Idi Enero 23, pito a residente ti Dupax del Norte, Nueva Viscaya ti naaresto iti barikada da laban iti plano a panagminas ti kumpanya a British a Woggle Corporation iti barangay da. Babaen ti 400 a pulis ken dagiti tauhan ti Bureau of Fire Protection, pwersado nga inserrek ti kumpanya ti drilling equipment (panglussok ti daga), backhoe ken dadduma pay a makinarya.

Ti mandar a dupraken ti barikada ken arestaren ti bumaryo ket nagtaud iti desisyon ti Regional Trial Court 30 ti Nueva Vizcaya idi Enero 19. Iti mismo nga aldaw ti panagduprak, ginasut a residente, dagiti suporta da, dagiti tao’t simbaan ken kamkameng dagiti grupo a makakalikasan ti nanglapped iti dalan.

Kabilang kadagiti naaresto ni Florentino Daynos, maysa kadagiti lider ti Defend Dupax del Norte. Idi Enero 26, naruk-atan met laeng ken ti innem pay kalpasan nga ibasura ti piskalya ti kaso a “resistance and disobedience against person in authority” ken ti innayon da a kaso nga “obstruction of justice” laban kadakwada.

Malaksid iti korte ken pulis, nagpangta metten ti militar babaen ti 86th IB a pawilan da ti laban dagiti taga-Dupax iti linged ti “panagbantay” ken Red-tagging kadagiti organisasyon a sumupsuporta iti laban ti umili.

Barikada, protesta ken pannakikaykaysa

Intakder dagiti residente ti Sityo Keon, Barangay Bitnong, Dupax del Norte ti barikada da idi Setyembre 17, 2025 kas depensa iti daga, pagbiagan ken masakbayan ti sumaruno a henerasyon. Nalapdan da ti panagserrek dagiti lugan, makinarya ken tauhan ti kumpanya iti dalan agturong ti exploration area.

In-inot a nabigbig dagiti taga-Dupax iti natured a panaglaban da iti gangannaet a kumpanya. Naala da ti suporta ti Diyosesis ti Bayombong, dagiti asideg nga eskwelaan ken uray ti sumagmamano a lokal nga upisyal iti gubyerno. Ti barikada ket dinayo dagiti salaknib ti kalikasan, dagiti progresibo a grupo ken konggresista. Limmatak ti barikada iti midya ken social media iti uneg ken ruar ti pagilyan.

Idi Enero 24, nagprotesta dagiti grupo a maka-kalikasan ken progresibo iti panangiyuna ti Kalikasan iti sango ti Department of Environment and Natural Resources (DENR) idiay Quezon City tapno kundenaren ti panangipalubos ti departamento iti eksplorasyon ti Woggle iti laksid ti nalawag a panagkedked ti komunidad. Idi Enero 28, balbaliw da a nagprotesta iti sango ti upisina ti FCF Mining idiay Makati City.

Idiay London, nagprotesta ti London Philippine Solidarity, karaman dagiti progresibo a grupo a migrante, iti upisina ti Metals Exploration PLC, ti kumpanya nga agtagikua iti Woggle. Insayangkat dagiti grupo iti United Kingdom ti kampanya a “British Mining Out of the Philippines” tapno iyawag ti panangiwaksi iti operasyon a mina dagiti kumpanya manipud iti Great Britain a mangtaktakaw ken mangperperdi iti natural a kinabaknang ti Pilipinas ken manglablabsing iti karbengan-tao.

Managdadael a panagminas a British iti Nueva Vizcaya

Ti laban iti gangannaet a panagminas iti Nueva Vizcaya ket saan a baro. Sakbay ti laban iti Woggle, aktibo a lablabananen dagiti residente ditoy ti FCF Mining. Patpatarayen daytoy ti Runruno Gold-Molybdenum Project iti Barangay Runruno, a 20 kilometro laeng ti distansya na iti Dupax del Norte. Maib-ibusen ti minas idiay Runruno a rinugyan a minasen ti FCF idi 2005 isu nga agpalpalawa daytoy iti Dupax del Norte ken uray idiay Abra. Ti FCF Mining, a sibubukel a sanikua ti Metals Exploration PLC ket agtagikua ti 60% ti Woggle. Ti Metals Exploration ti direkta nga agtagikwa iti nabatbati a 40%.

Idiay Runruno, nabayagen nga iruprupir dagiti residente ken dagiti organisasyon iti kalikasan nga ipaserra ti FCF Mining gapu ta ti operasyon daytoy ket adda iti uneg wenno asideg iti Magat Watershed— maysa a protektado a lugar a pagtataudan ti irigasyon ti nasurok 84,000 ektarya ti kataltalonan iti Cagayan Valley ken sumupsuporta iti 61,812 mannalon ken 360 asosasyon iti irigasyon. Umannurot kadagiti petisyon nga insumite dagiti grupo a maka-kalikasan, ti minasan idiay Runruno ket agigabgabsuon ti sabidong a basura ken mangituntunda ti polusyon iti karayan, panaglayus ken dadduma pay a pakadangran ti aglawlaw. Iti laksid daytoy, agtultuloy nga agkedkedked ti DENR iti kadawatan nga ipaserra ti minasan. Ketdi, inawagan daytoy nga “awan ti basaran” dagiti petisyon ken inaramat da ti teknikal a dokumento kas ti Environmental Compliance Certificate ken Environmental Protection and Enhancement Program tapno gabburan ti lehitimo a panagdanag ti umili.

Segun iti maysa a dokumento ti Metals Exploration PLC, ti panggep ti panagserrek ti kumpanya iti Dupax del Norte ket ituloy ti operasyon ti panagiproseso ti ore ti FCF Mining iti Barangay Runruno. Plano ti kumpanya nga ipan ken iproseso idiay Runruno ti anyaman a potensyal a maminas manipud iti Dupax del Norte. Iti kasta, sigsiguraduen daytoy ti pangmabayagan ken awan-ressat a panangakup iti natural a kinabaknang ti Nueva Vizcaya, bayat a dagiti residente ket agsagsagaba iti panangdadael ti aglawlaw, panangrabsut ti daga da ken ti ituntunda daytoy a pangkagimongan a dangran.

Ti Runruno ket simbolo ti panangilako ti estado iti pagtataudan ti danum ken produksyon ti taraon ti Cagayan Valley iti kapitalista a British. Daytoy ti mangpatibker iti pangngeddeng dagiti Novo Vizcayanon a labanan ti panagminas ti kumpanya. Ti awag da: “Ipatawid, saan nga ipaminas!”

Malaksid iti Dupax, kapada a panagrigat ken kinaranggas ti maysa a dekadan a mapadpadasan dagiti residente ti Barangay Didipio, Kasibu a lumablaban iti OceanaGold, maysa a kumpanya nga Australian-Canadian. Nabayagen a lumablaban dagiti mannalon ken katutubo a komunidad ditoy kontra iti managdadael a nasaknap a panagminas ken gangannaet a panagtakaw a mangperperdi iti ansestral a daga, karayan ken pagbiagan.