Giatubang karon sa masang Bikolnon ang wala’g too nga pagpangawkaw ug pagpangilog sa yuta sa mga lokal nga burukrata-kapitalista, agalong yutaan ug langyawng korporasyon alang sa ekoturismo, pagmina, renewable energy ug kumbersyon sa yuta. Tungod niini, libu-libong mga mag-uuma ug mangingisda ang nag-atubang sa hulga sa pagpalayas ug pagpangilog sa panginabuhian sa tibuok rehiyon.

Gamit ang posisyon sa lokal nga gubyerno ug pondo sa katawhan, paspas nga nangilog og yuta, negosyo, ug rekurso ang mga burukratang kapitalista, nga mga panginoong maylupa usab, sama sa mga pamilya nga Escudero, Hamor, Co, Salceda, Villafuerte, Alsua, Mitra, Cua ug Kho. Apil usab sila sa mga maanomalya nga proyekto sa imprastraktura sa ilang ginsakapan ug uban pang rehiyon, pinaagi sa pagpanag-iya o pakigkunsabo sa mga kompanya sa konstruksyon.

Gipakaylap, gipalapad ug gipaspasan ang pagpuli-gamit sa mga yutang pang-agrikultura ngadto sa residensyal, komersyal, ug industriyal nga gamit aron ipaaron-ignong nag-uswag ang rehiyon. Midaghan usab ang mga resort nga gipanag-iyahan o gipondohan sa mga lokal nga burukrata. Sa ngalan sa ekoturismo ug mga proyektong renewable energy, gibaligya nila ang natural nga bahandi sa Bicol ngadto sa mga langyaw ug burgesyang kumprador.

Gipatuman ang pagpangilog sa yuta sa Bicol pinaagi sa tabang sa mga ahensya sa gubyerno sama sa Department of Agrarian Reform, Department of Environment and Natural Resources, Department of Agriculture ug mga lokal nga panggamhanan, samtang giprotektahan ang mga operasyon ug proyekto sa militar ug pulis.

Pagpangilog sa yuta sa mga mag-uuma

Dili moubos sa 11 ka kompanya ang adunay operasyon sa mina sa Camarines Norte. Apil niini ang Mt. Labo Exploration and Development Corp. (MLEDC) ug Galeo Equipment Corp. Ang MLEDC nagmina og tanso ug bulawan sa 3,482 ektarya sa Labo ug adunay bag-ong aplikasyon alang sa 2,980 ektarya sa Mt. Labo, nga nagsakup sa watershed sa probinsya. Ang kompanya gipanag-iyahan sa SRM Gold Inc (40% subsidiary sa RTG Mining Inc, kompanyang nakabase sa Australia), ug sa TVI Resources Dev. Phils. Inc. (60% niini kontrolado sa TVI Pacific Inc, kompanyang nakabase sa Canada ug 40% sa Prime Resource Holding Inc. sa pamilyang Villar).

Sa Camarines Sur, gatusang mag-uuma ang palayason sa pag-angkon sa Wanderlust Land Development Corp. ni Luis Raymund Villafuerte, gobernador sa probinsya, sa 1,014 ektaryang yuta sa Barangay San Ramon ug Salvacion sa lungsod sa Siruma. Samtang, sa Bula, 200 ka residente sa Barangay Fabrica ug Pawili ang hapit na palayason tungod sa bikil sa yuta tali ni Conrado Colarina sa Ruby Shelters Builders and Development Corporation ug sa pamilyang Tan, pareho dili lehitimong mga residente sa lugar.

Sa Masbate, nagpadayon ang operasyon sa mina sa Filminera Resources Corp. (giusa nga negosyo sa B2Gold Corp. gikan sa Canada ug Zoom Mineral Holdings) sa Aroroy. Ginapalapad pa kini ngadto sa 1,755 ektaryang kabukiran sa mga lungsod sa Mobo, Milagros ug Uson. Gipailalom sa balaod militar ang mga komunidad sa palibot sa minahan aron pugngan ang pagsukol sa mga residente.

Niadtong 2023, gipalayas ni Gobernador Antonio Kho ang 94 ka pamilya sa mag-uuma sa mga barangay sa Cabungahan, Calapayan ug Villaluna sa lungsod sa Cawayan ug giangkon ang mga yuta sa Pio V. Corpuz, Placer, ug Cataingan alang sa iyang interes sa rantso, ekoturismo, ug minahan.

Labaw sa 21,000 ka residente usab ang palayason tungod sa plano nga Masbate International Tourism and Economic Zone sa Empark Land Development Inc. sa mga lungsod sa Dimasalang ug Palanas.

Sa Albay, gikuralan ug giangkon sa Sunwest Corp sa pamilyang Co ang yuta sa tiilan sa Mayon Volcano, samtang gatusang mag-alimango ug mangingisda ang naapektuhan ang panginabuhi tungod sa coastal road project ug reklamasyon sa lungsod sa Gubat sa Sorsogon.

Makadaot nga proyektong renewable energy

Sukad 2022, nataho ang dili moubos sa 77 ka proyektong renewable energy (solar, hangin ug geothermal) nga giplano ug kasamtangang ginatukod sa tibuok rehiyon. Pinakadaghan sa Camarines Sur nga adunay 27 ka proyekto, sunod ang Camarines Norte nga adunay 21. Pipila sa pinakadagku ug pinakamakadaot sa panginabuhian sa katawhang Bikolnon ang duha ka offshore windfarm sa San Miguel Bay sa Camarines Sur, nga pagpanag-iya sa Copenhagen Infrastructure New Market Fund Corp. (kompanyang nakabase sa Denmark) ug ACEN Corp. sa Ayala Group; ug sa Nexif Ratch Energy (kompanyang nakabase sa Singapore ug Thailand). Gibanabana nga 5,000 hangtod 6,000 ka mangingisda ang mawad-an sa panginabuhian tungod sa proyekto.

Pipila sa mga proyekto sa rehiyon gipanag-iya sa mga burgesyang kumprador nga mga Sy, Villar, Consunji, Aboitiz, Ang ug Lopez, samtang ang uban sa mga kompanya nakabase sa China, Israel, Singapore, Thailand, Denmark ug Australia.