Gisaulog sa mga rebolusyonaryo ug progresibong siyentista, inhinyero, teknolohista, mga propesyunal ug kabatan-onang estudyante sa sektor sa siyensya ug teknolohiya ang ika-50 nga anibersaryo sa Liga ng Agham para sa Bayan (LAB) niadtong Disyembre 26, 2025. Sa milabayng lima ka dekada, nakab-ot niini ang lain-laing kadaugan sa organisasyon, pagsalmot sa armadong pakigbisog, ug pagpatin-aw sa mga isyu sa siyensya, teknolohiya ug praktikal nga kapuslanan niini sa rebolusyon. Sa kasamtangan, nanglimbasog ang LAB sa subling pagtuon sa kasaysayan sa pakigbisog niini aron padayong palig-onon ang kusog ug tul-iron ang mga kakulangan sa miaging mga tuig.

Usa sa mga lakang sa LAB ang pagtibuok sa kinatibuk-ang panukiduki ngadto sa labaw pang pagpalambo sa kahibalo sa sektor. Sa okasyon sa anibersaryo niini, nagpagula ang LAB og espesyal nga report kalabot sa kahimtang sa siyensya ug teknolohiya sa nasud. Anaa sa ubos ang pagsumada sa mga puntong nahisgutan sa maong panukiduki.

Imperyalistang kontrol

Ang mga higanteng imperyalistang korporasyon ang adunay monopolyo sa kapital, panukiduki, produksyon ug distribusyon sa siyensya ug teknolohiya. Gikontrol nila ang kalibutanong komunikasyon, lakip ang internet ug social media (Facebook, Youtube, X/Twitter) ug higanteng kumpanya sama sa Meta, Microsoft ug Apple nga nakabase sa US. Gipangwartahan nila ang maong mga teknolohiya, dungan nga ginagamit sa pagpaniktik, sarbeylans, ug disimpormasyon aron sumpuon ang pakigbisog sa katawhan.

Ginadikta sa mga imperyalistang gahum ang direksyon sa kalibutanong panukiduki sa siyensya ug teknolohiya. Wala niini gitugutan ang paglambo sa sektor sa mga semikolonyang nasud tungod magresulta kini sa kumpetisyon sukwahi sa interes ug gawas sa gambalay sa imperyalismo.

Kahimtang sa siyensya ug teknolohiya sa Pilipinas

Ang Pilipinas nagpabiling tigsuplay og hilaw nga materyales ug baratong kusog-pamuo, ug tig-import og human daang produkto ug teknolohiya sa mga langyawng kumpanya.

Ubos kaayo ang pondo para sa panukiduki ug pagpalambo sa siyensya ug teknolohiya: 0.16% lamang sa gross domestic product sa 2020–2022. Gamay kaayo ang badyet sa Department of Science and Technology (₱28.7 bilyon niadtong 2025).

Ang lokal na industriya nalimita sa pagtuki sa produkto ug pag-usab sa mga proseso. Walay batakang mga panukiduki o pagpalambo sa mga produkto sa nasud. Ginababagan ang pagpalambo sa mga produkto, butang nga nagasumpo sa pagkamamugnaon sa lokal nga sektor. Gipabiling tiggamit ug tig-ayo lamang sa giimport nga teknolohiya ang mga lokal nga teknisyan.

Sa agrikultura, ubos ang mekanisasyon. Nakapukos ang panukiduki aron magpabiling nagsalig sa langyawng kemikal, abono, binhi, ug genetically-modified nga mga tanum (o mga GMO) aron padak-on ang kita sa dagkung kumpanya.

Ubos ang kalidad sa edukasyong STEM (Science, Technology, Engineering, ug Mathematics). Kulang kini sa mga pasilidad, laboratoryo ug kwalipikadong magtutudlo. Gamay ra ang nagakuha og kurso sa natural sciences tungod sa ubos nga sweldo ug kakulang sa trabaho tungod sa kawalay sa batakang mga industriya.

Atrasado ug nagsalig sa langyaw

Han-okanan sa karaan na ug magun-ubong teknolohiya ang Pilipinas—gikan Green Revolution hangtud mga plantang nukleyar ug diesel, ug megadams. Huyang ang imprastrukturang digital. Niadtong 2019, 82% sa kabalayan ang walay internet, hinay ug anaa lamang sa 6.05 Mbps, kumpara sa kalibutanong abereyds nga 11.03 Mbps. Labaw pang migrabe ang cybercrime, scam, sarbeylans, ug mga data leak ilalum sa mga balaod sama sa SIM Registration Act ug Cybercrime Prevention Act.

Pinaagi sa kontrol sa teknolohiya, eksklusibong kontrol sa suplay ug pagpresyo niini, padayong nakahakop og ganansya ang mga kumpanyang US. Gisulod na usab sa US ang teknolohiyang militar niini sa Pilipinas isip pagpangandam sa inter-imperyalistang gubat niini sa China. Gitugutan na sa papet nga rehimeng Marcos ang pagtukod og pabrika sa bala ug mga tipiganan og gamit iggugubat taliwala sa risgo nga dala niini sa nasud.

Sa kinatibuk-an, ang atrasadong agrikultura ug industriya ang nagsusot ug nagpabilin sa nagsalig nga sektor sa siyensya ug teknolohiya. Kaabag sa imperyalismo ang reaksyunaryong estado sa pagkontrol niini. Ang tinuod nga kalamboan sa siyensya ug teknolohiya mahitabo lamang pinaagi sa nasudnong industriyalisasyon ug modernisasyon sa agrikultura, nga makab-ot sa nasudnon-demokratikong rebolusyon nga adunay sosyalistang perspektiba.