Nagaatubang subong ang masang Bikolnon sang wala-tuo nga pagpangkawkaw kag pagpang-agaw sang duta sang mga lokal nga burukrata-kapitalista, agalon mayduta kag dumuluong korporasyon para sa ekoturismo, pagmina, renewable energy kag kumbersyon sang duta. Tungod sini, linibo ka mangunguma kag mangingisda ang nagaatubang sang peligro sang pagpalayas kag pagpang-agaw sang palangabuhian sa bug-os nga rehiyon.

Gamit ang pusisyon sa lokal nga gobyerno kag kaban sang banwa, madasig nga nagkamal sang duta, negosyo,kag rekurso ang mga burukrata kapitalista, nga mga agalon mayduta man kasubong sang mga pamilya sang Escudero, Hamor, Co, Salceda, Villafuerte, Alsua, Mitra, Cua kag Kho. Imbolbado man sila sa mga maanomaliya nga proyekto sa imprastruktura sa ila nasakupan kag iban pa nga rehiyon, paagi sa pagpanag-iya ukon pakig-sosyo sa mga kumpaniya sa konstruksyon.

Ginapalapnag, ginapalapad kag ginapadasig ang pagbag-o gamit sang mga duta pang-agrikultura padulong sa residensyal, komersyal, kag industriyal nga gamit agud ipaguwa nga naga-uswag ang rehiyon. Nagdamo man ang mga resort nga ginapanag-iyahan ukon ginapondohan sang mga lokal nga burukrata. Sa ngalan nga ekoturismo kag mga proyektong renewable energy, ginalibod nila ang duna nga manggad sang Bicol sa mga dumuluong kag burgesya kumprador.

Napatigayon ang pagpang-agaw sang duta sa Bicol sa bulig sang mga ahensya sang gobyerno kaangay sang Department of Agrarian Reform, Department of Environment and Natural Resources, Department of Agriculture kag mga lokal nga gobyerno, samtang ginaprotektaran ang mga operasyon kag proyekto sang militar kag pulis.

Pagpang-agaw sang duta sang mga mangunguma

Indi magnubo sa 11 ka kumpaniya ang may operasyon mina sa Camarines Norte. Lakip diri ang Mt. Labo Exploration and Development Corp. (MLEDC) kag Galeo Equipment Corp. Ang MLEDC nagamina sang saway (copper) kag bulawan sa 3,482 ektarya sa Labo kag may bag-o nga aplikasyon para sa 2,980 ektarya sa Mt. Labo,nga nagasakop sa watershed sang probinsya. Ang kumpaniya ginapanag-iyahan sang SRM Gold Inc (40% subsidiaryo sang RTG Mining Inc, kumpaniya nga nakabase sa Australia), kag sang TVI Resources Dev. Phils. Inc. (60% sini kontrolado sang TVI Pacific Inc, kumpaniya nga nakabase sa Canada kag 40% sang Prime Resource Holding Inc. sang pamilya Villar).

Sa Camarines Sur, ginatos ka mangunguma ang mapalayas tungod sa pag-angkon sang Wanderlust Land Development Corp. ni Luis Raymund Villafuerte, gobernador sang probinsya, sa 1,014 ektarya nga duta sa Barangay San Ramon kag Salvacion sa banwa sang Siruma. Samtang, sa Bula, 200 ka residente sang Barangay Fabrica kag Pawili ang nagahana nga mapalayas tungod sa banggaan sa duta sa tunga ni Conrado Colarina sang Ruby Shelters Builders and Development Corporation kag sang pamilyang Tan, lunsay mga indi lehitimo nga residente sa lugar.

Sa Masbate, nagapadayon ang operasyon sang mina sang Filminera Resources Corp. (gin-isa nga negosyo sang B2Gold Corp. nga halin sa Canada kag Zoom Mineral Holdings) sa Aroroy. Ginpalapad pa ini sa 1,755 ektarya nga bukiron sa banwa sang Mobo, Milagros kag Uson. Ginapaidalum sa layi militar ang mga komunidad sa palibot sang minahan agud punggan ang pakigbato sang mga residente.

Sadtong 2023, ginpalayas ni Gobernador Antonio Kho ang 94 ka pamilya sang mangunguma sa mga barangay sang Cabungahan, Calapayan kag Villaluna sa banwa sang Cawayan kag ginaangkon ang mga kadutaan sa Pio V. Corpuz, Placer, kag Cataingan para sa iya interes sa rantso, ekoturismo, kag pagmina.

Masobra 21,000 ka residente man ang mapalayas tungod sa plano nga Masbate International Tourism and Economic Zone sang Empark Land Development Inc.sa mga banwa sang Dimasalang kag Palanas.

Sa Albay, ginkudalan kag gin-angkon sang Sunwest Corp sang pamilya Co ang kadutaan sa tiilan sang Mayon Volcano, samtang ginatos ka manug-alimango kag mangingisda ang naapektuhan ang palangabuhian tungod sa coastal road project kag reklamasyon sa banwa sang Gubat sa Sorsogon.

Mapangwasak nga proyektong renewable energy

Sugod 2022, nalista ang indi magnubo sa 77 ka proyektong renewable energy (solar, wind kag geothermal) ang nakaplano kag subong ginatukod sa bug-os nga rehiyon. Pinakadamo ang sa Camarines Sur nga may 27 ka proyekto, sunod ang Camarines Norte nga may 21. Pila sa pinakadako kag pinakamakahalalit sa palangabuhian sang pumuluyong Bikolnon ang duha ka offshore windfarm sa San Miguel Bay sa Camarines Sur, nga ginapanag-iyahan sang Copenhagen Infrastructure New Market Fund Corp. (kumpaniya nga nakabase sa Denmark) kag ACEN Corp. sang Ayala Group; kag ang Nexif Ratch Energy (kumpaniya nga nakabase sa Singapore kag Thailand). Ginabana-bana nga yara sa 5,000 tubtob 6,000 ka mangingisda ang mawad-an sang palangabuhian tungod sa proyekto.

Pila sa mga proyekto sa rehiyon ginapanag-iyahan sang mga burgesya kumprador nga mga Sy, Villar, Consunji, Aboitiz, Ang kag Lopez, samtang ang pila sa mga kumpaniya nakabase sa China, Israel, Singapore, Thailand, Denmark kag Australia.