pag-antus sang pungsod. Dapat maghugpong ang bug-os nga pumuluyo kag bug-os kapagsik nga isulong ang inaway banwa para sa matuod nga kahilwayan, demokrasya kag kaluwasan sang pungsod.