Hini nga nakalabay nga mga bulan, linandaw an kadunutan han Armed Forces of the Philippines (AFP) ha susrunod nga pagkakabuksas han mga anomaliya ngan pagkakadabi han mga tawuhan hini ha hiluagan nga korapsyon. Lutaw hini nga mga panhitabo an pagserbe han AFP komo tawuhan han korap nga mga burukrata kapitalista, ngan alipures han magkalain-lain nga naghahadi nga barkadahan.

Pinakaurhi dinhi an pag-atubang ha publiko han barkadahan nga Duterte ha 18 nga kalalakin-an nga nagpakilala nga “hadto anay Marines” nga nagsering nga dabi hira ha pagdadara han bilyun-bilyon kapiso nga kikbak para kan Ferdinand Marcos Jr ngan mga kakunsabo niya nga hira House Speaker Martin Romualdez ngan Rep. Zaldy Co.

Nagpagamit hira ha mga Duterte ngan kaalyado hini nga kampo han hadto anay presidente Gloria Arroyo agud igtuman an ira “pagbubuksas” ha ikaduha kaadlaw han pagbista para ha kumpirmasyon han mga kaso kan Rodrigo Duterte ha International Criminal Court (ICC). Gin-akusaran nira an mga imbestigador han ICC nga kinarawat han hukip, agud hibangon an kredibilidad han ira imbestigasyon. Gin-ngaranan nira an mga senador ngan kongresista han Makabayan ngan hi Leila de Lima, usa ha mga syahan nga nagpaimbestiga ha mga panmatay ha Davao. Mahugot nga igindiwara han mga gin-ngaranan an mga akusasyon ha ira.

Sugad han ginlalauman, gindayaw gud an mga “Marines” han bise presidente nga hi Sara Duterte. Kaparte ini han pag-atentar han iya barkadahan nga sunghan an kasamok ha sakob han AFP, ngan maaghat nga “mag-atras (ini) han suporta” ha rehimen Marcos.

Madagmit nga ginpapamingaw han pamunuan han AFP an mga nagpahayag han “disloyalty” o kawaray leyaltad ha presidente, sugad han usa nga aktibo nga koronel nga nanawagan nga magresayn hi Marcos. Usa pa nga retirado nga heneral nga nagpahayag han pagkontra kan Marcos an gin-aresto ha kaso nga sedisyon.

Unom kaadlaw antes bumutad an hadto anay mga sundalo, nagpahayag hi Sara Duterte nga madalagan hiya ha pagkapresidente ha 2028. Panarhug ini han mga Duterte ha mga kongresista ngan senador kontra ha pagpasa ha reklamo nga impeachment kontra ha iya. Ha luyo hini, duha nga reklamo nga impeachment han Kongreso an igindeklara hadton Marso 2 nga nag-uunod han sadang nga basaranan. Karuyag sidngon, utro nga makakaykay an mga kaso han korapsyon ha confidential ngan intelligence funds ngan iba pa nga anomaliya han bise presidente.

Binaydan nga pwersa

Ha butnga han grabe nga sumpakiay, todo buhos an suhol ngan pabor han rehimen Marcos ha AFP agud paliton an leyaltad han mga upisyal ngan tawuhan hini. Hadton 2025, iginmando ni Marcos an pagpahitaas han alawans panpagkaon han mga sundalo tikang ₱150 ngadto ₱350. Iginsingit an badyet para dinhi ha miting han bicameral committee hadton 2024 kahuman magreklamo an hepe han AFP nga hi Romeo Brawner nga “kulang” an alawans han mga sundalo. Personal pa nga gintawagan nira hadto anay House Speaker Martin Romualdez ngan hadto anay tsirman han komite ha badyet nga hi Zaldy Co hi Brawner para igpaabot ha iya nga nahisingit na ha badyet an para ha iya mga tawuhan. Waray kapareho nga paghitaas ha alawans han iba nga empleyado han gubyerno ha luyo han magkapareho nga demanda ngan reklamo.

Hadton Disyembre 2025, nagpagawas han usa pa nga ehekutibo nga mando hi Marcos agud pahitas-on hin 15% an batakan nga sweldo han mga sundalo ngan iba pa nga unipormado nga tawuhan yana nga 2026-2028. Ginhimo niya an anunsyo kahuman mabuksas nga nagkamayda han panawagan ha sakob han AFP nga patalsikon hiya ha usa nga kudeta ha butnga han grabe nga kangalas han katawhan ha isyu han korapsyon.

Ha badyet para ha 2026, nag-alutaga hi Marcos han ₱50 kabilyon nga pondo para ha “modernisasyon” han AFP nga kukuhaon ha pondo para ha unprogrammed appropriations, an kalugaringon niya nga pork barrel. Dugang ini ha pondo para ha “modernisasyon” nga nalimos niya ha US kabalyo han pagbabase han mga tropa nga Amerikano ha nasud nga pagtamak ha nasyunal nga soberaniya.