Editoryal

Lapdan ti panagarangkada ti gera ken pasismo ti imperyalismo a US

, ,

Karugrugi pay laeng ti tawen, immarangkadan ti makinarya a panggera ti imperyalismo a US, iti panangiyuna ti mauyong a pasista a ni Donald Trump, presidente ti US. Idi Enero 3, aggiddan a binomba daytoy ti Caracas, sentro a syudad ti Venezuela, ken dadduma pay a kabangibang a rehiyon, ken inyaramid da ti operasyon militar tapno dukuten ni President Nicolas Maduro ken ti asawa na a ni Cilia Flores tapno pwersado nga ipan isuda idiay US.

Agkakanat ti linubid ni Trump a pammabasol kontra ken Maduro, kas ti pinarbo nga idadaulwan na kano a “drug cartel,” tapno ikalintegan ti nadamsak nga iligal nga operasyon. Ngem ammo ti sangalubongan ti pudno a rason: ti langis ti Venezuela a paggagarteman ken tagtagikwaen ni Trump. Inaklon met ni Trump, idi indeklara na a “patarayen mi ti Venezuela ken kontrolen ti langis na.”

Ti panangraut ti imperyalista a maton iti pagilyan a mangsalsalaknib iti wayawaya na ket agdadata nga armado nga agresyon para iti panagtakaw. Kalpasan a dukuten da ni President Maduro, pangpangtaan met tatta ni Trump ti simmukat a ni Delcy Rodriguez, tapno pwersaen a sumurot iti diktar na. Agkaykaysa tatta ti umili ti Venezuela iti panagtakder ken panaglaban. Iti kalsada, agkaykaysa ti pukkaw da nga “Isubli kadakami ni Maduro!”

Nasaknap met a binabalaw ti adu a pagilyan ti panagraut ti US gapu iti panaglabsing daytoy kadagiti internasyunal a linteg ken pagannurotan ti United Nations. Nagiyebkas ti “panagdanag” uray dagiti kapada ken alyado nga imperyalista ti US, numanpay pilpilyen da nga agpaigid laeng. Adda met dagiti grupo a maka-US nga “agdandanag” iti agresyon ti US, ngem naulimek da met laeng nga agpalpalakpak iti panangdukot ti US iti anti-imperyalista a ni Maduro.

Ti agresyon militar ti US idiay Venezuela ket saan nga umuna, ken sigurado a saan a maudi a panangrabngis na kadagiti nawaya a pagilyan iti nadumaduma a paset ti lubong. Manipud naggibus ti Maikadwa a Gubat ti Sangalubongan, ti US ket nagsakop, nagraut, nakibiang, pimmatay kadagiti lider, nangipatugaw ken simmuporta kadagiti maka-US a pasista a diktadura iti saan a bumaba iti 30 a pagilyan, kaadwan iti Latin America, pati metten iti Asia kabilang ti Middle East. Pangpangtaan met tatta ti US ti Iran, a kas ti Venezuela ket nabaknang iti langis, ken pinili daytoy nga inasyunalisa. Pangpangtaan met ti mauyong a pasista ti Mexico, Canada ken Greenland.

Iti sidong ti baro a pinirmaan ni Trump a National Security Strategy (NSS), indeklara daytoy ti balak na nga aramiden a “kabibilegan ken kapigsaan a makapatay” ti pwersa a militar ti US. Indeklara ni Trump ti plano a panangalad iti Latin America, nga ibilbilang da “nga arubayan mi.” Daytoy ket maysa a pangta laban iti Cuba, Colombia, Brazil ken dadduma pay a pagilyan a mangisaksakad iti karbengan da iti bukod a pangngeddeng.

Ti awan-bain a panangraut ti US iti Venezuela ket baro a tukad ti panagkaro ti pasista a terorismo ti US, iti sango ti kumarkaro nga imperyalista a kontradiksyon. Inpakita ti pasista a ni Trump nga awan ti linteg a mangipawil iti kinamauyong na. Palalo nga agdandanag dagiti karibal ken alyado ti US nga usaren ti langis ti Venezuela kas armas iti pulitika ken ekonomya laban kadakwada babaen ti panangimpluwensya iti sangalubongan a suplay ken presyo.

Iti panangiyuna ti US, dumakdakkel a dumakdakkel tatta ti mailatlatang a pondo iti gastos ti militar. Simreken iti baro a tukad ti militarisasyon ti imperyalista a Japan iti panangibukbok daytoy ti awan pay makaartap a kadakkel ti pondo iti produksyon militar. Dumakdakkel met ti gastos iti militar dagiti imperyalista a pagilyan iti Europe. Uray pay kameng ti NATO ti US, ti France ken Germany ket sumupsupyat iti idurduron ti US a katulagan iti Ukraine, gapu ta nalabes ti it-ited daytoy a kontrol iti US iti rekurso ti pagilyan, a disbentahe met dagiti imperyalista iti Europe.

Ti kumarkaro a panagiinnagaw dagiti kadakkelan a bileg para iti pagtaudan ti nalaka a naata a materyales, ken pangipanan ti sobra a kapital iti langa ti panagpautang ken panagpuonan ket tanda ti umun-uneg a krisis ti imperyalismo. Panagiinnagaw iti teritoryo ti makagapu nu apay a bumbumtak ti gubat iti nadumaduma a paset ti lubong, manipud iti gera ti US laban iti Russia nga isasaup ti Ukraine, panangrebbek ti US ken Zionista nga Israel idiay Gaza, panagraut dagiti imperyalista iti Syria, panagbomba ti US idiay Yemen ken Somalia ken pannakidindinnuklos ti US idiay China ken South China Sea.

Iti daytoy a konteksto, naan-anay a maawatan ti dumakdakkel a presensya dagiti pwersa a militar ti US iti Pilipinas, ti panagadu dagiti base militar daytoy iti nadumaduma a paset ti pagilyan, ti panangikabil ti napipigsa nga armas, ti permanente a panaglayag dagiti pwersa a nabal daytoy iti kabaybayan ti pagilyan, ti awan sarday nga ehersisyo militar ken panangprobokar ti susik iti Taiwan. Intakder ti US ti Task Force Philippines tapno pairuten ti kontrol daytoy iti Armed Forces of the Philippines ken patibkeren ti kangrunaan nga adigi ti panagari daytoy iti Pilipinas. Iti sumaruno a lima a tawen, plano ti US a mangibukbok ti $2.5 bilyon nga ayuda a militar agingga 2030.

Amin dagitoy ket awan kainaigan na iti “panagrimbaw ti linteg” wenno “wayawaya iti panaglayag” iti kabaybayan. Kalpasan ti inpakita ti US idiay Venezuela a panagbaddek kadagiti sangalubongan a pagannurotan, dagiti maag ken bulsek laengen nga aso-aso ti US (ti AFP, ni Marcos ken dagiti grupo kas ti Akbayan) ti agpalpalakpak iti panagpulis-pulis ti US iti South China Sea.

Ad-adda pay nga awan kainaigan na ti presensya ti US iti panangsalaknib iti wayawaya ti Pilipinas. Kaniwas ditoy, ti umad-adu a soldado nga Amerikano ken ti awit da a gangannaet a tropa iti Pilipinas ti kakarwan a panangrabngis iti panagwaywayas ti pagilyan. Saan laeng nga ar-aramaten ti US ti pagilyan para iti imperyalista nga interes na, guy-guyoden na met ti Pilipinas iti gera a kaniwas iti pagimbagan ti pagilyan. Pappapigsaen daytoy ti AFP tapno agserbi a kabadang na iti panangpawil iti umili a lumablaban.

Iti sango ti uming-inget nga imperyalista a binnusor, agresyon a militar, pasismo ken panangsugsog iti gera ti imperyalismo a US, kasapulan a papigsaen ti umili a Pilipino ti dangadang da para iti pudno a wayawaya ken demokrasya. Kagiddan daytoy, kasapulan a makikaykaysa da iti kalawaan nga intar ti umili iti sangalubongan tapno lapdan ti arangkada ti gera ken pasismo iti intero a lubong.

Lapdan ti panagarangkada ti gera ken pasismo ti imperyalismo a US