Hadton Disyembre 2025, igin-gawas ni Donald Trump an National Security Strategy han imperyalista nga US. Ginsundan ini han pagpagawas han National Defense Strategy hadton Enero 26. Ha pareho nga dokumento, landaw an ginsesering nga “Trump corollary” o pagdudugtong ha doktrina nga Monroe nga nagduso han dominasyon han US ha Western Hemisphere o weste nga parte han kalibutan.

Syahan nga ginpatuman han US an “doktrina nga Monroe” hadton 1823 agud ighikaw ha hadto anay kolonyalista nga mga nasud nga European an Latin America, nga gin-angkon han US komo kalugaringon nga natad, ngan an mga rekurso ngan bentahe hini komo iya gud la.

Duha kasiglo an nakalabay, utro nga ginbuhi an doktrina ha ginpapintas nga panmilitar nga interbensyon ha Latin America. Sugad han nahiuna nga “Roosevelt Corollary” (1904), agresibo nga ginbabandera ni Trump an superyor nga panmilitar nga kusog han US agud gipiton ngan brasuhon an mas magluya nga nasud ngan alyado ha Latin America, North America ngan Europe.

Doktrina han imperyalista nga interbensyon ngan agresyon

Ginpapayungan han “Trump corollary” an presente nga mga atake, agresyon ngan pan-gigipit han imperyalismo nga US ha Western Hemisphere ngan iba nga parte han kalibutan.

Hadton Enero 3, gin-atake han militar han US an Venezuela ngan ginsikmit an presidente hini nga hi Nicolas Maduro ngan asawa niya nga hi Cilia Flores ha pag-atentar nga paluhuron an soberano nga gubyerno nga Chavista ngan agawon an rekurso nga lana han nasud. Hadton Enero 29, nagdeklara hi Trump han “national emergency” hiunong ha Cuba ngan ginmando an pag-imponer han dugang nga taripa ha mga nasud nga nagsusuplay dinhi hin lana. Kadungan hini an mga pananarhug niya han pag-imponer han kapareho nga mga madarahug nga sangsyon ha Colombia, Nicaragua, Mexico ngan iba pa nga mga nasud nga nakikignegosyuhay ha Russia ngan China.

Waray pa man makalingkod ha poder, nanarhug na hi Trump hadton 2024 nga aatakihon an Panama kun diri hini “igbabalik” ha US an kontrol ha Panama Canal. Gintambakan niya an nasud han mga tropa nga Amerikano ha tahub han mga war games. Durot han grabe nga presyur, nagpagawas an Korte Suprema han Panama hadton Enero hin mando para palayason an mga kompaniya nga Chinese ha aragian ngan igbaligya an mga pasilidad hini ha BlackRock, an pinakadako nga Amerikano nga kompaniya ha pinansya.

Hadton Enero liwat, gintarhug ni Trump an walo nga nasud nga membro han NATO nga papatukan niya hin tubtub 25% nga taripa an mga eksport hini kun padayon nira nga titipahan an larang han US nga “paliton” an Greenland tikang ha Denmark. Plano han US nga himuon nga base militar an bug-os nga isla ngan igpwesto dinhi an dirudilain nga misayl para ha depensa han US (gintawag nga Golden Dome) tikang ha mga “atake han China, Russia, North Korea ngan Iran.” Napaatras hi Trump kahuman manarhug an mga nasud nga European nga mabulos ngan mag-iimponer hin higtaas nga taripa ha mga produkto nga Amerikano. Naghimo liwat hin pitad an nasering nga mga nasud para mas hiluagan nga makignegosyuhay ha China.

Gawas han Western Hemisphere, dirudiretso an henosidyo, pan-gegerra ngan panunulsol han gerra ni Trump, kalakip an Palestine, ha otonomos nga rehiyon han Rojava ha Syria, Iran, Russia ngan iba pa. Ha Asia, ginbabandera niya an panmilitar nga poder han US ha tinagdagko nga war games ngan tikadako nga presensya ha rehiyon. Gamit an Pilipinas komo lansaran, waray hunong an mga operasyon nga nabal han US ha South China Sea agud sulsulan an China ngan ayaton ini nga makiggerra.

Karumpag han ilusyon han “international rules-based order”

Hul-os na nga ginbul-iwan ni Trump an pamostura nga naeksister an usa nga “internasyunal nga kaayusan nga nakabasar ha mga pagsurundon” ngan nga gin-uundong ini han US. Ha usa nga miting han mga lider han mga kapitalista nga nasud hadton Enero 20, gindeklara han mga alyado han US nga “patay na” an nasering nga kaayusan.

Ha tahub han “America First” (Amerika Anay), ginpirmahan niya an mando para ig-atras an US ha 66 nga internasyunal nga organisasyon ngan kasarabutan hadton Enero 6. Kalakip hini an 31 nga ahensya han United Nations (UN). Nagin pinal na liwat an pag-atras han US ha World Health Organization hadton Enero 22. Gin-undang han US an paghatag han pondo hini nga nagresulta ha tagdamo nga pagseserra han mga upisina ngan nagbubutang ha UN ha peligro karumpag. Gintukod ni Trump an “Board of Peace” nga an syahan nga buruhaton amo an himuon nga direkta nga kolonya han US ngan Israel an Gaza.

Ha sakob han US, gin-gagamit liwat ni Trump an “America First” kontra ha kunuhay “hiluagan nga migrasyon” han mga “kriminal” ngan “iligal nga langyawanon.” Gintatagan-rason hini an pasista nga kampanya nga kontra migrante, imigrante ngan hasta ha kalugaringon nga katawhan nga pwersahay nga ginpipriso ngan ginpapatalsik tikang ha nasud. Nagdurot ini han grabe nga kasamukan ngan kamadarahug, nga ginbaton naman han tikahiluag nga pagkakaurusa ngan pag-ato han katawhan Amerikano.