Tingog ngan tindog han mga estudyante kontra paghitaas han matrikula ngan iba pa nga kabaraydan
Aktibo nga nagpahayag han pagtipa an mga konseho han estudyante tikang ha mga pribado nga unibersidad ha bug-os nga nasud kontra ha mga ginproponer nga paghitaas han matrikula ngan iba pa nga kabaraydan (tuition and other fees increase o TOFI) ha akademiko nga tuig 2026-2027. Naglansar hira han mga sarbey, pangaliskay, petisyon, dayalogo ngan duruyog nga paggios kaupod an mga estudyante ha sakob han mga kampus.
Ginpangunahan han National Union of Students of the Philippines (NUSP) an kampanya kontra TOFI ha nasyunal nga lupgop. Hadton Enero, iginlatag han grupo an 5-kapunto nga demanda; 0% TOFI, pagpapatuman han moratoryum ha TOFI, pagbasura ha iba pa nga kabaraydan, transparency o pag-aabre han pinansya han mga unibersidad ngan mas hitaas nga badyet ha pampubliko nga edukasyon.
Ginsukna han NUSP ngan pauru-utro nga pagrarason han mga unibersidad para ha TOFI kalakip an natikahitaas nga gastos ha edukasyon, pagpapauswag ha mga pasilidad, nga mas hitaas nga sweldo para ha mga magturutdo ngan empleyado. Sering han grupo, ha kasaysayan han susrunod nga mga paghitaas han matrikula diri naman nakakatagamtam han maupay nga serbisyo ha kampus an mga estudyante ngan diri liwat nahitaas an suhol han mga magturutdo ngan empleyado.
Ha Cordillera, tumindog an mga estudyante ngan konseho han mga estudyante ha proposisyon nga TOFI ha Saint Louis University (SLU), University of Baguio (UB) ngan University of the Cordilleras. Hadton Pebrero 27, nagprotesta an mga estudyante han SLU ngan nagduso an administrasyon nga pahimub-on an nahiuna nga proposisyon nga 6.5% nga paghitaas ha iba nga kabaraydan ngadto ha 5.5% nga paghitaas samtang waray proposisyon para ha matrikula. Nakakuha liwat hira han pirma ngan suporta ha manipesto tikang ha 46 nga organisasyon ngan masobra 1,200 nga estudyante.
Hiton liwat nga adlaw, gumios an mga estudyante han UB kontra ha proposisyon nga 10% TOFI han administrasyon. Nakakalap han suporta ha petisyon kontra TOFI ha unibersidad tikang ha 11 nga organisasyon ngan 273 nga estudyante. Nakigdayalogo gihap an mga konseho han estudyante tikang ha SLU ngan UB ha CHED-Cordillera Administrative Region hadton Pebrero 26.
Ha Metro Manila, nahidaug han mga estudyante han De La Salle University (DLSU) ngan University of the East an pakigbisog kontra TOFI. Igin-anunsyo han pareho nga unibersidad nga diri ini magpapatuman han TOFI. Iginbunga ini han waray hunong nga kampanya ngan paggios han mga estudyante, konseho han estudyante ngan mga progresibo nga grupo tikang pa hadton 2025.
Ha Cavite, nahiduso han mga estudyante han DLSU-Dasmariñas an administrasyon nga diri magproponer han paghitaas han matrikula samtang magkakamayda pa hin bag-o nga konsultasyon para ha posible nga paghitaas han iba nga kabaraydan ha unibersidad.
Ha Cebu, tinipa ha TOFI an mga estudyante han University of San Carlos ngan Cebu Institite of Technology-University (CIT-U). Hadton Pebrero 25, naglansar han martsa ha kampus ha Talamban an mga taga-USC kontra ha 6.7% TOFI. Imbes nga pamatian ngan maghimo han dayalogo, ginharas ngan gin-atentaran nga pugngan an protesta. Samtang ha CIT-U, iginpatawag ngan gintarhug han suspensyon an mga estudyante nga nanguna ngan pinirma ha manipesto kontra TOFI.
Kada tuig kada Pebrero, nakarawat an Commission on Higher Education (CHED) han mga petisyon para ha proposisyon nga TOFI. Ini nga “katungod” para maghitaas han sukot subay ha CHED Memorandum Order No. 03 Series of 2012. Hadton Pebrero 28, upisyal na nga naghuman an balitang han “konsultasyon” komo kaparte han proseso han paghitaas han sukot. Aada na yana ha kamot han CHED an mga aplikasyon ngan an desisyon kun tutugutan hini an TOFI—nga ha kasaysayan nakapiyong nga gintutugutan hini.
Ha luyo han mga “ligal nga rekisito” para ha “konsultasyon,” damo nga unibersidad an waray sumunod hini. Kasumpay hini, nanawagan an NUSP ha mga konseho ngan estudyante nga ibuksas an nagin proseso han konsultasyon—panlibo, pambabraso, limitado nga pagpapatambong, o butaray nga pagbalewaray dinhi. Gin-aghat liwat han grupo nga magpadara han petisyon ha CHED agud mag-apelar kontra ha TOFI komo kaparte han kasunod nga balitang han proseso.
Atubangan han mas nahitaas pa nga presyo han batakan nga mga papliton, makatadungan nga atuhan han mga estudyante ngan ira kag-anak an dugang nga matrikula ngan iba pa nga kabaraydan. Ha presente, aada ha abereyds nga ₱130,000 an ginkikinahanglan kada tuig agud makag-eskoyla an usa nga estudyante ha kolehiyo. Mayda mga tantiya nga naabot ha ₱2 kamilyon an kinahanglan nga kagarastuhan agud makatangpos ha usa nga 4-katuig nga kurso ha kolehiyo ha mayor nga mga unibersidad han nasud.