Sugod pa lang sang gyerang agresyon sang US-Israel sa Iran, nagapaandam na ang Department of Energy (DoE) nga pwede pasakaon sang mga kumpaniya sang lana ang presyo sang gasolina sang tubtob ₱10/litro kag sa diesel sang ₱20. Magatungtong ini sa ₱7 tubtob ₱10/litro sang ginsaka sang presyo sang mga produktong petrolyo halin Enero. Gilayon nga mahitabo ang mga pagsaka sa pihak sang mga pahayag sang mga opisyal sang DoE nga may bastante nga suplay sang lana ang pungsod para sa 30-60 ka adlaw nga konsumo.

Sa idalum sang Oil Deregulation Law, hilway ang mga kumpaniya sang lana nga otomatiko nga magpasaka sang presyo nga wala na ginasapubliko ang kompyutasyon kag iban pa nga detalye. Ginsungka man sang estado ang kinamatarung sini nga usisaon kon makatarungan ukon indi ang mga pagsaka.

Dugang nga paantus ang ginapatuman nga 12% VAT kag excise tax sa mga produktong petrolyo nga nagalab-ot sa ₱10/litro para sa gasolina, ₱6/litro para sa diesel kag ₱3/litro para sa kerosin.

Masobra 90% sang ginakonsumo nga lana sang Pilipinas imported. Dako nga bahin diri repinado nga lana nga ginabakal mayor halin sa South Korea, China kag Singapore. (Naga-import man sang krudo nga lana halin sa Middle East pero sa mas manubo nga kantidad tungod isa na lang ang refinery sa pungsod.) Mayor nga hambalanon, pero indi direkta, ang nagabag-o bag-o nga presyo sang krudo nga lana sa pangkalibutan nga merkado. Sa subong, lapaw sa $80/bariles na ang presyo sini.Pwede ini nga maglab-ot sang $100/bariles kon magdugay ang mga pag-atake sang US batuk sa Iran.

Kabuhi ang nakataya

Yara sa katalagman subong ang kabuhi sang ginabana-bana 2.15 milyon ka Pilipino sa Middle East, kadam-an mga mamumugon sa mga sandigan nga trabaho kaangay sang pagka-kabulig sa balay, serbisyo kag konstruksyon. Madugay na nga ginaagwanta sang mga mamumugon nga Pilipino ang palpak nga serbisyo sang mga embahadang Pilipino sa atubang sang mga pagpang-abuso nga ginpalala sang sistemang kafala, indi paghatag sang sweldo, mga paglapas sa kontrata kag iban pa. Kasubong sang nagligad nga mga kagamo, madugay kag indi bastante ang sabat sang gobyernong Pilipino sa mga reklamo sang apektado nga mga migrante.

Wala nagasuporta ang mga tinawo sang embahada bisan sa simple nga pagsabat sang mga hotline sini. Panawagan sang grupong Migrante nga talanaan ang mga migranteng mamumugon sa Middle East sang luwas nga balay pasilungan kag segurohon nga bukas ang linya sa komunikasyon. Panawagan man sini ang madasig nga pagproseso sang mga dokumento kag wala kondisyon nga pagpapauli sa ila. Sa ulihi nga isip, yara sa 1,000 na ka migrante ang nagpahayag sang kagustuhan nga magpauli.