Tulubagon ug hustisya alang sa mga biktima ni Duterte
Nagtapok sa Liwasang Bonifacio ang mga myembro sa progresibong grupo niadtong Marso 28 aron magdagkot og kandila, dili aron dumdumon ang ika-80 adlawng natawhan ni Rodrigo Duterte, kundili aron manawagan sa pagpanubag ug hustisya alang sa mga biktima sa pinakagrabe niyang krimen batok sa katawhang Pilipino. Ang pangayo nila, hukmang siyang sad-an sa krimen sa katawhan sa pagpatay sa ipahigayong pagtaral sa International Criminal Court (ICC).
Nagsalig sila nga arestuhon na ang uban pang kakunsaba ni Duterte sa maong mga krimen, ilabina si Ronald “Bato” dela Rosa, ug uban pang berdugong mga hepe sa pulis. Gisingil usab nila ang administrasyong Marcos sa nagpadayon pa gihapong mga paglapas sa tawhanong katungod ug gibunga niining kalisud sa katawhan.
Nag-unang mitambong sa protesta ang mga pamilya sa mga biktima sa ekstrahudisyal nga pagpatay, mga mag-uumang gikan sa Central Luzon, mga estudyante, magtutuglo, ug uban pa. Gipasiugdahan ang protesta sa Bagong Alyansang Makabayan (Bayan). Naglunsad usab og protesta sa maong adlaw ang mga grupo sa Tarlac, Quezon, ug sa Iloilo City.
Sa ubang nasud, gilunsad sa Bayan-Europe ang Duterte Panagutin Campaign Network sa The Hague, The Netherlands niadto usang Marso 28. Aduna usay mga protesta sa Australia, Hong Kong, Japan, Belgium, France, Switzerland, United Kingdom, Canada ug United States.
Samtang, gikwestyon sa mga migranteng mamumuo ang panawagan sa kampong Duterte alang sa “Zero Remitance Week” o paghunong sa pagpapadala og kwarta sa mga OFW sa ilang mga pamilya sa Pilipinas isip porma sa pagsuporta kang Duterte. Hinunua, nanawagan sila og suporta alang sa katungod ug kaayuhan sa mga OFW, ug dili alang sa usa ka mamamatay-tao.
Paglarga sa ICC
Padayon nga milarga ang kaso ni Duterte sa ICC ayha ang subli niyang pag-atubang sa Pre-Trial Chamber (PTC) 1 sa Setyembre.
Niadtong Marso 21, gimanduan sa PTC 1 ang Victims Participation and Reparations Section (VPRS) sa ICC nga magsugyot og proseso sa aplikasyon ug pagparehistro sa mga biktima. Pamaagi kini sa ICC aron makasalmot ang mga biktima sa tibuok proseso, gikan sa sugod sa imbestigasyon hangtud sa pagtanyag sa reparasyon human sa hukum.
Kabahin sa mga tahas sa VPRS ang mosunod: 1) paghatag og impormasyon sa mga biktima mahitungod sa ilang mga katungod ug pagtabang kanila nga mosalmot sa proseso sa ICC; 2) pagsuporta ug paggiya sa mga biktima aron makab-ot ang reparasyon o danyos ug pagsiguro nga aduna silay akses sa proseso sa reparasyon nga mamahimong sa porma sa kwarta, restitusyon, kabtangan, rehabilitasyon o simbolikong akto; ug 3) makiglambigit sa Trust Fund for Victims aron hatagan og kumprehensibong suporta ang mga biktima sa tibuok hudisyal nga proseso.
Gisumite usab niadtong Marso 24 sa Office of the Prosecution ang 181 ka pirasong ebidensya sa kampo ni Duterte alang sa ilang panukiduki. Nag-unang abugado ni Duterte si Nicholas Kaufman, usa ka British-Israeli. Ang ingon niining paghatag og mga ebidensya nagsubay sa proseso sa “pagbutyag” nga siguradong ipahibalo ang mga ebidensya sa akusado. Matud sa mga prosekyutor, naglangkub ang dokumentong gipadala nila sa mga materyal ug taho nga nakasulat sa gipagula nga mandamyento de aresto batok kaniya.
Samtang, gikastigo sa duha ka hanas nga abugado sa tawhanong katungod ang pagpanglingla ni Vice President Sara Duterte sa gisulti niyang dili dapat kasuhan sa krimen batok sa katawhan ang iyang amahan tungod kay 43 nga kaso lamang ang gibasihan sa mandamyento de aresto. Matud ni Atty. Kristina Conti, “simplistiko” ang pamahayag ni Duterte nga mahimong makakumbinsi sa pipila apan dili sa korte. Matud ni Conti, ang 43 nga kaso nga inilatag sa prosekusyon sa pagpangayo niini og mandamyento nagarepresenta lamang sa kaylap nga mga atake, aron lamang ipagawas ang mandamyento de aresto. Gani, pwede pang madugangan ang ipasang-at nga kaso kang Duterte sa subli niyang pag-atubang sa korte sa Setyembre.
Samtang, subsub usab ang papagawas ni Sen. Imee Marcos sa duha ka beses niyang paglunsad og mga pagdungog sa Senado niadtong Marso 20 ug Abril 3 mahitungod sa pag-aresto ug pagpriso kang Duterte sa ICC. Gustong ipagawas sa senadora nga sayop, lapas sa soberanya, ug inhustisya ang pagdakop kang Duterte.