Sa milabayng mga buwan, mitumaw ang kadunot sa Armed Forces of the Philippines (AFP) sa sunod-sunod nga pagkabutyag sa mga anomalya ug pagkaangin sa mga tawo niini sa kaylap nga korapsyon. Tataw niining mga panghitabo ang pagsilbi sa AFP isip mga sulugoon sa mga korap nga burukratang kapitalista, ug gaway sa lain-laing nagaharing mga pundok.

Pinakaulahi niini ang pagpaatubang sa publiko sa pundok ni Duterte sa 18 ka lalaking nagpailang “kanhi Marines” nga nagsaysay nga lambigit sila sa pagdala og bilyun-bilyong pisong kikbak alang kang Ferdinand Marcos Jr ug sa mga kauban niyang sila House Speaker Martin Romualdez ug Rep. Zaldy Co.

Nagpagamit sila sa mga Duterte ug sa kaalyado niining kampo sa kanhi presidente nga si Gloria Arroyo aron itakdo ang ilang “pagbutyag” sa ikaduhang adlaw sa pagdungog alang sa kumpirmasyon sa mga pasangil kang Rodrigo Duterte sa International Criminal Court (ICC). Gipasanginlan nila ang mga imbestigador sa ICC nga midawat ug suborno, aron tamastamasan ang kredibilidad sa ilang imbestigasyon. Gipangalanan nila ang mga senador ug kongresista sa kampo sa pundok ni Marcos nga midawat og kikbak. Giapil nila ang mga nagbutyag sa mga krimen ug korapsyon sa pamilyang Duterte, sama sa mga kongresista sa Makabayan ug si Leila de Lima, usa sa mga una nga nagpaimbestiga sa mga pagpamatay sa Davao. Kusganong gilimud sa mga ginganlan ang mga pasangil kanila.

Sama sa gilauman, todo-dayeg sa mga “Marines” ang bise presidente nga si Sara Duterte. Bahin kini sa pagsulay sa iyang pundok nga magsugod ug kagubot sulod sa AFP, ug mangdani nga “mag-atras (kini) ug suporta” sa rehimeng Marcos.

Dali-dali nga gibusalan sa liderato sa AFP ang mga nagpahayag og “disloyalty” o kawalay pagkamatinud-anon sa presidente, sama sa usa ka aktibong koronel nga nanawag kay Marcos nga mag-resayn. Usa pa ka retiradong heneral nga nagpahayag og pagsupak kang Marcos ang giaresto sa kaso sa sedisyon.

Unom ka adlaw sa wala pa miatubang ang kanhi mga sundalo, nag-anunsyo si Sara Duterte nga modagan siya pagkapresidente sa 2028. Panghadlok kini sa mga Duterte sa mga kongresista ug senador batok sa pagpasa sa reklamong impeachment batok kaniya. Bisan pa, duha ka reklamong impeachment sa Kongreso ang gideklara niadtong Marso 2 nga adunay igo nga basehan. Nagpasabot kini nga balik-balik nga mabutyag ang mga kaso sa korapsyon sa confidential ug intelligence funds ug uban pang anomalya sa bise presidente.

Binayrang pwersa

Taliwala sa grabeng panagbangi, todo ang paghatag sa rehimeng Marcos og suhol ug pabor sa AFP aron paliton ang pagkamatinumanon sa mga opisyal ug ginsakpan niini. Niadtong 2025, gimando ni Marcos ang pagtaas sa alawans pangpagkaon sa mga sundalo gikan ₱150 ngadto ₱350. Gisuksuk ang badyet alang niini sa pulong sa bicameral committee niadtong 2024 human magreklamo ang hepe sa AFP nga si Romeo Brawner nga “kulang” ang alawans sa mga sundalo. Personal pang gitawgan kaniadto ni House Speaker Martin Romualdez ug ni tagapangulo sa komite sa badyet nga si Zaldy Co si Brawner aron ipahibalo kaniya nga nasuksuk na sa badyet ang alang sa iyang mga ginsakpan. Walay sama nga pagtaas sa alawans sa ubang kawani sa gubyerno bisan parehas ang ilang mga reklamo ug pangayo.

Niadtong Disyembre 2025, nagpagawas ug lain nga ehekutibong mando si Marcos aron ipasaka og 15% ang batakang sweldo sa mga sundalo ug uban pang unipormadong ginsakpan sa 2026-2028. Gihimo niya kining anunsyo human mabutyag nga adunay panawagan sulod sa AFP nga tangtangon siya sa pwesto pinaagi sa kudeta taliwala sa kusganong kasuko sa katawhan sa isyu sa korapsyon.

Sa badyet alang sa 2026, naggahin si Marcos og ₱50 bilyon nga pondo alang sa “modernisasyon” sa AFP nga pagakuhaon gikan sa pondo alang sa unprogrammed appropriations, ang iyang kaugalingong pork barrel. Dugang kini sa pondo alang sa “modernisasyon” nga gilimos niya sa US puli sa pagbase sa mga tropang Amerikano sa nasud nga lapas sa nasudnong soberanya.