Rugi pay laeng ti gera nga agresyon ti US-Israel idiay Iran ket nagballaagen ti Department of Energy (DoE) a mabalin nga ingato dagiti kumpanya ti langis ti presyo ti gasolina iti agingga ₱10/litro ken ti diesel iti ₱20. Tumuon daytoy iti ₱7 agingga ₱10/litro a panagngato ti presyo kadagiti produkto a petrolyo manipud Enero. Dagus a mapasamak dagiti panagngato iti laksid dagiti pablaak dagiti upisyal ti DoE nga addaan naan-anay a suplay ti langis ti pagilyan para iti 30-60 aldaw a konsumo.

Iti sidong ti Oil Deregulation Law, nawaya dagiti kumpanya ti langis nga awtomatik nga agingato ti presyo uray saan a maipablaak ti kompyutasyon ken dadduma pay a detalye. Insuko met ti estado ti karbengan daytoy nga usisaen nu nainkalintegan wenno saan ti panagngato. Nayon a parigat ti nakapataw a 12% VAT ken excise tax kadagiti produkto a petrolyo a dumandanon iti ₱10/litro para iti gasolina, ₱6/litro para iti diesel ken ₱3/litro para iti kerosin.

Nasurok 90% ti ikonkonsumo a langis ti Pilipinas ket imported. Dakkel a paset ditoy ket repinado a langis a magatgatang manipud iti South Korea, China ken Singapore. (Agim-import met ti pagilyan ti krudo a langis manipud idiay Middle East ngem basbassit gapu ta maymaysa laengen ti refinery iti pagilyan.) Mayor a pakaseknan, ngem saan a direkta, ti agbaliw-baliw a presyo ti krudo a langis iti sangalubongan a merkado. Iti agdama, nasuroken $80/bariles ti presyo daytoy. Mabalin a dumanon daytoy ti $100/bariles nu agbayag dagiti panagatake ti US laban iti Iran.

Biag ti nakataya

Agpegpeggad tatta ti biag ti mapatta-patta a 2.15 milyon a Pilipino idiay Middle East, a kaadwan ket mangmangged kadagiti basaran a trabaho kas ti panagtagibalay, serbisyo ken konstruksyon. Nabayagen a sagsagabaen dagiti mangmangged a Pilipino ti palpak a serbisyo dagiti embahada a Pilipino iti sango dagiti panagabuso a pinakaro ti sistema a kafala (sistema ti panangmonitor kadagiti mangmangged kadagiti pagilyan nga Arabo), saan a panangited ti sweldo, dagiti panaglabsing iti kontrata ken dadduma pay. Kas kadagiti napalabas a risiris, nabuntog ken saan a makaanay ti sungbat ti gubyerno a Pilipino kadagiti arungaing dagiti apektado a migrante. Saan pay a makasungbat dagiti tauhan ti embahada uray iti simple a panagsungbat kadagiti hotline daytoy.

Panawagan ti grupo a Migrante nga ipaayan dagiti migrante a mangmangged idiay Middle East ti natalged a balay pagkamangan ken siguradwen a nakalukat ti linya iti komunikasyon. Panawagan met daytoy ti napaspas a panangiproseso kadagiti dokumento ken awan kondisyon a panagpaawid kadakwada. Iti maudi a bilang, addan iti 1,000 a migrante ti nagiyebkas ti gagem nga agawid.