Editoryal

Samtang ginabira sa rehimeng Marcos ang China, naghari ang US sa Pilipinas

, ,

Niining milabayng mga adlaw, gidumog sa pipila ka maki-US nga pulitiko ug upisyal sa rehimeng US-Marcos ang mga upisyal sa embahada sa China sa Pilipinas, nga giakusahang “dili maayong bisita” ug sa “interbensyon.” Samtang gikuha niini ang atensyon sa publiko, hilum nga mikuyanap ang mga pwersang nabal ug militar sa US sa nasud, sa makanunayong pagpakusog sa pwersang militar niini sa kayutaan ug kadagatan palibot sa Pilipinas.

Miulbo ang init nga birada human magpakaylap si Cmdr. Jay Tarriela, tigpamaba sa Philippine Coast Guard-West Philippine Sea (PCG-WPS), og talamayong mga imahe nga insulto sa lider sa China, sukwahi sa mga sukdanan sa pagtinahuray sa mga nasud. Nahimo niining hulhugan ang kusog nga reaksyon sa mga upisyal sa China, nga migamit usab og bug-at nga mga pulong aron pangayuong pahamtangan og lakang pangdisiplina ang upisyal sa PCG.

Ang mga aksyon ni Tarriela kalkulado aron hagiton ang China. Gihimo kini usa ka adlaw ayha ilunsad ang “bilateral consultation,” usa ka dayalogo nga giablihan sa China sa Xiamen City. Papel niyang paypayan ang antagonismo batok sa China, sukad nga gituboy siyang tigpamaba sa PCG-WPS niadtong 2023, human ang pagbansay niya sa Washington.

Gisuportahan siya sa pipila ka senador sa pagpanguna ni Sen. Risa Hontiveros. Napapirma niya ang 15 ka senador sa resolusyon aron kundenahon ang China, dungan sa hungihong sa pipila ka senador nga ideklarang “persona non grata” ang upisyal sa embahada niini. Daw ginasunog na nila ang tulay sa diplomasya.

Si Hontiveros usa ka iladong Amboy ug tigpanulsol sa sentimyentong anti-China. Nag-apas siya sa suporta sa US alang sa ambisyon sa 2028. Pagpakaaron-ingnon lamang ang “pagpanalipud sa soberanya” nga gihimo niya ug Senado sa pagmakmak sa China. Amang ang Senado sa pagpirma sa Philippines-Japan Acquisition and Cross-Servicing Agreement niadtong Enero 15. Niadtong 2024, giaprubahan niini ang Reciprocal Access Agreement (RAA). Pareho kining direktang paglapas sa kaugalingnan sa nasud nga naghatag sa militar sa Japan og kagawasang magsulod-gawas sa nasud, nga kabahin sa papel niini isip kaabag sa US sa estratehiyang “first island chain” aron liyukan ang China.

Ni bisan usa ka higayon wala kolektibong mibarog ang Senado batok sa nagkadaghang mga base militar sa US sa Pilipinas ilalum sa EDCA o batok sa mga sikretong pasilidad sa US sa Palawan, Ilocos, Aurora, Cagayan ug uban pang lugar, o batok sa pagdeploy sa US og mga long-range missile ug uban pang himang iggugubat niini sa mga sekretong lokasyon sa nasud. Hilum kini sa pagsulod ug paglawig sa mga barkong iggugubat sa US sa kadagatang teritoryo ug pag-agi niini sa tunga-tunga sa mga isla sa Pilipinas, ug sa pag-angkla sa mga higanteng barkong nabal sa US sa eksklusibong kadagatan sa nasud.

Wala usab niini ginasupak ang padayon nga pagpangandam sa US og gubat ug pagdeploy sa nagkadaghang mga gamit ug tropang militar sa Pilipinas. Wala kini mitingog batok sa plano sa US nga “ibaligya” sa Taiwan ang mga EDCA site sa US sa Pilipinas, o planong gamiton ang Davao Gulf isip “refuelling hub” aron mag-alagad sa mga pwersang nabal sa US. Hilum usab ang Senado sa planong tukuron nga pabrika sa bala sa Subic nga mahimong kabahin sa plano sa US nga gamiton ang nasud nga base sa operasyong panggubat niini sa Asia.

Samtang nagputakputak sa China ang pipila ka pulitiko ug upisyal ni Marcos, hilum nga gitukod sa US ang bag-ong Army Rotational Force-Philippines, ilalum sa iyang Task Force Philippines. Kaabag ang AFP ug pwersang militar sa mga alyado niining nasud, subling ipahigayon ang bag-ong mga maniobra sa kadagatang sakop sa exclusive economic zone sa Pilipinas.

Samtang migrabe ang mga tiradang kontra-China sa Pilipinas pabor sa US, mikusog ang mga pagkundena sa imperyalismong US sa tibuok kalibutan. Kini human giatake ang Venezuela ug gidagit ang presidente niining si Nicolas Maduro ug asawa niyang si Cilia Flores. Gisundan kini sa deklarasyong ilugon ang Greenland, mga pagpanghulga sa Mexico, Colombia ug Panama, pagpanghulhog og kagubot dungan sa mga hulga sa pag-atake sa Iran, ug gipagrabeng pagpanglupig sa Cuba ug mga nasud nga nakighigala o nakigpamatigayon dinhi.

Gibutyag niini ang hungog nga “international rules-based order” sa US. Gitin-aw sa pasistang hungog nga si Trump nga “America First” o interes sa US ang tinuog nga tumong niini, sa pag-apas nga ilugon ang kontrol sa mga tinubdan sa lana ug hilaw nga materyales sa lain-laing bahin sa kalibutan. Aron dili mahikot sa internasyunal nga balaod, gitangtangan niini og kusog ang United Nations pinaagi sa paggawas sa mga komisyon niini, ug dili pagbayad og butaw. Gitukod ni Trump ang Board of Peace, nga kuno mopuli sa walay pulos nga UN, aron ipagawas nga adunay internasyunal nga bendisyon ang pagpahamtang og gahum sa US ug Israel sa Gaza Strip.

Gikundena ang US sa lain-laing nasud, samtang midistansya bisan ang hugot niining kaalyadong imperyalista. Gimakmak usab ang maong mga lakang bisan sa katawhang Amerikano, dungan sa mga lapad nga protesta batok sa pasistang rehimeng Trump lambigit sa sunud-sunod nga kaso sa pagpamatay sa mga ahente sa estado ug pagpriso sa liboan ka imigrante. Nag-atubang usab si Trump sa lapad nga kasilag tungod sa kalambigitan niya kang Jeffrey Epstein, gihukmang kriminal sa mga kaso sa pagpangabuso sa kababayen-an ug mga bata.

Sa Pilipinas, pugos nga ginatabunan ang kalibutanong pagkundena sa US sa maki-US nga masmidya, dungan sa orkestradong atake batok sa China. Ginahulagway ang China nga “hulga” sa soberanya sa Pilipinas, aron suportahan ang bakak nga kinahanglan sa Pilipinas ang tabang sa US aron panalipdan ang nasud. Ang tinuod nga hulga sa Pilipinas mao ang nagkadakung posibilidad sa agresyong militar sa US sa Asia, kakunsaba ang Japan, Australia ug uban pang alyado niining gahum. Pagaamungon niini ang mga Pilipino sa usa ka internasyunal nga kaguliyang sukwahi sa interes sa nasud.

Labaw nga gikinahanglan karon nga panalipdan sa katawhan ang tinuod nga nasudnong soberanya. Kinahanglang pakusgon ang makinasudnong kalihukang masa aron iduso ang pagdistrungka sa mga base militar sa US, pagpalayas sa tanang langyawng imperyalistang tropa, ug pagtapos sa interbensyong militar sa US sa nasud.

Samtang ginabira sa rehimeng Marcos ang China, naghari ang US sa Pilipinas