Tingog ug baruganan sa mga estudyante batok sa dugang nga matrikula ug uban pang bayronon

,

Aktibong nagpahayag og pagsukol ang mga konseho sa mga estudyante gikan sa mga pribadong unibersidad sa tibuok nasud batok sa mga laraw nga pagdugang sa matrikula ug uban pang bayronon (tuition and other fees increase o TOFI) sa akademikong tuig 2026-2027. Naglansad sila og mga sarbey, panukiduki, petisyon, dayalogo, protesta ug kolektibong aksyon uban ang mga estudyante sulod sa mga kampus.

Gipangunahan sa National Union of Students of the Philippines (NUSP) ang kampanya batok sa TOFI sa nasudnong ang-ang. Niadtong Enero, gitanyag sa grupo ang 5-ka punto nga mga pangayo: 0% TOFI, pagpatuman sa moratoryum sa TOFI, pagbasura sa uban pang bayronon, transparency o pagbukas sa pinansya sa mga unibersidad ug mas dako nga badyet sa publiko nga edukasyon.

Gimakmak sa NUSP ang balik-balik nga rason sa mga unibersidad alang sa TOFI lakip ang nagkadako nga gasto sa edukasyon, pagpalambo sa mga pasilidad, ug dugang nga sweldo alang sa mga propesor ug kawani. Sumala sa grupo, sa kasaysayan sa sunod-sunod nga pagtaas sa matrikula wala man gyud nakabenepisyo og mas maayo nga serbisyo sa kampus ang mga estudyante ug wala usab nadugangan ang sweldo sa mga propesor ug kawani.

Sa Cordillera, mibarog ang mga estudyante ug konseho sa mga estudyante sa laraw nga TOFI sa Saint Louis University (SLU), University of Baguio (UB) ug University of the Cordilleras. Niadtong Pebrero 27, nagprotesta ang mga estudyante sa SLU ug natulod ang administrasyon nga ipakunhod ang unang planong 6.5% nga pagtaas sa uban pang bayronon ngadto sa 5.5%, samtang wala nay plano alang sa matrikula. Nakakuha usab sila og pirma ug suporta sa manipesto gikan sa 46 ka organisasyon ug labaw 1,200 ka estudyante.

Sa mao usab nga adlaw, milihok ang mga estudyante sa UB batok sa laraw nga 10% TOFI sa administrasyon. Nakakalap og suporta sa petisyon batok sa TOFI sa unibersidad gikan sa 11 ka organisasyon ug 273 ka estudyante. Nakighinabi usab ang mga konseho sa mga estudyante gikan sa SLU ug UB sa CHED-Cordillera Administrative Region niadtong Pebrero 26.

Sa Metro Manila, lampos ang mga estudyante sa De La Salle University (DLSU) ug University of the East sa pakigbisog batok sa TOFI. Gi-anunsyo sa duha ka unibersidad nga dili na sila magpatuman sa TOFI. Resulta kini sa walay undang nga kampanya ug aksyon sa mga estudyante, konseho sa mga estudyante ug mga progresibong grupo gikan pa 2025.

Sa Cavite, napugngan sa mga estudyante sa DLSU-Dasmariñas ang administrasyon nga dugangan ang matrikula samtang ipahimutang una ang bag-ong konsultasyon alang sa posibleng pagtaas sa uban pang bayronon sa unibersidad.

Sa Cebu, gisuklan ang TOFI sa mga estudyante sa University of San Carlos ug Cebu Institute of Technology-University (CIT-U). Niadtong Pebrero 25, naglansad og martsa sa kampus sa Talamban ang mga taga-USC batok sa 6.7% TOFI. Imbis nga paminawan ug makigdayalogo, gihasi ug gisulayang ipahunong ang protesta. Samtang sa CIT-U, gitawag ug gihulga og suspensyon ang mga estudyanteng nanguna ug mipirma sa manipesto batok sa TOFI.

Matag Pebrero kada tuig, gidawat sa Commission on Higher Education (CHED) ang mga petisyon alang sa sugyot nga TOFI. Kining “katungod” nga magtaas og bayronon sumala sa CHED Memorandum Order No. 03 Series of 2012. Niadtong Pebrero 28, opisyal na nga natapos ang panahon para sa “konsultasyon” isip bahin sa proseso sa pagtaas og bayad. Naa na sa kamot sa CHED ang mga aplikasyon ug ang desisyon kung tugotan niini ang TOFI—nga sa kasaysayan walay pagduha-duhang gitugotan niini.

Bisan pa adunay mga “legal nga rekisitos” alang sa “konsultasyon,” daghang unibersidad ang wala misunod niini. Lambigit niini, giawhag sa NUSP ang mga konseho ug estudyante nga ibutyag ang nahitabo sa proseso sa konsultasyon—pagpanglimbog, pagpamugos, limitadong pagpatambong, o diretsong pagbalewala niini. Giawhag usab sila sa grupo nga magpadala og petisyon sa CHED alang sa apela batok sa TOFI isip bahin sa sunod nga lakang sa proseso.

Atubangan sa nagasaka pang presyo sa batakang mga palaliton, makatarunganong suklan sa mga estudyante ug ilang ginikanan ang dugang sa matrikula ug uban pang bayronon. Sa kasamtangan, naa na sa aberids nga ₱130,000 ang gikinahanglan kada tuig aron makapaeskwela ang usa ka estudyante sa kolehiyo. Adunay mga banabana nga mokabat sa ₱2 milyon ang kinahanglan gastuhon aron makahuman sa usa ka 4-ka tuig nga kurso sa kolehiyo sa mayor nga mga unibersidad sa nasud.

Tingog ug baruganan sa mga estudyante batok sa dugang nga matrikula ug uban pang bayronon